VAŠINGTON - Kriza povjerenja u dugovima opterećenoj Evropi mogla bi bogate zemlje pogurati u novu recesiju i imati ozbiljne posljedice po druge svjetske regije koje zavise od kredita evropskih banaka, upozorila je Svjetska banka.
Iako je, kako ističe glavni ekonomista te institucije Džastin Lin, mogućnost za realizaciju takvog scenarija relativno mala, dovoljan je podsticaj za Svjetsku banku da izradi analizu posljedica izbijanja ozbiljne evropske dužničke krize u sklopu ažuriranih globalnih ekonomskih prognoza.
Prema najgorem scenariju Svjetske banke, napredne zemlje bile bi sljedeće godine gurnute u recesiju sa dvostrukim dnom, nakon velikog pada u 2009. Ako nervozna tržišta prisile evropske banke na zamrzavanje pristupa kreditu najzaduženijim zemljama na Starom kontinentu Grčkoj, Portugalu, Irskoj, Španiji i Italiji, industrijske zemlje zabilježiće sljedeće godine 0,6-odstotni pad aktivnosti.
Iako je uticaj evropskih dužničkih briga na druge kontinente zasad prilično ograničen, tržišta zbog njih najviše pažnje pridaju državnim budžetima, što je rezultiralo rastom troškova zaduživanja za druge zadužene zemlje, poput Argentine i Venecuele, ističe Endrju Barns, glavni autor izvještaja.
Evropske vlade su zasad uspjele da izbjegnu realizaciju najgoreg scenarija. Mjere poput 750 milijardi evra vrijednog paketa pomoći za 16-članu evrozonu takođe su pomogle da se tržišta umire, kaže Barns. On ipak dodaje kako i dalje postoji opasnost od gubitka povjerenja, posebno u slučaju Grčke i Portugala, čije vlade tek treba da dokaži da su u stanju srezati ogromne terete zaduženosti.
Barns je pozvao bogate zemlje da smanje rastuće budžetske deficite, upozorivši da će se u suprotnom suočiti s ozbiljnim problemima u budućnosti. "Kratkoročna bol fiskalne konsolidacije vrijedna je dugoročnog dobitka u vidu ekonomskog rasta", kazao je on.
Ako, pak, Evropa ostane relativno stabilna, Svjetska banka očekuje globalni rast od 2,9 do 3,3 odsto u 2010. i 2011, što je pristojan tempo oporavka nakon snažnog, 2,1-odstotnog pada aktivnosti u 2009.
Pritom bi velika evropska dužnička kriza izazvala domino efekat u privredama istočne Evrope, srednje Azije i Latinske Amerike, koje se uveliko oslanjaju na banke u Evropi kada je u pitanju dostupnost kredita. U slučaju veće evropske krize, rast privreda svijeta u razvoju u 2011. iznosio bi 4,4 odsto, procjena je Svjetske banke.