Franjo Tuđman - Lik i Delo

[Obi-Wan Kenobi]

TitleBox

Franjo Tuđman (14.5. 1922. - 10.12. 1999.) je bio vojnik, historičar i državnik koji u svojoj gotovo 60 godina dugoj karijeri prolazi put od partizanskog komesara i najmlađeg generala JNA do hrvatskog rodoljuba i prvog predsednika nezavisne Republike Hrvatske.

Rodio se u Velikom Trgovištu, selu u Hrvatskom zagorju.Nema pouzdanih podataka o podrijetlu prezimena Tuđman. Neki izvori ga opisuju kao mađarsko, drugi kao njemačko. Prva spomenuta osoba sa tima prezimenom jest Michael Tugyman ,spomenut u matičnim knjigama iz 17 stoljeća. Ne postoje pak nikakvi dokazi koji bi ukazivali na njega kao izravnog pretka Franje Tuđmana.

Roditelji Franje Tuđmana koji se rodio 14.5.1922 su bili Stjepan i Justina Tuđman, a osim njega oni su imali još četvoro djece (Danica, Ana, Ivica i Stjepan). Odrastanje u obitelji s jakim radićevskim anticrkvenim stajalištima rezultira političkim približavanjem djece komunističkoj partiji Jugoslavije bez obzira na očev položaj u komitetu HSS za Veliko Trgovišće [2] i dva izbora za seoskog načelnika Velikog Trgovišća 1936 i 1938. godine. Gotovo istovremeno s polaskom u prvi razred osnovne škole 15.9.1929. godine Franji iznenada umire majka Justina pri porodu nakon čega će mu se otac oženiti za Olgu Milažaru. Po završetku osnovne škole 30.6.1933. dolazi do produžene školske pauze, koja nigdje nije bila konkretno objašnjena pa se pretpostavlja da zbog ekonomske krize obitelj nije mogla plaćati daljnje školovanje. Do nastavka školovanja koje neće završiti zbog izbijanja rata dolazi tek na jesen 1935. godine

Za vrijeme drugog svjetskog rata se kao i brat Stjepan priključio Titovim partizanima. Svoju početnu ulogu u komunističkoj partiji Jugoslavije rukovodioca tehnike Okružnog komiteta Krapina će u partizanima unaprediti tako da postaje zamjenik političkog komesara Zagorskog partizanskog odreda, nakon čega je unapređen u zamjenika političkog komesara Udarne brigade Braća Radić 19.1.1944  gdje se zadržava samo do aprila 1944 kada biva unapređen u 32 zagorsku diviziju NOVJa na položaj vršitelja dužnosti političkog komesara. Ubrzo po dolasku na taj položaj Franjo Tuđman je unapređen tako da počinje raditi u personalnom odsjeku 10. zagrebačkog korpusa gdje ostaje do slanja u Beograd tijekom januara 1945 gdje počinje raditi kao predstavnik Hrvatske u glavno štabu JNA, a po završetku ratu prelazi na vojno mjesto u glavnoj personalnoj upravi Ministarstva obrane.

Tijekom rata Franji je poginuo brat Stjepan, ali je i upoznao svoju suprugu Ankicu s kojom se ženi u Beogradu 25.5. 1945. godine na Dan mladosti (službeni Titov rođendan u SFRJ) . Nakon ratnih trauma za Franju Tuđmana zadnji, a ujedno i najveći šok postaje vijest da mu je otac ubio maćehu, a potom i sebe 26.4.1946. godine.
Bez obzira na činjenicu kako je postao oficir tijekom rata pošto nije bio završio srednju školu on i njegova supruga koja je bila u sličnoj školskoj situaciji zajedno završavaju partizansku gimnaziju 1945. godine, a to početno školovanje on nastavlja u višoj vojnoj akademiji koju će uspješno završiti 1957. godine [10]. Istovremeno s radom u personalnoj upravi ministarstva obrane i školovanjem vojna karijera Franje Tuđmana je cvjetala tako da 1953. godine postaje pukovnik, a 1959. godine i najmlađi general JNA.

