Datum: 28.05.2006
Šta stoji u policijskom izvještaju tajne akcije "Mreža" o švercu cigareta preko Srbije

V. POPOVIĆ

Mirko Vučurević označen kao glavni duvanski bos za BiH

BEOGRAD - U tajnom izvještaju policije Srbije pod nazivom "Mreža", koji se bavi švercom cigareta tokom 1990. stoji da je velika količina cigareta švercovanih u Srbiji završavala na crnom tržištu BiH.

Kao jedan od ključnih ljudi koji su stajali iza toga označen je Mirko Vučurević, vlasnik preduzeća "Okrim", "Svisar" i "Centreks".
U izvještaju policijske akcije "Mreža" navodi se da je krijumčarenje cigareta počelo početkom devedesetih, a da je istim intenzitetom nastavljeno tokom 1995, 1996. i 1997. te da se odvijalo preko Vučurevićeve firme "Okrim" u Srbiji.

"U Srbiji je Vučurević bio samo vlasnik tog preduzeća, ali je kontrolisao još nekoliko preduzeća koja su poslovala na ovom području, ali nisu bila registrovana kao domaća preduzeća. Tako je Mirko Vučurević u operacijama krijumčarenja cigareta koristio preduzeća 'Centreks' i 'Svisar', ali i nekoliko drugih", stoji u izvještaju "Mreže".
Policija u izvještaju navodi da je preduzeće "Centreks", čiji je vlasnik Vučurević, prema dokumentaciji makedonskih carinskih organa, na području Makedonije kupilo cigarete vrijednosti 11,2 miliona maraka, koje su istupile iz Makedonije.

Prema dokumentaciji jugoslovenskih carinskih organa, za preduzeće "Centreks" evidentiran je provoz cigareta iz Makedonije za Republiku Srpsku vrijedan 2,7 miliona maraka. Ti podaci potvrđuju činjenicu da je znatno veću količinu cigareta plasiralo na ilegalnom tržištu Srbije preduzeće "Centreks", a da je jedan dio, najviše 30 odsto plasiralo na području Bosne i Hercegovine.

Cigarete koje je uvozilo preduzeće "Okrim", odnosno koje su ulazile u zemlju za račun preduzeća "Svisar" i "Centreks", lažno su razduživane kao da su istupile iz zemlje preko graničnih prelaza Bogojevo, Šid, Kelebija, Mali Zvornik, a potom su plasirane na ilegalno tržište u Srbiji i Bosni i Hrvatskoj.

Značajne količine cigareta koje su u Srbiju ušle preko preduzeća "Svisar" i "Centreks" preuzimale su tadašnja državna preduzeća u Srbiji "Generalexport" i "Interexport", koja su kasnije te cigarete takođe plasirala na ilegalnom tržištu.

U emisiji "Insajder" B92 Vučurević je kazao da nije vlasnik preduzeća "Centreks", ali da je firma "Svisar" iz Sarajeva bila njegova do rata.
"'Svisar' Sarajevo da, to je moja firma bila u Sarajevu do rata, samo do rata. 'Svisar' se nije bavio cigaretama. 'Svisar' je kompanija koja se isključivo bavila izvozom robe koja je fabrikovana na teritoriji Bosne i Hercegovine, a to znači prije svega bicikle iz 'Unisa', pa neki tekstil koji smo isto uvozili... I na kraju krajeva, završio s nekom pekarom, 'Svisar' je to u Sarajevu", rekao je Vučurević.

On je odbacio i policijske navode da su mu u švercu pomagali šef DB-a Srbije Jovica Stanišić i direktor Carine Mihalj Kertes.
U policijskom izvještaju tajne akcije "Mreža" koja je vođena 2003. kao jedan od glavnih švercera cigareta na Balkanu označen je i Stanko Subotić Cane, biznismen iz Srbije, koji već godinama živi u Ženevi.
U policijskom izvještaju navodi se da je najviše činjenica o nezakonitom poslovanju krijumčarenja cigareta prikupljeno za preduzeća koja je kontrolisao upravo Subotić.

"Poslovanje preduzeća MIA sagledano je u periodu od 1995. do 1999, nakon čega je sagledano poslovanje pravnog sljedbenika, preduzeća D-Trade. Poslovanje preduzeća pod kontrolom Stanka Subotića odvijalo se u pravcu organizovanog krijumčarenja cigareta na ilegalnom tržištu koje je bilo pod potpunom zaštitom vlasti. Ubacivanje cigareta u zemlju organizovali su pripadnici Savezne uprave carina i tadašnje Državne bezbjednosti", navodi se u izvještaju.
Kao neposredni pomagači i organizatori, između ostalih, identifikovani su: Jovica Stanišić, Mihalj Kertes, Milovan Popivoda, načelnik Centra DB-a Novi Sad

