Nauka

Inicijativa da se sahrani Nikola Tesla

Inicijativa da se sahrani Nikola Tesla
Inicijativa da se sahrani Nikola Tesla
Novosti

Sahrana Slobodana Jovanovića još jednom je pokrenula pitanje vječnog počivališta jednog od najvećih svjetskih naučnika - Nikole Tesle.

Ostaci genija iz Smiljana više od pola vijeka počivaju u zlatnoj urni u njegovom muzeju u Beogradu. Sve češće se, međutim, čuju mišljenja da bi za pepeo ovog velikana trebalo pronaći dostojnije mjesto.

U zlatnoj sferi, na kvadratnom postolju, obasjanoj diskretnim svjetlom koje stvara pomalo mističnu atmosferu, počiva prah čovjeka koji je osvijetlio planetu. Urna se od 1957. godine čuva u Muzeju Nikole Tesle. Donesena je u Beograd poslije smrti Teslinog rođaka Save Kosanovića, koji je raspolagao zaostavštinom čuvenog izumitelja i donio odluku da se njegovi zemni ostaci kremiraju. Kao dio memorijalne zbirke u muzeju se čuvaju i posmrtna maska Nikole Tesle, kao i otisak njegove desne ruke.

Društvo „Sveti Sava“, koje ovih dana slavi 125 godina postojanja, prije nekoliko dana obnovilo je inicijativu da se pepeo Nikole Tesle premjesti iz muzeja i sahrani ispred Hrama Svetog Save u Beogradu. Ovu ideju pokrenula je grupa vladika prije pet godina i tada je dobila i podršku Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve.

- Nije samo hrišćanski, već civilizacijski stav da svakog pokojnika treba sahraniti i ne vidim zašto bi velikanu kao što je Nikola Tesla to trebalo uskratiti - objašnjava predsjednik društva „Sveti Sava“ Dušan Zupan. - Mislim da nije primjereno da se urna čuva u muzeju i ne znam za druge ljude koji počivaju u muzejima. Imamo primjer Lenjina, ali i njegovo tijelo se nalazi u mauzoleju, a ne u muzeju. Vjerujem da je Tesla zaslužio da se sahrani na dostojan način ispred Hrama Svetog Save.

U Muzeju Nikole Tesle, međutim, kažu da su još 2005. godine donijeli zaključak da bi ostaci trebalo da ostanu u njihovim prostorijama. Kažu da se urna čuva i štiti u skladu sa najvišim profesionalnim i etičkim standardima i da je izložena na način da omogućava da svaki posjetilac lično „doživi pijetet i oda dužno poštovanje velikom naučniku“.

- Muzej u kojem se čuva Teslina zaostavština već je po sebi hram one vrste koju je Tesla cijenio i razlikovao od religijskih hramova - kažu u muzeju. - Urna sa zemnim ostacima Nikole Tesle je kulturno dobro i zato se ne tretira na isti način za posmrtne ostatke koji nisu kulturno dobro. Stavljanje Tesle u okvire bilo koje crkve neprimjereno je njegovom značaju i ličnom opredjeljenju.

Direktor muzeja Vladimir Jelenković, objašnjava da ne postoje dokumenti niti svjedočenja o tome na koji način je Tesla želio da bude sahranjen. I o religiji je nerado govorio.

- Mislim da je suštinski bio agnostik - kaže Jelenković. - Želio je da se bavi naukom i nije ispunio očevu želju da postane sveštenik. I u brojnim intervjuima koje je davao uvijek je izbjegavao da govori o religiji. Jedini argument svih koji se zalažu da bude sahranjen u Hramu Svetog Save je to što mu je otac bio sveštenik.

TRI SAHRANE

Tesla je umro 7. januara 1943. u hotelu „Njujorker“ u Njujorku. Obred je održan u Crkvi svetog Jovana Bogoslova na Menhetnu, poslije čega je sahranjen na groblju Fernklif. Nepuna dva mjeseca kasnije, tijelo je po želji njegovog nasljednika Save Kosanovića ekshumirano i kremirano. Pretpostavlja se da je Kosanović strahovao da bi u jeku krvavih sukoba Srba i Hrvata grobnica mogla da bude oskvrnuta. Prah velikog naučnika ostao je u rozarijumu njujorkškog groblja sve do 1957. kada je poslije smrti Save Kosanovića, njegova nasljednica Milica Trbojević odlučila da ga prenese u Beograd gdje su položeni u muzej.

VLADAN ĐORĐEVIĆ: URNU PREMJESTITI

AKADEMIK Vladan Đorđević, urednik edicije SANU „Život i djelo srpskih naučnika“, kaže da nema dilemu da bi ostatke Nikole Tesle trebalo premjestiti iz muzeja.

- Zemni ostaci Nikole Tesle ne bi trebalo da se čuvaju u muzeju - kaže Đorđević. - Mislim da bi trebalo pronaći odgovarajuće mjesto i izgraditi mauzolej posvećen velikom naučniku u kojem će na dostojan način biti čuvani njegovi ostaci.

MATIJA BEĆKOVIĆ: PRAH PREDATI ZEMLji

MISLIM da je i po zakonu obavezno da se zemni ostaci predaju zemlji, a ne da se čuvaju po kućama. Ako se to odnosi na sve, zašto se ne bi odnosilo i na Nikolu Teslu. On je potomak 40 sveštenika po očevoj i majčinoj liniji, od kojih su dvojica bili vladike. Tako da je on istinski sin srpske crkve. Sahranjen je, pa kasnije vađen iz groba i spaljivan kao i Sveti Sava. Bilo bi normalno da njegov prah bude sahranjen u svetosavskom hramu.

Komentare na ovu vijest mogu postaviti samo prijavljeni čitaoci.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Molimo vas da vaša iskustva i zapažanja prilikom korištenja aplikacije za komentarisanje podijelite sa nama.

Pošaljite komentar

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Najčitanije