Prerađivačka industrija u kritičnom stanju

Predrag Klincov - 03.07.2012 17:36
Prerađivačka industrija u kritičnom stanju

BANJALUKA - Prerađivačka industrija u RS, koja treba da predstavlja okosnicu privrednog razvoja, ove godine najviše posrće, što prijeti da dodatno smanji njeno ionako nisko učešće u bruto domaćem proizvodu (BDP) RS, upozoravaju privrednici, ekonomisti i sindikalci.

Iako su prisutna deklarativna zalaganja zvaničnika RS za povećanje nivoa prerađivačke industrije u strukturi BDP-a, ekonomska situacija pokazuje suprotne tendencije, pa se u prvom ovogodišnjem tromjesečju bilježi pad sektorske aktivnosti za 6,3 odsto.

Prerađivačka industrija je već treći kvartal uzastopno u silaznoj putanji zbog čega bi, ukoliko se trend nastavi, mogla umanjiti nivo u BDP-u od 8,9 odsto. Veće učešće u ekonomiji RS, mjereći prema proizvodnom pristupu, već imaju trgovina (12,4 odsto), poljoprivreda (10,7 odsto), državna uprava (9,8 odsto) i poslovanje s nekretninama (9,1 odsto).

Evidentiran je i pad zaposlenosti u prerađivačkom sektoru, koji je za prvih pet mjeseci iznosio 1,1 odsto, što je 500 radnika manje u odnosu na 2011.

Goran Radivojac, profesor na Ekonomskom fakultetu u Banjaluci, kaže da privreda RS, a prije svega prerađivačka industrija, ima strukturalni problem niskokonkurentnih proizvoda na koji su se sada samo pridodali negativni efekti globalne ekonomske krize, veći fiskalni nameti i skok cijena goriva.

"Očito je da naša slaba industrija u uslovima krize ne može izdržati konkurenciju jeftnijih proizvoda iz Kine i sjeverne Afrike koji zauzimaju izvozna tržišta naših prerađivačkih preduzeća. Tek sada se, zapravo, kroz smanjenje tražnje za našim proizvodima u inostranstvu osjećaju efekti svjetske ekonomske krize i turbulencija u evrozoni", istakao je Radivojac.

Nezahvalno je, kaže, procjenjivati da li privredu RS učekuje udar kao iz recesijske 2009, ali navodi pojedine prognoze prema kojima bi ova godina mogla biti i gora, smatrajući da će kriza potrajati sigurno do polovine 2013.

Najveće učešće u prerađivačkom sektoru ima prehrambena industrija, koja je posebno osjetljiva na tržišne poremećaje kojima su u RS doprinijele i loše vremenske prilike.

Žarko Mikić, direktor banjalučke fabrike za preradu voća i povrća "Vitaminka", kaže da bi ekonomske mjere morale ići u pravcu stvaranja uslova za razvoj poljoprivredne proizvodnje, sirovinske baze prehrambenog sektora, prije svega kroz zaštitu od poplava, ugradnju sistema za navodnjavanje i pojačanu protivgradnu zaštitu.

"Mi, nažalost, isuviše zavisimo od vremenskih uslova, koji diktiraju količinu proizvodnje i cijenu gotovih proizvoda. Lani su nas zadesile poplave i grad, a početkom 2012. snježno nevrijeme, što pogađa zasade i dovodi do toga da proizvođači ne mogu isporučiti ugovorene količine voća i povrća. Fabrike, pak, zbog niske kupovne moći građana ne smiju dizati cijene gotovih proizvoda, pa su prinuđene da smanjuju obim proizvodnje kako bi održali donju granicu rentabilnosti poslovanja", ukazuje Mikić.

Obrad Belenzada, predsjednik Konfederacije sindikata RS, ističe da bi Vlada pod hitno morala rasteretiti preduzeća vraćanjem starih stopa poreza i doprinosa na plate, ali i kroz smanjanje javne potrošnje.

"Postojećih 45.000 radnika u prerađivačkoj industriji ne može izdržati finansiranje glomaznog birokratskog aparata. Ukoliko se tu nešto ne promijeni, proizvodna preduzeća će nastaviti da finansijski tonu i imaćemo još goru situaciju", upozorava on.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Ostali naslovi

  • »Dermal« proširuje proizvodne kapacitete

    26.05.2015 14:36 - Srna

    KOTOR VAROŠ - Fabrika obuće "Dermal" iz Kotor Varoša trenutno zapošljava 330 radnika, a izgradnjom nove proizvodne hale biće zaposleno novih 80 radnika.

  • Nezadovoljni radnici traže isplatu plate i doprinosa

    26.05.2015 13:39 - Srna

    ISTOČNO SARAJEVO - Nezadovoljni radnici Bolnice Istočno Sarajevo okupili su se danas u krugu ove zdravstvene ustanove, tražeći isplatu martovske plate.

