Intervju

Komić: Bavljenje naukom težak, ali izazovan i kreativan rad

Komić: Bavljenje naukom težak, ali izazovan i kreativan rad
Foto: N.N. | Komić: Bavljenje naukom težak, ali izazovan i kreativan rad
N.N.

BANJALUKA - U protekloj godini Republika Srpska je dobila važan dokument - Strategiju naučnog i tehnološkog razvoja Republike Srpske 2017-2021 - "Znanje za razvoj", prema kojoj je osnovni cilj unapređenje efikasnosti i efektivnosti naučnoistraživačkog i inovatorskog sistema. Strategiju je izradilo Ministarstvo nauke i tehnologije, a bili su uključeni i članovi Republičkog savjeta za nauku i tehnologiju, akademska zajednica i druge zainteresovane institucije i organizacije.

NN: Šta je u osnovi definisala strategija, odnosno koji su njeni strateški ciljevi?

KOMIĆ: Stvaranje optimalnih uslova za razvoj nauke i tehnologije kroz podsticanje izvrsnosti u naučnoistraživačkoj zajednici koja će značajnije doprinositi konkurentnosti privrede i stvaranju novih radnih mjesta osnovna je misija ove strategije. Nauka u Srpskoj u 2021. godini treba da bude zasnovana na institucionalnom okviru koji podstiče izvrsnost, nacionalnu i međunarodnu vidljivost u nauci i inovativnosti sa naučnoistraživačkim rezultatima koji značajno doprinose ekonomskom razvoju. Strategijom je definisano šest strateških ciljeva, a na prvom mjestu je podsticanje naučnoistraživačkog kvaliteta i izvrsnosti.

NN: Možete li nam nešto više reći o važnijim strateškim ciljevima?

KOMIĆ: Kvalitet istraživanja i izvrsnost u nauci presudni su faktori stvaranja inovativnog društva znanja, odnosno temelj razvoja ekonomije zasnovane na znanju. Na drugom mjestu je podsticanje internacionalizacije nauke i inovativnosti, što su osnovni alati za podizanje konkurentnosti naše naučnoistraživačke i inovativne zajednice. Mobilnost istraživača i inovatora važna je zbog sticanja novih znanja i vještina neophodnih za obavljanje naučnoistraživačkog i inovatorskog rada. Što se tiče podsticanja saradnje naučnoistraživačke i inovatorske zajednice s privredom, tu treba napomenuti da je neophodno aktivnije uključivanje naučnih organizacija u transfer i komercijalno iskorišćavanje rezultata istraživanja.

NN: Među strateškim ciljevima strategije je i razvijanje ljudskih resursa u nauci i inovativnosti i podsticanje pametne specijalizacije. Recite nam nešto više o tome...

KOMIĆ: Pametna specijalizacija je novi koncept inovacione politike koji koriste zemlje EU radi promovisanja efikasnog korišćenja javnih investicija u istraživanju. Cilj pametne specijalizacije je povećanje konkurentnosti privrede, stvaranje novih radnih mjesta i ekonomski rast kroz razvoj inovativnih rješenja u prioritetnim oblastima. U tom smislu, u Srpskoj su definisane četiri prioritetne oblasti: informaciono-komunikacione tehnologije, proizvodnja energije, proizvodnja hrane i kreativna industrija. 

NN: Fond "Dr Milan Jelić" deset godina podstiče mlade na unapređivanje svog potencijala. Koliko će studenata moći ove godine da računa na podršku ovog fonda?

KOMIĆ: Studentima prvog ciklusa studija na domaćim univerzitetima, u Republici Srpskoj i BiH, biće dodijeljeno ukupno 75 stipendija. Za stipendije redovnim studentima prvog ciklusa studija na univerzitetima u RS u akademskoj 2017/2018. godini biće izdvojeno 270.000 KM.

Fond za studente prvog ciklusa studija koji studiraju na inostranim visokoškolskim ustanovama iznosi 252.000 KM za akademsku godinu, a najuspješniji studenti iz Srpske koji studiraju na visokoškolskim ustanovama u Makedoniji, Sloveniji, Srbiji, Hrvatskoj ili Crnoj Gori ostvariće pravo na stipendiju od 500 KM mjesečno, odnosno 800 KM na visokoškolskim ustanovama u inostranstvu i prestižnim univerzitetima.

Studentima drugog ciklusa studija na domaćim i inostranim univerzitetima iz Fonda za tekuću akademsku godinu biće dodijeljeno osam stipendija od po 5.000 KM, a studentima trećeg ciklusa studija pet stipendija od po 10.000 KM.

NN: Koliko je novca do sada uloženo u najbolje studente kroz spomenuti fond?

KOMIĆ: Od nastanka ideje o dodjeljivanju prestižnih stipendija "Dr Milan Jelić", studentima prvog, drugog i trećeg ciklusa studija iz Republike Srpske na domaćim i inostranim univerzitetima dodijeljeno je ukupno 1.898 godišnjih stipendija u iznosu većem od 9,3 miliona KM. Godišnji grant za dodjelu stipendija studentima iz Fonda "Dr Milan Jelić" je 750.000 KM. U tom smislu stalno inoviramo kriterijume i način rada Fonda i uvjereni smo u efikasnost i efektivnost ovog vida stipendiranja.

NN: To je sigurno dalo odlične rezultate kad je riječ o uspješnosti studenata, odnosno stipendista?