Kao mladi, sposobni i ambiciozni oficirski kadar 23.5.1954. godine Franjo Tuđman postaje sekretar [11], a u maju 1958. godine i predsednik JSD Partizan, što je uključivalo i FK Partizan koji je tijekom cijelog postajanja druge i treće Jugoslavije bio u stvarnosti vojni klub. Tijekom njegovog predsjednikovanja fudbalski klbu Partizan će promjeniti svoje stare dresove u danas dobro poznati crno beli dres.

Bez obzira na sve vojne karijerne uspjehe Franje Tuđmana njega u pedesetim godinama dvadesetog veka počinje zanimati historiografija pa se počinje baviti pisanjem tako da mu 1957. godine izlazi prvo djelo "Rat protiv rata". Četri godine kasnije to jest 1961. godine Franjo Tuđman donosi odluku o prekidu vojne karijere kako bi se mogao baviti historiografijom

Godine 1961. na vlastiti zahtjev napušta vojsku te postaje osnivač Instituta za historiju radničkog pokreta Hrvatske u Zagrebu čiji postaje direktor. Osnovu za stvaranje novog instituta daruje postaje Historijsko odjeljenje Centralnog komiteta KPH koje ulazi u sastav novoosnovang instituta po odluci Centralnog Komiteta KPJ iz 1961. godine [13], a sam institut još dobiva, državnu novčanu pomoć i dio konfiscirane jevrejske vile. Također osim posla na institutu Franjo Tuđman prvo 1962. godine postaje predsjednik Komisije za međunarodne odnose Glavnog odbora Socijalističkog saveza Hrvatske, a potom 1963. profesor predavač na Zagrebačkom universitetu dok vrhunac ove strelovite karijere u šesdesetim godina postaje njegovo biranje u Sabor 1965. godine predsjednik Odbora za znanstveni rad Prosvjetno-kulturnog vijeća Sabora SR Hrvatske.

Istovremeno s ovim uzdizanjem na najviše partijske dužnosti Franjo Tuđman dolazi rano pod utjecaj ideja hrvatskog proljeća tako u ime Instituta za historiju radničkog pokreta Hrvatske potpisuje Deklaraciju o hrvatskom jeziku iz 1967. godine koja se našla u suprotnosti s službenom jugoslavenskom politikom koja je podržavala Novosadski dogovor iz 1954. godine. Ova Tuđmanova odluka ga košta mjesta u institutu pošto je praktički odmah smjenjen [10], izbačen iz Saveza komunista Jugoslavije i potom 1969. godine je smjenjen i u Saboru to jest nije mu dan još jedan saborski mandat. To političko kažnjavanje nekad podobnog Franje Tuđmana ga nije sprečilo da 1969. godine izda svoju knjigu Velike ideje i mali narodi koja se bavi s političkom historijom različito od onoga što je tada bila historijska dogma prezentirana i štićena od komunističke partije čime definitivno postaje disident.

Formiranje nacionalnog programa i predsjedništvo

Godine 1989. osnovao je Hrvatsku demokratsku zajednicu, s kojom je pobijedio na prvim višestranačkim parlamentarnim izborima 1990. godine. 30.5. 1990. je od Sabora imenovan predsjednikom Predsjedništva SR Hrvatske, a od usvajanja Božićnog ustava u decembru 1990. postaje prvi predsjednik Republike.
Pod njegovim vodstvom Hrvatska je 25.6. 1991. proglasila nezavisnost od Jugoslavije, a potom vodila rat protiv pobunjenih Srba podržanih od JNA. Hrvatska je 1992. godine priznata kao nezavisna država, a iste godine je izbio rat u susjednoj BiH, u kome su sudjelovale i hrvatske snage. Ratovi su završeni Daytonskim sporazumom 1995. čiji je jedan od potpisnika bio i Tuđman.