  • Radnici TTU Tuzla ispred zgrade Vlade TK

    26.05.2015 13:11 - Srna

    TUZLA - Više od stotinu radnika Tvornice transportnih uređaja /TTU/ Tuzla protestuje danas ispred zgrade Vlade Tuzlanskog kantona, tražeći da im se obezbijede uslovi za rad, isplata plata i povezivanje radnog staža.

  • Veća proizvodnja konzumne ribe

    26.05.2015 10:39 - Srna

    BANJALUKA - U Republici Srpskoj je prošle godine proizvedeno 2.054 tone konzumne ribe, što je za 13 odsto više nego u 2013, podaci su Republičkog zavoda za statistiku.

  • Projekat pomoći malinarima

    26.05.2015 10:34 - Srna

    MRKONJIĆ GRAD - Opština Mrkonjić Grad u saradnji sa UNDP-om realizovaće projekat podizanja novih zasada malina.

  • Donijeti odgovarajuće pravilnike do kraja godine

    25.05.2015 15:41 - Srna

    BANJALUKA - Ministar saobraćaja i veza Republike Srpske Neđo Trninić i predstavnici upravljača puteva u Srpskoj zaključili su da do kraja godine treba donijeti pravilnik o načinu priključenja na javni put, te priručnik za reviziju projekata puteva i provjere stanja postojećih javnih puteva sa aspekta bezbjednosti saobraćaja.

  • Slovačka, Bugarska, Mađarska i Rumunija grade gasovod

    25.05.2015 15:32 - Agencije

    RIGA, BRATISLAVA - Slovačka, Bugarska, Mađarska i Rumunija potpisale su tokom samita Istočnog partnerstva u Rigi, deklaraciju o izgradnji novog gasovoda "Istring" (Eastring), objavljeno je na sajtu operatera gasnotransportnog sistema (GTS) Slovačke "Eustrim".

  • Tarifa za prenos usluga ostaje na istom nivou

    25.05.2015 15:05 - Srna

    BANJALUKA - Regulatorna komisija za električnu energiju BiH donijela je odluku o tarifi za prenos usluga, koja ostaje na dosadašnjem nivou, zbog čega eventualno povećanje cijene električne energije za krajnje kupce nije uzrokovano tarifom kompanije "Elektroprenos BiH".

  • Milica Pustivuk apsolutni pobjednik takmičenja »Vrući prsti«

    25.05.2015 14:15 - PR

    BANJALUKA - Nakon pretkvalifikacija, koje su održane u osam gradova širom BiH, finale velikog takmičenja "Vrući prsti", nadmetanja u brzom kucanju SMS-ova, koje su organizovale kompanije "m:tel" i LG, upriličeno je u subotu u Banjaluci.

    Foto
  • Zasijano 130 hektara oranica žitaricama

    25.05.2015 13:39 - Srna

    SOKOLAC - Registrovani poljoprivredni proizvođači sa područja opštine Sokolac, njih 140, ovoga proljeća su zasijali 130 hektara oranica žitaricama.

  • Termoelektrana u pogonu nakon redovnog godišnjeg remonta

    25.05.2015 13:12 - Srna

    UGLJEVIK - Nakon uspješno završenog redovnog godišnjeg remonta Termoelektrana "Ugljevik" je ponovo u pogonu, saopšteno je danas iz ovog energetskog giganta Republike Srpske.

  • Objavljen poziv za podsticaje malim i srednjim preduzećima

    25.05.2015 12:34 - Srna

    NOVI GRAD - Iz kabineta načelnika opštine Novi Grad objavljen je javni poziv za dodjelu podsticaja malim i srednjim preduzećima.

  • Pad akcija na evropskim berzama

    25.05.2015 10:42 - Srna-Rojters

    LONDON - Akcije na evropskim berzama bilježe jutros pad, prateći gubitke na američkom finansijskom tržištu nakon što je Dženet Jelen, predsjednik američke Uprave Federalnih rezervi, rekla da centralna banka SAD ove godine planira da poveća kamatne stope.

  • Ugovorili posao za ovu i narednu sezonu

    25.05.2015 10:28 - Srna

    BILEĆA - Tekstilna industrija "Nikola Tesla" iz Bileće mjesečno njemačkom partneru "Štajman" isporučuje 21.000 komada ženskih odjevnih predmeta i ima ugovoren posao za cijelu ovu i narednu sezonu, rekao je rukovodilac pogona Nikola Rakić.

  • Sika ostvarila najveći rast vrijednosti brenda

    25.05.2015 09:04 - PR

    Prema "Best Swiss Brands 2015." vrijednost branda Sika porasla je za 78% u proteklih 12 mjeseci, te je proglašena najbrže rastućim švicarskim brandom u proteklom razdoblju.

Newsletter

Registrujte se na besplatni newsletter.

Svako jutro najvažnije vijesti.

Upišite vašu e-mail adresu:

Delivered by FeedBurner

Mali oglasi

Predajte male oglase putem mobilnog telefona 065 1314! Uputstvo.