Datum: 18.05.2006
Željko Orelj, v.d. zamjenika direktora Poreske uprave RS, potvrdio da poreska dugovanja iznose milijardu i 30 miliona KM

A. Sekulić

Ni prinudno ne možemo da naplatimo 89,7 miliona

Željko Orelj, vršilac dužnosti zamjenika direktora Poreske uprave RS, u intervjuu za "Nezavisne" potvrdio je da ukupni iznos duga neplaćenih poreza u RS, prema posljednjim podacima Uprave sravnjenim prije tri dana, odnosno 16. maj ove godine, iznosi milijardu i 30 miliona KM.

NN: Kakva je struktura tog duga, odnosno koliko se odnosi na reprogramirane dugove?

ORELJ: Struktura duga izražena je po više različitih osnova. Ukupan iznos reprogramiranih obaveza je 487,5 miliona KM, a time je obuhvaćeno 516 poreskih obveznika. Od tog iznosa naplaćena su 57,4 miliona KM prispjelih obaveza, dok je nenaplaćeno ostalo 84,6 miliona KM. Dug koji još nije dospio po reprogramima iznosi 345,5 miliona KM. Kod 34 poreska obveznika kod kojih je pokrenut stečajni postupak, a imali su reprogramirane obaveze, dug iznosi 37 miliona KM, od čega je naplaćeno svega 482.000 KM.

NN: Kolegijum Poreske uprave donio je odluku o hitnom pokretanju svih mjera prinudne naplate poreskih dugovanja. Kada se kreće s tim i šta to konkretno znači?

ORELJ: Na svakom od kolegijuma sa pomoćnicima direktora područnih centara Poreske uprave RS jedna od tačaka dnevnog reda je i analiza rada u prethodnom mjesecu. Na osnovu prezentovanih podataka, pomoćnicima direktora u područnim centrima skrenuta je pažnja da se u postupcima prinudne naplate preduzmu sve mjere propisane zakonom kako bi se najefikasnije osiguralo izmirenje obaveza. Time smo im još jednom skrenuli pažnju da idu u postupke izvršenja prinudne naplate sa svim mjerama propisanim zakonom. U okviru toga zatraženo je da ne selektuju mjere nego da utvrde koja mjera im je najlakša u cilju efikasnog izmirenja poreza. Ipak, ne može se reći da prinudna naplata nije bila kontinuiran proces. Taj proces nije obustavljan, a sada smo jednostavno taj proces još više aktivirali. Iz toga su već i proistekle aktivnosti u Bijeljini, Doboju, Prijedoru...

NN: Šta je sa slučajevima u kojima je Poreska uprava izdala rješenje o prinudnoj naplati, ali ih nije realizovala. Koliki je ukupni dug po tim rješenjima?

ORELJ: U ovom momentu u postupku su 5.634 rješenja o prinudnoj naplati na iznos od 239,2 miliona KM. Od tog iznosa u 3.640 rješenja nije bilo nikakve naplate. Taj dio duga, po tim rješenjima, iznosi 89,7 miliona KM. Moram pri tome pojasniti da kada ukupnu strukturu duga od milijardu i 30 miliona KM umanjimo za 487,5 miliona KM reprogramiranih obaveza i 240 miliona u prinudnoj naplati, umanjeno još za 37 miliona KM koje se odnose na preduzeća iz reprograma koja su u stečaju, dobijamo iznos od 239 miliona KM preostalog duga. Međutim, i taj iznos će vjerovatno biti umanjen za iznos duga kod poreskih dužnika koji su u stečaju mimo reprograma.

NN: Koja su to preduzeća koja prednjače kada je riječ o izdatim rješenjima o prinudnoj naplati, gdje je realizacija izostala?

ORELJ: Poreski obveznici kod kojih su donesena rješenja i pokrenut postupak izvršenja, a ništa nije plaćeno su "Kekerović" Laktaši, "Prajskaters" Banja Luka, "Regata promet" Banja Luka, "Indi promet" Banja Luka, "Ekstra trgovina" Laktaši, kao i "Levita" Gradiška, ali za dio obaveza koje nisu obuhvaćene reprogramom. Tu su i "Zoka-trend" Laktaši, "Tranzit trade" Laktaši, "Jelšingrad FAM" Banja Luka, "Univerzal" Banja Luka, "Interkomerc Evropa" Banja Luka, "Žika-šped" Banja Luka, "FOT" Teslić, "Modex" Doboj, "Unipak-demining" Pale, "Autotransport" Zvornik, "Srbinje-prevoz" Foča, "Ratko Perić" Lopare, "Vidik kompani" Prijedor, "Lamb" Oštra Luka i "Svan destilacija" Bijeljina. To su, dakle, preduzeća iz grupe od 3.640 kod kojih ništa nije naplaćeno, a iznos njihovog duga prelazi 900.000 KM.

Pored toga, u evidencijama Poreske uprave RS nalaze se 464 nedostupna preduzeća. Riječ je o preduzećima koja se ne nalaze na adresi ili su osnovana na osnovu lažne lične karte, iako su uredno registrovana kod suda. Tu su i 73 fiktivna preduzeća, koja nisu registrovana u sudskoj registraciji, a javljala su se u poslovnim odnosima. Evidentirana je i 21 paralelna firma, a to znači da je, pored stvarnog preduzeća, paralelno s njim neko raznim zloupotrebama formirao još jedno preduzeće koje je, takođe, učestvovalo u poslovnim odnosima.

