Vizuelna umjetnost

Revolucija najradikalniji rez u društvu i umjetnosti

Revolucija najradikalniji rez u društvu i umjetnosti
Foto: N.N. | Revolucija najradikalniji rez u društvu i umjetnosti
Milan Rakulj

BANJALUKA - Umjetnost je laž, opijum, ona je nepotrebna. Uz razvoj tehnike, umjetnost kao forma saznanja odumire. Umjetnik je primitivac, žongler kičice, varalica, parazit i prevarant.

Ovako glasi isječak manifesta konstruktivizma, jednog od najistaknutijih pravaca ruske avangarde, čiji su kreatori objavili sveopšti rat umjetnosti, umjetnike i estete prije njih nazvali oskrnaviteljima ljudske vrste i s temelja onoga što se po njima nekada zvala umjetnost pokušali napraviti skok u svječovječansku kulturu.

Bilo je to burnih godina nakon Oktobarske revolucije 1917. godine, a povodom stogodišnjice ovih događaja u Muzeju savremene umjetnosti Republike Srpske (MSU RS) u utorak uveče predavanje pod nazivom "Revolucija u umjetnosti i umjetnost u revoluciiji" održao je Slobodan Mijušković, profesor s Katedre za modernu umjetnost Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Mijušković je pričao o najradikalnijim rezovima u oblasti umjetnosti prije jednog vijeka na zemaljskoj kugli, koji su se događali upravo u Rusiji, gdje će ove umjetničke ispratiti i politički rezovi, oličeni upravo u Oktobarskoj revoluciji. Šira javnost, međutim, naveo je Mijušković, često je u zabludi da je svrgavanje carske od strane komunističke Rusije prenijelo revoluciju s političkog na umjetnički plan. Revolucija u umjetnosti, ipak, desila se koju godinu ranije.

"Često postoji jedna opšta predstava da je na neki način oktobarska politička revolucija proizvela umetničku revoluciju, da je ona u stvari generator tih inovativnih umetničkih zbivanja, a to prosto faktografski nije tačno, jer je ono što zovemo revolucijom u umetnosti započelo i u Rusiji trajalo već od 1910. i 1911. godine", kazao je Mijušković, predstavljajući fenomen revolucije u umjetnosti i umjetnosti u revoluciji kao dva plana, dva pola jednog koherentnog zbivanja, koje je ostavilo ogromne tragove kako u društvenoj, tako i u umjetničkoj sferi.

"Prosto, reč je o kapitalnim događajima", precizirao je Mijušković.

Kazao je da je revolucija u umjetnosti počela s neoprimitivizmom, jednim od prvih avangardnih pravaca čiji se predstavnik Mihail Larionov, recimo, oslanjao na tradiciju istočnjačke, azijatske, primitivne i seoske Rusije i odbacivao akademski realizam ustaljen na institucionalnom planu još za vrijeme Petra Velikog. Paralelno s neoprimitivizmom prije same političke revolucije trajali su lučizam, suprematizam i drugi pravci koji su donijeli kapitalne inovacije po planu umjetničkih ideja.

Taj period u istoriji umjetnosti, naveo je Mijušković, danas je poznat pod terminom rana modernistička avangarda, da bi nakon Oktobarske revolucije 1917. zavladalo ono što se naziva avangarda u užem smislu riječi.

"Kada kažemo u užem smislu, mislimo da umetnička avangarda posle revolucije počinje da deluje na jednom drugom terenu i počinje da se integriše u socio-politička zbivanja, da ispoljava jedan društveni politički aktivizam, čega nije bilo pre revolucije. Konstruktivizam i produktivizam, koji su dve glavne pojave nakon revolucije, su nešto sasvim drugo u odnosu na avangardu pre revolucije", kazao je Mijušković, ističući promjene koje su se dešavale ne samo u polju slikarstva, nego i u književnosti, filmu, dizajnu i ostalim umjetničkim i umjetnosti bliskim oblastima.

Dinamizam u razvoju društvenih i umjetničkih događaja u dobu kada se proglašavao kraj slikarstva i kada su se umjetnički pravci smjenjivali kao na filmskoj traci, Mijušković je pokazivao i na primjeru filmova Sergeja Ajzenštajna. Njegova ostvarenja "Oklopnjača Potemkin" i "Oktobar", čije isječke je publika u punoj sali MSU RS tokom predavanja mogla da pogleda, pojasnio je Mijušković, danas možemo da posmatramo i kao propagandu političke revolucije, ali i kao revolucionarne na planu montaže, ritma, svjetla itd.

"Revolucija se desila, nova vlast je na sceni. Mnogi među umetnicima avangarde su se na ovaj ili onaj način integrisali u tu operativnu strukturu, na terenu kulture naravno, i oni rade u različitim umetničkim radionicama, školama, institutima, kojih je bilo jako mnogo. Tada nastaje jedna, i to ima veze sa političkom revolucijom, strahovita energija i umetnički aktivizam", zaključio je Mijušković.

STOP!

nije sloboda govora

zalbe.vzs.ba

Govor mržnje je krivično djelo!

huškanje, diskriminacija, prijetnje i uvrede po nacionalnoj, vjerskoj, rodnoj ili bilo kojoj drugoj osnovi

neće biti tolerisane

na našem portalu

Komentare na ovu vijest mogu postaviti samo prijavljeni čitaoci.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Molimo vas da vaša iskustva i zapažanja prilikom korištenja aplikacije za komentarisanje podijelite sa nama.

Pošaljite komentar

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Izdvojeno
U Beogradu otvorena Izložba Opkoljeno Sarajevo
Vizuelna umjetnost

U Beogradu otvorena Izložba Opkoljeno Sarajevo

Potpisan sporazum o saradnji muzeja
Vizuelna umjetnost

Potpisan sporazum o saradnji muzeja

Napadnuta Marina Abramović
Vizuelna umjetnost

Napadnuta Marina Abramović

Najčitanije