VILJNUS - Vlada Letonije planira da uvede carine od čak 300 odsto na žito koje stiže iz Rusije i Bjelorusije, izjavio je u ponedjeljak, 7. septembra, letonski premijer Andris Kulbergs.
Planirane mjere odnosiće se na terete žita iz Rusije i Bjelorusije i njihovu obradu, a cilj je da takav tranzit preko Letonije postane ekonomski neisplativ.
Letonske vlasti planiraju i da razviju mehanizme za utvrđivanje porijekla žita zbog sumnje da bi među pošiljkama iz Rusije moglo biti i žita izvezenog s okupiranih područja Ukrajine.
Kulbergs je rekao da Letonija želi da postigne zajednički stav baltičkih zemalja kako rusko žito ne bi koristilo infrastrukturu regiona.
Zvaničnici Letonije i susjedne Litvanije prošle sedmice naveli su da razmatraju i prekid isporuka ruskog žita preko svojih luka nakon što je Moskva povećala tranzit tim pravcem.
Ruski izvoznici okreću se Baltiku
Ruski izvoznici počeli su da preusmjeravaju veće količine žita prema Baltičkom moru nakon ukrajinskih napada na brodove i lučku infrastrukturu u Crnom i Azovskom moru.
Analitičari i trgovci navode da ruski izvoznici koriste i Letoniju, članicu Evropske unije i NATO, za slanje žita na druga tržišta.
Zabrana tranzita ili visoke carine mogle bi Rusiji da zatvore jednu od važnih alternativnih ruta u trenutku kada su tradicionalni izvozni pravci preko Crnog i Azovskog mora ozbiljno poremećeni.
Preko Crnog i Azovskog mora 46,3 miliona tona
Prema industrijskim podacima koje prenosi Reuters, Rusija je tokom posljednje izvozne sezone, od jula 2025. do juna 2026. godine, preko luka na Crnom i Azovskom moru izvezla 46,3 miliona tona žita.
To je činilo oko 90 odsto ukupnog ruskog izvoza žitarica pomorskim putem.
Preko ruskih luka na Baltičkom moru u istom periodu izvezeno je tek oko milion tona žita.
Međutim, ruski izvoznici posljednjih sedmica sve više se okreću baltičkoj ruti. Procjenjuje se da bi izvoz preko baltičkih zemalja ove sezone mogao dostići između pet i šest miliona tona, a ukoliko bi se koristile i estonske luke, čak i do deset miliona tona.