NN: Da li su po osnovu pomenutih primjera podneseni izvještaji o počinjenom krivičnom djelu?

ORELJ: Poreska uprava je do sada okružnim tužilaštvima proslijedila 138 izvještaja na iznos štete od 142,1 milion KM. Prema našim saznanjima, pravosnažnim sudskim presudama u krivičnom postupku koji je pokrenut na osnovu naših prijava, pored kazne zatvora, osuđenim licima izrečena je i mjera oduzimanja protivpravne imovinske koristi u visini utajenog poreza u ukupnom iznosu od 22,9 miliona KM.

NN: Poreska uprava RS je u 2002. godini pokrenula proces prinudne naplate poreza. Kakvi su dosadašnji rezultati?

ORELJ: U 2002. godini pokrenuto je 1.169 postupaka na iznos duga od 105,2 miliona KM od čega su naplaćeno 24,4 miliona KM. U 2003. godini pokrenuto je 2.358 postupaka na iznos duga od 152,3 miliona KM, a naplaćeno je 16,8 miliona KM, te 2,3 miliona KM na osnovu postupaka iz 2002. godine. U 2004. godini pokrenuto je 3.499 postupaka na iznos duga od 141,3 miliona KM, a naplaćena su 19,3 miliona KM za tekuću godinu, kao i 3,8 miliona KM za prethodne dvije godine. U 2005. godini pokrenuto je 4.915 postupaka na iznos duga od 49,58 miliona KM, a naplaćeno je 8,04 miliona KM, ali i tri miliona KM i iz prethodnih godina.

NN: Da li će, zbog neizvršenja prinudne naplate, biti preduzete mjere protiv službenika Poreske uprave koji nisu postupali po rješenjima o naplati poreza?

ORELJ: Sadašnji menadžment se veoma kratko nalazi na poziciji u Poreskoj upravi RS. Isto tako i u područnom centru u Banjoj Luci došlo je do kadrovske promjene. Mi ćemo u najskorije vrijeme sagledati sve predmete, prije svega one veće i u slučaju eventualnih propusta, moraće se preduzimati mjere. Svako ko je odgovoran u svom dijelu biće predmet interne kontrole, a onda ćemo u daljem disciplinskom postupku vidjeti šta dalje. U svakom slučaju, ni direktor Poreske uprave Vlado Vrhovac ni ja nemamo nikakvu hipoteku zbog koje bismo bili selektivni u rješavanju tog problema.

Najveći dužnici

NN: Koja su preduzeća danas najveći poreski dužnici u RS?

ORELJ: Na prvom mjestu to je Rafinerija nafte u Bosanskom Brodu sa dugom od 98,5 miliona KM, od čega je reprogramirano 92,9 miliona KM. Republička direkcija za robne rezerve RS duguje 60,4 miliona KM, međutim, postupak prinudne naplate nije pokrenut s obzirom da je to dug koji je nastao u nekom prethodnom periodu. Slijedi Industrija alata Trebinje sa 19,7 miliona KM, od čega je reprogramirano 6,4 miliona KM. "Petrol" Banja Luka duguje 16,9 miliona, a reprogramirano je 5,7 miliona KM. "Novoteks" iz Trebinja, koji duguje 17,5 miliona KM, a u toku je postupak reprograma. "Birču" iz Zvornika reprogramirano je svih 14,1 milion KM, ali oni svoje obaveze uredno izmiruju. AD "Vrbas" Banja Luka duguje 11,5 miliona KM od čega je 10 miliona reprogramiranih obaveza, međutim, preduzeće je u stečaju. "Dobojputevi" duguju 10,7 miliona KM, a programirano im je 6,4 miliona. "Elektrokrajina" Banja Luka je reprogramirala ukupan iznos od 37 miliona KM, od čega je 13,3 miliona plaćeno i s tim nastavljaju. "Fruktona" Banja Luka duguje 8,9 miliona KM od čega je reprogramirano 7,7 miliona KM, ali do sada nije dospjela nijedna rata za plaćanje.

Tu su i preduzeća kod kojih se krenulo u postupak izvršenja prinudne naplate, ali ništa nije naplaćeno, računi su blokirani, nema imovine, dok je protiv odgovornih lica podnesen izvještaj Tužilaštvu. Tu su, između ostalih, "Aleks petrol" iz Bijeljine sa 9,1 milion KM duga, "Kekerović kompani" iz Laktaša sa 8,6 miliona KM, "Ekstra trgovina" iz Laktaša sa 7,7 miliona KM, "Vučko trade" iz Banje Luke sa 2,8 miliona KM, "Produkt Co" Banja Luka sa 1,8 miliona KM, "Darko produkt" iza Laktaša sa 16,9 miliona KM, "Nes komerc" iz Banje Luke sa 1,7 miliona KM, kao i "Most" iz Banje Luke sa 958.000 KM.

Kod preduzeća "Orkan trade" iz Banje Luke, koje duguje 1,2 miliona KM, dio robe je zaplijenjen i putem licitacije je naplaćeno 114.000 KM, dok su računi i dalje blokirani, a imovine više nema.