Pjevačica očarala Betovena

BERLIN - Klaus Martin Kopic, njemački muzikolog i proslavljeni poznavalac Ludviga van Betovena, tvrdi da je identifikovao misterioznu osobu po kojoj je nazvano poznato djelo "Za Elizu".

U pitanju je, tvrdi on, Elizabet Rekel, njemačka pjevačica i sestra Jozefa Augusta Rekela, tenora koji je pjevao ulogu Florestana u operi "Fidelio", kojom je dirigovao Betoven u Beču 1806. godine.

"Elizabet je došla za svojim bratom u Beč 1807. godine gdje je brzo bila prihvaćena u prijateljske krugove Betovena", rekao je Kopic.

Na kraju se udala za Betovenovog prijatelja i rivala kompozitora Johana Nepomuka Humela. U članku kojeg bi sljedeće godine trebao objaviti "Beethoven - House museum" iz Bona, Kopic navodi da je Elizabet Rekel takođe bila poznata i pod imenom Eliza. Ova teorija je potvrđena unosom njenog imena u hrišćanske knjige koje se čuvaju u katedrali svetog Stefana u Beču.

"Prilikom krštenja njenog prvog djeteta, 9. marta 1814. godine, dato je ime Maria Eva Eliza, što sugeriše da je u Beču bila poznata kao Eliza a ne kao Elizabet", rekao je Kopic i dodao:

"Poznato je da su u vrijeme kada je Betoven napisao ovo djelo, odnosno 1810. godine, njih dvoje gajili prisno prijateljstvo. Zato je očigledno da je djelo bilo posvećeno njoj."

On ističe da nije postojala nijedna druga žena u to vrijeme u Betovenovom životu koja se zvala Eliza ili Elizabet i da je teško odrediti koliko su Betoven i Eliza bili bliski.

"Ali sasvim je jasno da se veoma sviđala Betovenu", ističe Kopic.

Ovaj poznati njemački ekspert je rekao da je Rekelova kasnije napisala: "Betoven me tokom večernjih zabava znao uštinuti za ruku iz čiste naklonjenosti prema meni."

Takođe je poznato da je nedugo nakon njegove smrti 1827. godine Elizabet došla u posjed pramena njegove kose i bilo joj je predano jedno od zadnjih Betovenovih pera s kojim je pisao neka od svojih zadnjih djela. Ukoliko se pokaže istinitim, ovim bi se moglo opovrgnuti mnoge ranije teorije, uključujući i onu da je potpis na izgubljenoj skripti pripadao Terezi Malfati, ženi koja se sviđala Betovenu.

Pored otvarajućih nota Pete simfonije, jedne od najpoznatijih Betovenovih melodija, predstavlja i kratko djelo "Za Elizu". Naučnici i eksperti su godinama pokušavali da riješe misteriju identiteta osobe za koju je pjesma napisana i često su se pitali koja je to žena zbog koje je slavni kompozitor napravio ovakvo djelo. Kratki bagatel napisan na tri stranice predstavlja jednu od glavnih lekcija za generacije studenata klavira. Ali zagonetka ko je u stvari bila Eliza je ostala misterija. Pokušaji da se utvrdi njeno porijeklo su dodatno bili otežani nakon gubitka jedne originalne Betovenove skripte na kojoj se nalazio njen potpis s pravim imenom.