BEOGRAD - Na 53. Međunarodnom filmskom festivalu FEST u nedjelju, 11. oktobra u Sava centru dodijeljene su nagrade "Beogradski pobednik" u evropskom, svjetskom i regionalnom takmičarskom programu, kao i priznanja "Nebojša Đukelić", "Milutin Čolić" i "Slobodan Novaković".
Žiri je u svojim obrazloženjima istakao umjetničku vrijednost nagrađenih ostvarenja, snagu njihovih priča, rediteljski pristup i način na koji filmovi obrađuju lične, društvene i političke teme, navedeno je u saopštenju FEST-a.
Evropski takmičarski program
O nagradama u Evropskom takmičarskom programu odlučivao je žiri u sastavu Jani Bojadži, Boris Trbić i Jasmin Duraković, koji je bio predsjednik.
Nagradu "Beogradski pobednik" za najbolji film osvojio je "Tihi pčelar" (Švedska). Žiri je u obrazloženju naveo da film, u tradiciji evropskog, a posebno skandinavskog art-house filma, gradi porodičnu priču o odnosu oca i kćerke, stvarajući likove visokog umjetničkog dometa i emotivne snage.
"Ovaj film predstavlja jedan od dragulja ovogodišnje evropske ponude i zasluženo nosi naslov najboljeg evropskog filma na ovogodišnjem FEST-u", istakao je žiri.
Priznanje za najbolju režiju pripalo je Ilkeru Čataku za film "Žuta slova" (Njemačka, Turska).
Riječ je o političkoj i porodičnoj drami koja se bavi odnosom pojedinca i zajednice u represivnom društvu, stavljajući u prvi plan htijenja, dileme i razočaranja umjetnika koji se sukobljava sa autoritarnim sistemom.
"Žuta slova" ne govore samo o jednom političkom, društvenom i kulturnom kontekstu već i o problemima sa kojima se umjetnik suočava pokušavajući da sačuva sopstveni integritet u savremenom svijetu, navedeno je u obrazloženju.
Za najbolji scenario nagrađen je Andrius Blaževičius za film "Kako se razvesti tokom rata" (Litvanija), a žiri je istakao preciznu strukturu scenarija, kao i sjajno i vješto izgrađene likove.
"Kako se razvesti tokom rata" intimna je i porodična priča o eroziji međuljudskih odnosa u ratnom vremenu.
Scenaristički inovativan, ovaj film pruža priliku da se upoznamo sa pričom koja je često ignorisana u mejnstrim medijima, pričom o ljudskoj patnji i neiskazanim dilemama koje prate život umjetnika u vremenu polarizacije i sukoba.
Svetski takmičarski program
Žiri Svetskog takmičarskog programa činili su Sali Saliji Salini, Martin Milinković i Saša Radojević, predsjednik žirija.
Nagradu "Beogradski pobednik" za najbolji film osvojio je "Crveni hangar" (Španija). Odluka žirija bila je jednoglasna, a u obrazloženju je istaknuto da film istorijsku traumu i moralnu odgovornost prikazuje kroz klaustrofobičan prostor i ličnu dilemu unutar represivnog sistema.
"Crno-bela fotografija i kontrolisano korišćenje prostora doprinose atmosferi, bez potrebe za preteranim emocionalnim naglašavanjem", naveo je žiri.
Priznanje za najbolju režiju pripalo je Rafaelu Manuelu za film "Filipinka" (Singapur, Filipini).
I ova odluka donijeta je jednoglasno, a žiri je naglasio da film koristi prostor golf-kluba kao mikrokosmos klasnih odnosa, privilegija i društvene moći.
"Njegova najveća vrednost je u vizuelnoj kontroli i načinu na koji se društvena hijerarhija izražava kroz mizanscen, ponašanje likova i raspored u prostoru, umesto kroz direktno objašnjavanje", navedeno je u obrazloženju.
Za najbolji scenario nagrađeni su Sabir Hosain Šovon i Rezvan Šahriar Samit za film "Učitelj" (Bangladeš).
Žiri je jednoglasno odlučio da ovo priznanje dodijeli ostvarenju "Učitelj", političkoj drami o idealizmu, korupciji i preobražaju čovjeka koji ulazi u sistem vlasti.
U obrazloženju se ističe da film ima upečatljivu premisu i atmosferu koja povremeno podsjeća na politički triler, dok transformacija glavnog junaka ne predstavlja samo promjenu karaktera već i promjenu njegovog odnosa prema moći.
Žiri Svetskog takmičarskog programa posebno je izdvojio i film "Narciso" (Paragvaj, Nemačka, Urugvaj, Brazil, Portugal, Španija, Francuska).
Ovo ostvarenje povezuje diktaturu, seksualnost, muziku i društvenu represiju, koristeći intimnu priču kako bi prikazalo širi istorijski kontekst.
Njegova snaga ogleda se u atmosferi, vizuelnom izrazu i spoju ličnog identiteta sa političkim pritiskom.
"Isto tako, veoma jasno pokazuje koliko su popularna kultura i mediji uvek trn u oku svim represivnim sistemima", zaključio je žiri u obrazloženju posebnog priznanja.
Regionalni takmičarski program
O nagradama u Regionalnom takmičarskom programu odlučivao je žiri u sastavu Slavica Bogdanov, Džulian Ričards i Đanluka Kurti, predsjednik žirija.
