Banja Luka

Istaknute istorijske ličnosti Banjaluke (I): Ban Milosavljević - graditelj i vizionar

Istaknute istorijske ličnosti Banjaluke (I): Ban Milosavljević - graditelj i vizionar
Istaknute istorijske ličnosti Banjaluke (I): Ban Milosavljević - graditelj i vizionar
Marko Šiniković

Svetislav - Tisa Milosavljević, graditelj, humanitarac i vizionar, je na Mitrovdan, 8. novembra 1929. godine, zakoračio u Banjaluku i otpočeo upravljanje Vrbaskom banovinom, te je postao prvi ban.

Naime, sticajem raznih istorijskih okolnosti Banjaluka je te 1929. godine postala sjedište novostvorene Vrbaske banovine, jedne od devet takvih pokrajina u Kraljevini Jugoslaviji. Svetislav - Tisa Milosavljević je rođen 7. septembra 1882. godine u Nišu.

"Ban Milosavljević je u ovim krajevima zatekao veoma tešku situaciju po svim kriterijumima, a Vrbaska banovina je bila najnerazvijenija od svih devet. Međutim, to ga nije pokolebalo. Milosavljević je bio veliki borac i vizionar. Odmah je 'zasukao rukave' i otpočeo sa gigantskim poduhvatima kakvi u cijeloj banovini, a naročito u našem gradu, nisu zapamćeni. Za svega četiri i po godine njegove uprave u Vrbaskoj banovini su izgrađene stotine osnovnih škola, mostova, kilometri i kilometri puteva, te su otvorene mnoge privredne, kulturne i sportske institucije i ustanove", kazao je Slavko Podgorelac, književnik i novinar.

On je dodao da se opšti napredak osjetio u banskom središtu Banjaluci, koja je za te četiri i po godine dobila mnoge reprezentativne objekte, koji su i danas njen ponos.

Niču palate

"Već do 1. decembra 1931. godine izgrađena je Banska palata, današnja zgrada Gradske uprave. Nepunu godinu kasnije, na Mitrovdan 1932. godine, svečano je otvoren Banski dvor. Godine 1930. osnovani su Pozorište i Muzej Vrbaske banovine, koji su četiri godine kasnije dobili zgradu sadašnjeg Narodnog pozorišta RS, hram kulture koji i danas krasi ovaj grad. Za vrijeme uprave bana Milosavljevića sazidano je sedam palata za činovnike u današnjoj Aleji svetog Save i kod glavne banjalučke pošte", naglasio je Podgorelac.

Zoran Pejašinović je napisao knjigu o banu pod nazivom "Ban Milosavljević - Priča o čovjeku koji je Banjaluci obistinio ime".

"Tih tridesetih godina prošlog vijeka izgrađen je i hotel 'Palas', te dograđen i modernizovan hotel 'Bosna'. Takođe, uređen je gradski park, u kojem je otkriven spomenik Petru Kočiću, izgrađeni su i Sokolski dom i Higijenski zavod. Banjaluka je dobila prve asfaltirane ulice, osnovano je Centralno banovinsko udruženje za turizam, pokrenute su 'Vrbaske novine' koje su kasnije prozvane 'Banjalučke novine', 'Krajiške novine', 'Glas', 'Glas srpski' i danas se zovu 'Glas Srpske'", naglasio je Pejašinović.

Ban Milosavljević je tokom svog boravka u Banjaluci mnogo pomogao da se završi hram Svete trojice. Banjalučka pravoslavna crkvena opština ukazala je čast Svetislavu Milosavljeviću da na Spasovdan 1939. godine kumuje osveštavanju te crkve.

Ispraćaj u suzama

 Pejašinović navodi da je ban napustio Banjaluku večernjim vozom 22. aprila 1934. godine, otišavši za Beograd na mjesto ministra saobraćaja u Kraljevskoj vladi.

"Lokalne vlasti su planirale da mu organizuju svečani ispraćaj, ali je on, onako skroman kakav je bio, to odbio, a novac koji je bio predviđen za troškove tog ispraćaja dat je po njegovoj želji u humanitarne svrhe. Prilikom njegovog odlaska se, ipak, spontano okupilo oko 10.000 Banjalučana, koji su od Banskog dvora do Željezničke stanice (današnjeg Muzeja savremene umjetnosti) napravili počasni špalir. O tom veličanstvenom rastanku pisale su mnoge beogradske, zagrebačke i banjalučke novine", naglasio je on.

Stariji Banjalučani se sjećaju da je na rastanku sa banom bilo suza, a, koliko je danas poznato, on je još samo jednom posjetio Banjaluku.

"Bilo je to na Spasovdan, 18. maja 1939. godine, kada se u Banjaluci okupilo oko 20.000 građana, koji su bili oduševljeni što su ponovo imali priliku da vide svog dragog bana", kazao je Pejašinović.

Slobodan Gavranović, gradonačelnik, rekao je da se zbog vlasti u komunizmu o banu Milosavljeviću malo znalo.

"O njemu se nije ništa znalo do 2000. godine, kada je tadašnji gradonačelnik Banjaluke naredio da se o njemu ispitaju sve činjenice. Od te godine dodjeljuje se nagrada bana Milosavljevića na dan grada 22. aprila, a takođe je izgrađena njegova bista i park u Ulici Veselina Masleše, kao i statua u Gradskoj upravi", naglasio je on.

Svetislav Milosavljević je umro u Beogradu 28. jula 1960. godine, u 78. godini.

STOP!

nije sloboda govora

zalbe.vzs.ba

Govor mržnje je krivično djelo!

huškanje, diskriminacija, prijetnje i uvrede po nacionalnoj, vjerskoj, rodnoj ili bilo kojoj drugoj osnovi

neće biti tolerisane

na našem portalu

Komentare na ovu vijest mogu postaviti samo prijavljeni čitaoci.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Molimo vas da vaša iskustva i zapažanja prilikom korištenja aplikacije za komentarisanje podijelite sa nama.

Pošaljite komentar

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Izdvojeno
Najčitanije