Prebilovačke žrtve ostaju u sjećanjima

ČAPLJINA - Iguman manastira Žitomislić, otac Danilo Pavlović, zajedno sa parohom čapljinski Danilom Borom i ostalim sveštenstvom, služili su danas u stradalničkom selu Prebilovci kod Čapljine pomen za više od 800 mještana ovog kraja, uglavnom žena, djece i staraca, koje su 1941. godine ustaše bacile u jamu Šurmanci kod Međugorja ili pobili na drugim stratištima.

Srpske stradalničke kosti koje su početkom devedesetih bile izvađene iz jama i sahranjene u kripti tadašnje novosagrađene Spomen crkve, stradale su po drugi put, kada su snage HOS-a i HVO-a 1992. godine minirale ovo svetilište.

Naglašavajući da su Prebilovci hercegovačka golgota, gdje su isti mučenici stradali više puta, od mučenja do miniranja njihovih kostiju, iguman Danilo je pozvao na mir i toleranciju, ali i nezaborav na one što nevino stradaše.

"Ovdje treba da se probudi ljudsko dostojanstvo, da se mi zapitamo ko smo, upavljajući svojim životima tako da se okrenemo jedni drugima, da volimo jedni druge i da ne zavidimo jedni drugima, da sebe ne ubijamo mržnjom, ogovaranjima, osuđivanjima, nego da gradimo ljubav i zajedništvo u crkvi Hristovoj!, rekao je iguman Danilo.

On je podsjetio da se u proteklom ratu porušena Spomen crkva mora obnoviti u znak toga sjećanja i pozvao sve vjerne i dobronamjerne ljude da se uključe u njenu obnovu, a Prebilovčane da se vrate i obnove svoje porušene kuće i imanja, od kojih većina zarasta u korov.

Paroh čapljinski, otac Danilo Boro, podsjetio je da je u martu mjesecu ove godine Srpsko pravoslavna crkvena opština Čapljina od nadležne službe Skupštine Opštine Čapljina dobila građevinsku dozvolu za izgradnju Spomen crkve pebilovačkih mučenika i da su se počela sakupljati sredstva za obnovu.

"Daće Bog da ova crkva, čiji je autor dr Predrag Ristić zamislio po uzoru na crkvu Svetog groba u Jerusalimu, pored toga što je simbol stradanja, bude i simbol vaskrsenja", rekao je otac Danilo Boro.

U ljeto 1941. godine, nakon vidovdanskog pokolja u kome je stradalo muško stanovništvo, ustaše su početkom avgusta nastavile pokolj, zbrisavši sa lica zemlje više od 50 porodica, a iz većine njih je ostao samo po jedan član, tako da je za svega nekoliko ljetnih mjeseci 1941. godine na području Stoca i Čapljine ubijeno više od 4.000 Srba.

Pored Šurmanaca, najveći dio Prebilovčana stradao je na lokalitetu Morin otok, uz rijeku Bregavu, gdje su se ustašama predali očevi i braća stradalih u jamama koji nisu mogli da im pomognu, a nisu mogli da prežive bol za svojim najdražima.

Od preko hiljadu ustaša koji su u Šurmancima provodili svoj krvavi pir, u Okružnom sudu u Mostaru je u oktobru 1957. godine procesuirano tek njih 14, od kojih su šestorica osuđena na smrt strijeljanjem, a ostali su dobili zatvorske kazne.

Za monstruozno djelo miniranja crkve u spomen šurmanačkim stradalnicima u Prebilovcima 1992. godine niko nije odgovarao.