Miodrag Zavišić, načelnik SUP-a Novi Sad Milan Milanović Mrgud, blizak saradnik oko ilegalnog prebacivanja cigareta iz Republike Srpske Krajine u Republiku Srpsku, Siniša Stojčić, brat Radovana Stojčića, Đorđe Subotić, bivši radnik DB-a RSK, Nikola Milošević, sestrić Stanka Subotića.
U izvještaju stoji da su u vrijeme Tita šverc cigareta radile isključivo državne institucije - vojska i policija, a poslije raspada SFRJ taj nelegalan biznis se nastavlja, a Jovica Stanišić preuzima posao šverca koji je vodila Savezna državna bezbjednost i uključuje Mirka Vučurevića, a Nedeljko Bošković, kao čovjek vojne službe u vrijeme Tita, u taj posao uvodi svog zeta Vanju Bokana, koji počinje da radi za Crnu Goru.
Sam Bošković za "Insajder" kaže da je najveći državni vrh Srbije odobrio da se mogu švercovati ili transferisati cigarete u Srbiju i Crnu Goru i odatle da idu dalje prema destinacijama za koje su bili zaduženi nosioci tog šverca.

Bošković je u vrijeme Tita bio u vojnim obavještajnim službama. U Vojnoj službi bezbjednosti bio je sve do 1995, a onda savjetnik ministra policije Crne Gore do 2004.
"Dolaskom embarga koji je uveden Srbiji i Crnoj Gori obje republike su došle u vrlo teško i materijalno i finansijsko stanje i onda je devedesetih sa znanjem vrha države i Srbije i Crne Gore dozvoljen, takoreći odobren šverc ili transfer cigareta. Država je stala iza toga, a poslije su se pojedinci potpuno osamostalili kad su vidjeli koliko su unosni prihodi od cigareta i onda su dio dali za državu, a mnogo veći dio ostavili za sebe", kaže Bošković.

U policijskom izvještaju MUP-a Srbije navodi se da velike svjetske kompanije nemaju interes da na bilo koji način pomognu u rasvjetljavanju krijumčarenja cigareta u regionu. Primjera radi, od britanskog Bata nisu dobijeni podaci iako su traženi u dva navrata.
Tajna akcija "Mreža", koju je policija sprovodila po nalogu Dušana Mihajlovića 2003, bila je kompilacija nađenih dokumenata iz MUP-a tokom prethodnih istraga i rezultat rada veće grupe operativaca. Stepen tajnosti bio je takav da čak ni Mihajlovićev zamjenik za to nije znao.
Operativci MUP-a tada su označili osam grupa i više od 200 imena onih koji su učestvovali u krijumčarenju cigareta. Taj izvještaj policija je završila prije dolaska nove vlasti Vojislava Koštunice, ali je ostao tajna dvije godine.

Izvještaj je predat Specijalnom tužilaštvu, ali policija je novim dokazima dopunila samo dva predmeta i to predala okružnim tužilaštvima u Novom Sadu i Beogradu.
Ta dva izvještaja preuzelo je Specijalno tužilaštvo Srbije i pokrenulo pretkrivični postupak. Šest grupa, među kojima ima i danas uspješnih biznismena, preskočeno je.

Ko je Mirko Vučurević?

Policija je u istrazi koju je vodila 2003. označila Mirka Vučurevića kao jednog od ključnih ljudi koji su početkom devedesetih učestvovali u krijumčarenju cigareta.
Mirko Vučurević je vlasnik Fabrike satova "Nivada" iz Švajcarske, vlasnik Fudbalskog kluba Budućnost u rodnom Banatskom Dvoru i potpredsjednik Upravnog odbora Fudbalskog kluba Partizan.
Stadion u selu pored Zrenjanina zove se "Mirko Vučurević". Osim stadiona, u Dvoru je izgradio osnovnu školu, veliku crkvu, asfaltirao puteve. Djeca iz škole mu pišu rođendanske čestitke i zovu ga Mirkić. U Paraćinu izdržava devetoro djece koja su ostala bez roditelja.
Mirko Vučurević osim u vile u elitnom ženevskom kvartu, rezidencije na Dedinju, kuće na moru i one u Paraćinu ulagao je kapital i u kuće i stanove za rentiranje.
Slučaj "Vučurević" za tužilaštvo danas nije interesantan jer policija taj izvještaj nije predala tužiocima.*****

Istraga u Njemačkoj

Nedavno je i njemačko tužilaštvo podiglo krivičnu prijavu protiv više osoba zbog šverca cigareta.
Dio istrage vođen je na osnovu telefonskog imenika Vanje Bokana nađenog pri pretresu njegove kuće 1997. u Atini. Prema navodima njemačkog tužioca, grupa je osumnjičena da je švercovala cigarete, pretežno vinston i marlboro, preko Crne Gore u vrijeme sankcija između 1993. i 1996, a potom od 1997. do 2001. Njemačko tužilaštvo smatra da je moguć motiv Bokanove likvidacije njegova izjava da će otkriti detalje o švercu cigareta. Kako navode, Bokan je nagovijestio da je Miloševićeva vlast umiješana u šverc.
Državni tužilac Njemačke kaže da je devetogodišnja istraga, koju je ta zemlja vodila o švercu cigareta, pokazala da je Evropska unija tim švercom oštećena za više od 10 milijardi evra.***