Nagradu "Beogradski pobednik" za najbolji film osvojilo je ostvarenje "Drži se za mene" (Grčka, Kipar).
Žiri je istakao da kombinacija minimalnog dijaloga, izvanrednog rediteljskog tajminga, nenametljive glume i upečatljivog vizuelnog izraza suptilno uspostavlja duboku vezu između likova i gledalaca.
Sve to, prema ocjeni žirija, čini "Drži se za mene" istinski snažnim filmskim iskustvom.
Priznanje za najbolju režiju pripalo je Šerifu Fransisu za film "Poslednji poziv" (Grčka).
U obrazloženju je naglašeno da je ovo ostvarenje, u tradiciji najboljih političkih trilera zavjere iz sedamdesetih godina, snažna poruka prenijeta na izuzetno lucidan način i sa jedinstvenom mjerom rediteljske preciznosti.
Rezultat je visok stepen realističnosti, uključujući prikaz uticaja medija na ishode ekstremnih situacija, poput kidnapovanja.
Za najbolji scenario nagrađen je Ali Vatansever za film "Zajedno sami" (Turska, Rumunija).
Žiri je pohvalio način na koji se scenarista bavi teškim temama, pristupajući im na lagan i lijep način i preplićući saosjećajnost i humor sa iznenađujućim kontekstima, poput virtuelne stvarnosti i društvenih mreža.
Takav pristup, kako se navodi u obrazloženju, pomaže gledaocu da razumije bolno putovanje porodice koja se suočava sa slučajem umiranja.
Priznanje "Nebojša Đukelić" za najbolji regionalni film pripalo je ostvarenju "Žene, luđaci i malo dobrih pedera" (Hrvatska).
O dobitniku je odlučivao žiri u sastavu Slavica Bogdanov, Džulian Ričards i Đanluka Kurti.
U obrazloženju se ističe da film kombinuje duboko nekorektan crni humor, jedinstveno dobro odigranu ulogu antiheroja i vješt rediteljski pristup pripovijedanju beskompromisno muške priče.
Riječ je o priči o čovjeku sa margine koji, kako navodi žiri, "ne vidi crvenu u crvenim linijama".
Nagrada "Milutin Čolić" za najbolji srpski film dodijeljena je reditelju Lordanu Zafranoviću za ostvarenje "Zlatni rez '42: Djeca Kozare".
O dobitniku je odlučivao žiri u sastavu Goran Radovanović, reditelj, Dubravka Lakić, filmska kritičarka, i Branislav Milošević, montažer.
U opširnom obrazloženju žiri je istakao da je reč o kolosalnom i časno urađenom dramskom djelu kojim se zaokružuje moćan stvaralački opus autora, tematski istrajno posvećen proučavanju anatomije zla.
Kako se navodi, u smutnim vremenima i na tlu pogodnom za njegovo širenje, zlo poput karcinoma može da raste i razvija se do užasa epskih razmera.
Žiri je posebno izdvojio stilizovanu poetiku filma, sučeljenu sa estetikom mraka, kao i povratak klasičnom mizanscenu, kojim je omogućena gledaočeva bliskost i sa dželatima i sa žrtvama.
"Zlatni rez ’42: Djeca Kozare" bavi se istorijskim događajem iz ne tako davne prošlosti koji filmski autor, u ime čovjeka i čovjekoljublja, ne dozvoljava da bude zaboravljen, zaključuje se u obrazloženju.
Nagrada "Slobodan Novaković" za najbolji debitantski film pripala je ostvarenjima "Crveni hangar" (Španija), reditelja Huana Pabla Salata, i "Lutajuće stijene" (Čile), reditelja Tomasa Vudrofa.
Žiri je film "Crveni hangar" nagradio za upečatljivu ekranizaciju čovjekove moći da odlučuje o sopstvenim postupcima uprkos institucijama koje tu moć pokušavaju da negiraju.
"Reditelj sažeto i uz snažnu kontrolu dočarava događaje koji se odvijaju u košmarnoj žurbi, u svetu koji se bukvalno menja preko noći. Nasilje se prikazuje i dočarava tek toliko da shvatimo šta se dešava, a ostaje na marginama i van vidokruga, čime 'Crveni hangar' postaje majstorski izvedena studija indirektnog realizma" navodi se u obrazloženju.
Priznanje je pripalo i Tomasu Vudrofu za film "Lutajuće stijene" (Čile, Francuska i Argentina), zbog superiornog korišćenja kinematografskih kodova kojima se pokazuje da se film ne događa samo na filmskom platnu već i u duši čovjeka.
Žiri je ocijenio da reditelj stvara audiovizuelni esej koji podstiče na razmišljanje o značaju umjetničkog i filmskog stvaralaštva, ali i o njegovoj prolaznosti i krhkosti pred neumoljivim protokom vremena.
"Lutajuće stijene" predstavljaju spoj različitih žanrova i stilova.
Koncipiran kao multimodalno istraživanje kreativnosti iz više fascinantnih uglova, film se osvrće na proces tumačenja i način na koji on može potpuno da izmjeni percepciju i vrednovanje nekog umjetničkog djela.
FEST je, pod sloganom "Ljubav koja traje", održan od 2. do 11. oktobra uz prikazivanje 115 filmova.