Tuđman je u međuvremenu pobijedio na prvim predsjedničkim izborima 1992. godine, a potom i na izborima 1997. godine. Godine 1996. je objavljeno da boluje od raka želuca, kojem je i podlegao krajem 1999. godine.
Njegova uloga u raspadu SFRJ, ratovima u Hrvatskoj i BiH, kao i procesu post-komunističke tranzicije u Hrvatskoj je predmet brojnih kontroverzi, te se o njemu kako u Hrvatskoj, tako i šire, može čuti široki raspon mišljenja.

http://sh.wikipedia.org/wiki/Franjo_Tu%C4%91man

[Obi-Wan Kenobi]

Tema posvecena liku i delu jednog od glavnih aktera jugoslovenske drame i jednog od potpisnika Dejtonskog sporazuma.

[Prigorac]

Tema posvecena liku i delu jednog od glavnih aktera jugoslovenske drame i jednog od potpisnika Dejtonskog sporazuma.

Komentar jednog mog sunarodnjaka idelano opisuje Franceka.

"S kakvim je govnima moro radit i koju stoku vodit čudo je neviđeno da imamo državu.
To može samo genije il mu se posrečilo ko nikom dosad."

+
Stvorio državu koja nije diktatura, dakle može radit sama na sebi da se popravlja iznutra. (proces koji nije ni blizu gotov još)
Dobio rat
ideja o međuhrvatskom pomirenju neovisno da li su preci bili u ustašama ili partizanima, tj. okretanje ka novom zajedničkom cilju i zakapanje starih podjela.
unatoč ratu i zamrlom gospodarstvu mala zaduženost države. Tek se sad vidi kolko je na tom polju bio jači od današnjih političara.

-
precentralizirana država, ukidanje regionalnih zasebnosti (no to i nije tolko njegova krivica neg nas pucao domoljubni zanos za vrijeme rata)
iako demokratska država on je kao političar i dalje bio stara komunistička škola i stvarno nije kužio neke pojmove u demokraciji.
loš ekonomski sttručnjak koji je dopustio "tehnomenađerima" da provedu krađu tj. našu verziju privatizacije.
Daytonski sporazum - interesi RH stavljeni u prvi plan i cjena je plačena Hercegbosnom kao zasebnim entiteom.
prejak kult ličnosti koji je gajio.
Ostavio HDZ kao stranku lopova bez ideje i ideologije te sposobnosti da naprave nešto i postanu korektna demokršćanska stranka.
Trebo se povuč nakon "Oluje" i ne kandidirat drugi put. Sad bi bio neupitna legenda no nitko ne odobija vlast.
Nije proveo lustraciju

[kanarinac]

Tuđmana kao političara neću komentarisati,ali zaniljivo je pogledati šta su o njemu kao generalu i istoričaru mislili partizanski generali.
U sećanjima general-pukovnika Đoke Jovanića,on je izneo podatak kako je Tuđman čin generala dobio na osnovu ličnog Titovog insistiranja da neko iz Zagorja mora biti general.Postojala je dilema da li će to biti Tuđman ili neki drugi oficir čijeg imena se ne sećam (tada je bio potpukovnik).Iako su mnogi u JNA bili protiv dodeljivanja generalskog čina Tuđmanu,on ga je ipak dobio.Jovanić,a i neki drugi oficiri su tvrdili da su Tuđmanove sposobnosti na nivou kapetana ili majora.
General Zlatko Rendulić u svojoj knjizi "General avnojevske Jugoslavije" je opisao Tuđmana na par strana i kaže da ga je znao,jer su radili u SSNO.Njegove istorijske radove je ocenio kao režimske,delom plagijate (isto kao i Jovanić) i na kraju krajeva da su male vrednosti.

[MaxFlu]

Kompleksna ličnost.

Pozitivno:

1. doveo Hrvatsku do neovisnosti bez gubitka centimetra njezinog teritorija
2. mirna reintegracija Podunavlja

Negativnosti:

1. okružio se nesposbnim i moralno upitnim ljudima
2. loša unutarnja politika
3. rat u Bosni

[SlobodnaKrajina]

Туђман је са својом геноцидном политиком протјерао Србе из Хрватске и Крајине.

