Ispit zrelosti u Albaniji za pristup EU

TIRANA - U Albaniji su juče ujutro počeli parlamentarni izbori, prvi koji su održani prema novom, proporcionalnom sistemu glasanja.

Demokratska partija premijera Salija Beriše i Socijalistička partija gradonačelnika Tirane Edija Rame glavni su rivali na juče održanim izborima.

Ovi parlamentarni izbori se smatraju veoma važnim za procjenu stepena demokratske zrelosti zemlje i njene odlučnosti po pitanju integracije u Evropsku uniju (EU).

Otvoreno je 4.750 biračkih mjesta, na kojima su birači glasali do 19 sati po lokalnom vremenu. Više od 3,08 miliona građana s pravom glasa moglo je da bira između kandidata četiri izborne koalicije koje objedinjuju 33 stranke s kandidatima za 140 poslanika parlamenta.

Najveća politička grupacija na izborima je koalicija desne orijentacije Savez za promjene, koju predvodi Demokratska partija, trenutno na vlasti, i koja okuplja 16 stranaka.

Druga koalicija desne orijentacije je Oslonac za slobodu, čiji je lider bivši premijer Aleksander Meksi u kojoj je šest partija.

Ostale dvije koalicije su lijeve orijentacije - Društvo za promjene, kojeg čini pet stranaka i predvodi Socijalistička partija, i Socijalistički savez za integracije, u kojoj je šest stranaka koje predvodi Socijalistički pokret za integraciju.

Na izborima, kao samostalna stranka, učestvuje i Partija zakona i pravde, čiji je lider Spartak Nđelja, kao i nezavisni kandidat Abdula Omuri, iz Tirane.

Ankete uoči izbora pokazale su da je tijesna trka, ali da su demokrate ipak u blagoj prednosti. Glavna borba je, prema rezultatima anketa, između Demokratske partije odlazećeg premijera Salija Beriše i Socijalističke partije koju vodi gradonačelnik Tirane Edi Rama.

Analitičari, međutim, predviđaju da ni demokrate ni socijalisti neće moći da imaju većinu u parlamentu, odnosno 71 poslanika.

Procjenjuje se da bi bivši premijer Ilir Meta, lider opozicionog Pokreta za socijalističku integraciju, koji ima podršku četiri odsto građana, mogao da ima odlučujuću ulogu.

Evropska unija je u više navrata ukazala na veliki značaj ovih izbora po evropsku budućnost Albanije koja je u aprilu podnijela kandidaturu za članstvo u Uniji. Brisel je ranije pozvao na slobodne i fer izbore ukoliko Albanija želi da se uključi u evropske integracije i ovi izbori se vide kao test raspoloženja građana za integracije u evropski blok.

Veliki broj pitanja dominirao je izbornom kampanjom, ali prema istraživanjima ekonomija je ta koja izaziva najveću zabrinutost kod glasačkog tijela. Glavni kandidati su tokom kampanje obećavali borbu protiv korupcije, investiranje u infrastrukturu i približavanje zemlje EU.

Izbore je nadgledalo nekih 3.000 posmatrača od kojih 500 iz inostranstva.

Prvi zvanični izborni rezultati očekuju se danas.

Mrtve glasačke duše

Imena više od 17.000 Albanaca starijih od 90 godina našla su se na biračkim spiskovima. Najstariji glasač ima 159 godina. Naime, mnogi Albanci rođeni u 19. vijeku i dalje se nalaze na biračkim spiskovima za predstojeće izbore, saopštila je opoziciona Socijalistička partija izražavajući unaprijed sumnju u regularnost glasanja.

"Više od 5.000 glasača upisanih u birački spisak ima 100 godina, dok više od 110 godina ima oko 3.300 glasača", tvrdi delegat Izborne komisije socijalista Kastriot Islami.