KOMIĆ: Tako je. Samo u prethodnoj akademskoj godini kao rezultat imali smo čak devet studenata na sva tri ciklusa studija koji studiraju na najprestižnijim svjetskim univerzitetima. Bivši i sadašnji stipendisti Fonda autori su više od 1.100 naučnih radova objavljenih u različitim kategorisanim domaćim i međunarodnim časopisima i konferencijama, kao i osvajači nagrada na međunarodnim i domaćim takmičenjima iz oblasti umjetnosti u periodu od kada Fond djeluje u okviru Ministarstva, dakle od 2011/2012. do 2016/2017. akademske godine.

NN: Ministarstvo nauke i tehnologije je raspisalo protekle godine nekoliko konkursa u cilju podrške naučnoistraživačkog rada. O kojim se konkursima radi?

KOMIĆ: U resoru nauke za sufinansiranje završnih radova u trećem ciklusu visokog obrazovanja, odnosno doktorskih disertacija u 2017. godini predviđeno je 150.000 KM, za sufinansiranje održavanja naučnih skupova u 2017. godini 120.000 KM, za sufinansiranje naučnih publikacija u 2017. godini 110.000 KM i za sufinansiranje Programa međunarodne saradnje u 2017. godini ukupno 178.000 KM. Za podršku razvoju tehnologija za 2017. godinu raspisan je konkurs u vrijednosti od 117.000 KM, a za podršku razvoju inovatorstva 87.000 KM. Nastojimo da podrška bude što veća, ali posebno je važno da se transparentno i objektivno troše raspoloživa sredstva, uz uvažavanje procedura i metodologije finansiranja. U narednom periodu iniciraćemo aktivnosti koje bi trebalo da utiču na veće učešće i finansiranje istraživačko-razvojnih aktivnosti od strane poslovnog sektora.

NN: Inovatorstvo je svakako oblast u koju treba ulagati. Kakvu podršku u tom smislu pruža Ministarstvo i kako se u ovu temu uklapa Inovacioni centar Banjaluka?

KOMIĆ: Ključni faktor za razvoj inovativnosti i transfera znanja jeste simbioza interesa između privrede, jedinica lokalne samouprave i naučnoistraživačke i inovatorske zajednice. Uspješan model saradnje različitih aktera jeste Inovacioni centar Banjaluka (ICBL), osnovan 2010. godine kao prvi moderno opremljeni kombinovani centar za podršku i razvoj preduzetništva u Republici Srpskoj. Kroz stalne programe ICBL razvijane su 83 poslovne ideje na osnovu kojih je osnovano 36 preduzeća sa više od 260 zaposlenih.

NN: Ministarstvo nauke i tehnologije je u dugoročnom planiranju predvidjelo osnivanje fonda za nauku i inovativnost. Koji bi bili zadaci tog fonda i kada bi se moglo očekivati njegovo osnivanje?

KOMIĆ: Osnovna misija ovog fonda je unapređenje nauke i inovativnosti. Potrebna sredstva obezbjeđuju se kroz preraspodjele iz postojećih budžeta ministarstava i budžeta jedinica lokalne samouprave, međunarodnih fondova, donacija i drugih izvora. Veoma je važno naglasiti da smo uspostavili izuzetnu saradnju sa Vladom Srbije, s kojom je dogovorena finansijska podrška za pokretanje ovog fonda. Potrebno je pripremiti zakonski osnov za uspostavljanje fonda, a mi se nadamo da će on uskoro zaživjeti.

NN: I za kraj, šta biste po pitanju promocije nauke izdvojili kao značajno u protekloj godini?

KOMIĆ: I prošle, kao i ranijih godina organizovali smo niz promotivnih manifestacija u oblasti nauke i inovacija, s ciljem popularizacije i podsticanja ovih aktivnosti, šaljući poruke naročito mladima da je bavljenje naukom neizvjestan i težak, ali izazovan i kreativan rad. S tim u vezi, posebno treba izdvojiti sedmi Festival nauke u Banjaluci, zatim takmičenje za najbolju tehnološku inovaciju čije je finale održano u Istočnom Sarajevu, "Noć istraživača" u Trebinju i "Dane saobraćaja" u Doboju. Promociji nauke i ove ćemo godine svakako posvetiti zasluženu pažnju.

Poljoprivreda

NN: Otvorili ste ove sedmice 52. savjetovanje agronoma Srbije i 1. savjetovanje poljoprivrednika Srpske i Srbije, a potpisan je i ugovor o saradnji resornih instituta.

KOMIĆ: Republika Srpska i Srbija su oduvijek imale izvanrednu saradnju, pogotovo iz oblasti poljoprivrede. Ovakvi skupovi odlično su mjesto za razmjenu iskustava, komercijalnog znanja, inovativnosti i inventivnosti, jačanje konkurentnosti i unapređenje proizvodnje. Zato je potrebno fokusirati se na razvojne politike koje se odnose na privlačenje investicija, podizanje saradnje radi smanjenja trgovinskih barijera, kao i jačanje malih proizvođača. Pored toga, u okviru savjetovanja agronoma potpisan je i ugovor o naučnoj i poslovno-tehničkoj saradnji između Instituta za ratarstvo i povrtarstvo iz Novog Sada i Poljoprivrednog instituta iz Republike Srpske. Očekujem da ovaj ugovor dovede do razvoja nauke u poljoprivredi.

STOP!

nije sloboda govora

zalbe.vzs.ba

Govor mržnje je krivično djelo!

huškanje, diskriminacija, prijetnje i uvrede po nacionalnoj, vjerskoj, rodnoj ili bilo kojoj drugoj osnovi

neće biti tolerisane

na našem portalu

Komentare na ovu vijest mogu postaviti samo prijavljeni čitaoci.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Molimo vas da vaša iskustva i zapažanja prilikom korištenja aplikacije za komentarisanje podijelite sa nama.

Pošaljite komentar

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Najčitanije