[MaxFlu]

Туђман је са својом геноцидном политиком протјерао Србе из Хрватске и Крајине.

Odlazak Srba iz Hrvatke je posljedica glupe politike koju su slijedili Krajišnici. Najveći dio krivnje za svoju sudbinu snose sami. Ne kažem da je Franjo imao takta, ali on je došao na vlast zahvaljujući Miloševiću i njegovom hegemonističkom odnosu prema Hrvatskoj. No, bojim se da ti nisi za ovaj razgovor. Previše te briju emocije.

[SlobodnaKrajina]

Odlazak Srba iz Hrvatke je posljedica glupe politike koju su slijedili Krajišnici. Najveći dio krivnje za svoju sudbinu snose sami. Ne kažem da je Franjo imao takta, ali on je došao na vlast zahvaljujući Miloševiću i njegovom hegemonističkom odnosu prema Hrvatskoj. No, bojim se da ti nisi za ovaj razgovor. Previše te briju emocije.

Ако је Милошевић био хегемонистички расположен према АВНОЈ-ској Хрватској, зашто онда није дошло до рата у Хрватској прије 1990? Рат у Хрватској је посљедица ХДЗ-овске политике која је са геноцидном политиком прогнала Србе. Све је почело са елиминисањем српских констутивних права 1990. А Милошевић је ишао на руку Туђману јер се није војно супроставио реализацији Старчевићевог рецепта да Хрватска мора бити насељена Хрватима. Тако да твоја теза о хегемонистичким односима пада у воду.

[MaxFlu]

Ако је Милошевић био хегемонистички расположен према АВНОЈ-ској Хрватској, зашто онда није дошло до рата у Хрватској прије 1990? Рат у Хрватској је посљедица ХДЗ-овске политике која је са геноцидном политиком прогнала Србе. Све је почело са елиминисањем српских констутивних права 1990. А Милошевић је ишао на руку Туђману јер се није војно супроставио реализацији Старчевићевог рецепта да Хрватска мора бити насељена Хрватима. Тако да твоја теза о хегемонистичким односима пада у воду.

Ti si krajnje neinformiran. Pogledaj malo od kada je Milošević na vlasti u Srbiji, a od kada je to Tuđman. Ostalo je mantranje, mantranje i ništa više. Uopće mi se ne da diskutirati s tipovima koji pojma nemaju, nego samo trkeljaju političke parole i floskule. Sorry.

[tazabosna]

Ако је Милошевић био хегемонистички расположен према АВНОЈ-ској Хрватској, зашто онда није дошло до рата у Хрватској прије 1990? Рат у Хрватској је посљедица ХДЗ-овске политике која је са геноцидном политиком прогнала Србе. Све је почело са елиминисањем српских констутивних права 1990. А Милошевић је ишао на руку Туђману јер се није војно супроставио реализацији Старчевићевог рецепта да Хрватска мора бити насељена Хрватима. Тако да твоја теза о хегемонистичким односима пада у воду.

Negiranje Miloseviceve hegemonije,je potvrda da je ista duboko urezana u vasem politickom odgoju.Tudjman je bio tipican ustasa,a na vlast je dosao zahvaljujuci hercegovackoj ustaskoj kliki,koja ga je i financirala,a za uzvrat im je obecao;Herceg-Bosnu. ZALOSNO je sto i dan danas imamo dva ista tipa,a to su ;Doik i Covic.

[MaxFlu]

Negiranje Miloseviceve hegemonije,je potvrda da je ista duboko urezana u vasem politickom odgoju.Tudjman je bio tipican ustasa,a na vlast je dosao zahvaljujuci hercegovackoj ustaskoj kliki,koja ga je i financirala,a za uzvrat im je obecao;Herceg-Bosnu. ZALOSNO je sto i dan danas imamo dva ista tipa,a to su ;Doik i Covic.

