BRISEL - Evropski komesar Oli Ren izjavio je juče da Srbija "u najboljem scenariju" može 2009. dobiti status kandidata za članstvo u Evropskoj uniji i da će zato biti važna ocjena koju će o saradnji Beograda s Haškim sudom Savjetu bezbjednosti UN dati tužilac Serž Bramerc u decembru.
Predstavljajući godišnje izvještaje Evropske komisije o reformama i napretku zemalja zapadnog Balkana i Turske u evropskim integracijama, Ren je rekao da se nada da će Bramerc tu ocjenu dati prije decembarskih zasjedanja lidera i ministara EU, naglasivši da Srbija može sprovesti nužne reforme i ostvariti uslove, čim riješi pitanje pune saradnje s Haškim sudom. Komesar je istakao da je i međunarodna finansijska kriza pokazala "ranjivost" zemalja zapadnog Balkana na te ogromne ekonomske nevolje, ali je objelodanila i činjenicu da su zemlje tog regiona već veoma trgovinski i ekonomski povezane s EU.
Ren je istakao da je nova vlada Srbije evropsku integraciju i evropske reforme postavila kao svoje glavne prioritete i naglasio da Beograd "treba da učini sve u svojoj moći da uhapsi preostale optužene od Haškog suda, uključujući Ratka Mladića".
Kad to ostvari, Srbija može sprovesti nužne reforme i uslove da u najboljem scenariju bude u stanju da dobije status kandidata za članstvo u 2009.
Ren je podvukao i da Srbija treba da odigra ključnu ulogu u regionu i da "Evropska unija očekuje da Srbija ima konstruktivan pristup u pogledu razmještaja EULEKS misije na Kosovu". "Kosovo će biti u žiži i iduće godine. Kosovo mora obezbijediti sprovođenje svoje obaveze za uspostavljanje demokratskog i multietničkog društva, u skladu sa svojim ustavom", rekao je evropski komesar. "EU je riješena da pomogne miru i stabilnosti na Kosovu i podržava njegov ekonomski razvoj i napredak ka EU, kao dijelu zapadnog Balkana", rekao je Ren i naveo da Evropska komisija namjerava da u jesen 2009. predstavi studiju o izvodljivosti. Na pitanje kako je spojiv ugovorni odnos Kosova i EU kroz proces stabilizacije i pridruživanja, kad pet članica EU ne priznaju nezavisnost Kosova, evropski komesar je uzvratio da to "jeste izazov", ali da se ipak želi napredak Kosova ka Evropskoj uniji kroz ekonomsku integraciju i "veze ljudi s ljudima".
Evropska komisija juče je objavila i da Hrvatska može, ako ispuni uslove, dovršiti pristupne pregovore do kraja sljedeće godine. "To je ohrabrenje za Hrvatsku, ali ne i blanko ček... Loptica je sada na hrvatskoj strani terena", rekao je Ren predstavljajući izvještaj. To je prvi put da Komisija spominje vremenski okvir za završetak pristupnih pregovora s Hrvatskom.
Sa druge strane, za Makedoniju je ocijenjeno da ne ispunjava političke kriterijume, te stoga nema preporuku o početku pregovora o članstvu u Evropskoj uniji. Kritike su usmjerene ka incidentima tokom prijevremenih parlamentarnih izbora, nedostatku kontruktivnog političkog dijaloga između glavnih političkih partija kao i ka bojkotu Sobranja od strane opozicuije.
U izvještaju, navodi se da je u Makedoniji potreban bolji politički dijalog.
Povodom spora Makedonije i Grčke u vezi s imenom, Komisija je navela da bi "trebalo da se izbjegavaju akcije koje imaju negativan uticaj na dobrosusjedske odnose i da bi trebalo intenzivirati napore da se nađe dogovorno rješenje pod posredovanjem Ujedinjenih nacija.
EU ne isključuje mogućnost liberalizacije viznog režima u 2009. godini.