Tuđman nije bio tipični ustaša, jer da je bio ustaša, bio bi to i u WW2, a ne bi se borio protiv istih i dostigao čin generala.

Tuđman je samo podilazio desničarima kako bi ostvari nešto što se zove nacionalno jedinstvo, a smatrao ga je nužnim u onim političkim prilikama. Nazvati Tuđmana ustašom je nonsens.

[Korisničko_ime]

Tuđman nije bio tipični ustaša, jer da je bio ustaša, bio bi to i u WW2, a ne bi se borio protiv istih i dostigao čin generala.

Tuđman je samo podilazio desničarima kako bi ostvari nešto što se zove nacionalno jedinstvo, a smatrao ga je nužnim u onim političkim prilikama. Nazvati Tuđmana ustašom je nonsens.

kakav crni nonsens. MaxFlu pa koja je to demagogija. Takvo opravdanje mozemo pripisati svima. A ono oko 1/3 Srba koje treba proterati,ili je to laz?

[Korisničko_ime]

stoji da je bilo dogovora za krajinu i posavinu verovatno

[MaxFlu]

kakav crni nonsens. MaxFlu pa koja je to demagogija. Takvo opravdanje mozemo pripisati svima. A ono oko 1/3 Srba koje treba proterati,ili je to laz?

Kad bih tvrdila da nije bio sretan razvojem situacije u Oluji, sagriješila bih dušu. No, ne brkajte uzroke i posljedice. Činjenica je da su Srbi bili protiv neovisne Hrvatske i da su se podigli na oružje protiv nje. Dakle, nije Tuđmanov netrpeljiv stav prema Srbima u Krajini bio zbog njih samih (eto, on iz čista mira ima nešto protiv Srba), nego zbog njihovih djela, a u direktnoj su suprotnosti sa hrvatskim nacionalnim interesima... i u svezi s tm im je i prilijepio ružnu etiketu "remetilački faktor". No, u svom programu devedesetih niti je imao strategiju 1/3-e, niti bi ona bila prihvaćena od većine hrvatskog naroda (što se za situaciju nakon 1991., Vukovara i drugih zločina) ne bi baš moglo reći.

Kad shvatite da netrpeljivost koju većina Hrvata pokazuje prema Srbima na području tzv. krajine, ima veze isključivo s činjenicom da su težnje Srba u direktnom sukobu sa težnjom Hrvata na neovisnu Hrvatsku u svojim granicama, a ne s nekim tamo mističnim osjećajem mržnje bez uzroka i povoda, eto nas bliže racionalnijem sagledavanju stvari

Napokon, projekt mirne reintegracije nam je pokazao da se s Tuđmanom ipak moglo pregovarati, samo da je bilo volje:

Jacques Klein o dolasku Tuđmana u Vukovar 1997 (mirna reintegracija)

[Prigorac]

Negiranje Miloseviceve hegemonije,je potvrda da je ista duboko urezana u vasem politickom odgoju.Tudjman je bio tipican ustasa,a na vlast je dosao zahvaljujuci hercegovackoj ustaskoj kliki,koja ga je i financirala,a za uzvrat im je obecao;Herceg-Bosnu. ZALOSNO je sto i dan danas imamo dva ista tipa,a to su ;Doik i Covic.

Ajoj sinek ti si fakat negdje dubolo zapel.

Znači osoba koja je cjeli WWII provela ratujuči protiv ustaša i ndh za tebe je tipični ustaša.   
Logika svaka čast.
Titi isto ustaša jelda, bio u stoj vojsci ko i Francke, dapače zapovjedo joj.

Jeli uopče kužiš da su u prošlom sistemu oni koji su bili za jačanje federalnih i konfederalnih odnosa od vlasti smatrane ustašama/četnicima/kajgod.
Danas se opet drvljem i kamenje na one koji su da se urede fedralni odnosi i njaprvo vlastita kasa.
Represivni centralistički sustav se mora urušit sam od sebe.
Što se to prije shvati to če Bosni bit bolje.