BANJALUKA - Vlada RS je nezadovoljna izuzetno niskim prihodima i privučenim investicijama putem izdatih koncesija zbog čega je u petak naložila strože kontrole i druge mjere za unapređenje stanja u toj oblasti.
Istakao je to premijer RS Aleksandar Džombić nakon tematske sjednice Vlade posvećene stanju u oblasti koncesija, kojoj su prisustvovali čelnici republičkih institucija zaduženih za realizaciju i kontrolu tog sektora, predstavnici lokalnih zajednica i Privredne komore RS.
"Godišnji prihodi od koncesija u budžetu RS su minimalni i iznose oko tri miliona KM, što je nedopustivo da ostane i u budućem periodu", istakao je Džombić, ocjenjujući da oblast koncesija predstavlja ogromnu unutrašnju rezervu za razvoj RS.
On je rekao da RS od koncesija želi da postignu dva ključna efekta - priliv investicija i obezbjeđenje dodatnih prihoda u budžetima opština i RS.
Postojeće stanje je, prema riječima Džombića, dijelom posljedica naslijeđenih problema iz 2006. godine, kada je tadašnja vlada izdala više od 100 koncesija za male hidroelektrane finansijski nekredibilnim kompanijama, koje nisu uspjele da započnu investicije. Džombić ne krije da problema ima i u propisima Vlade RS i Komisije za koncesije, kao i odnosima republičke vlasti i jedinica lokalne samouprave, gdje se dešavalo da Vlada izda koncesiju, a opština ne da svoju saglasnost.
On je potvrdio da je jedan od razloga nedavnog povlačenja predloženog zakona o koncesijama iz skupštinske procedure neuređen odnos raspodjele koncesionih prihoda između opština i RS za naknade za potopljeno zemljište, koje po novom zakonu treba da uđu u koncesiono pravo.
"S obzirom na to da imamo male prihode u budžetu, ovaj prihod, što se mene tiče, može potpuno da pripadne opštinama", kazao je Džombić, smatrajući najvažnijim da se povećaju prihodi i investicije, te otvore nova radna mjesta.
S tim u vezi, Vlada RS je u petak zadužila Ministarstvo industrije, energetike i rudarstva da sa opštinama i Privrednom komorom usaglasi novi nacrt zakona o koncesijama koji bi trebalo da bude usvojen u roku od 60 dana i do kraja 2012. prođe skupštinsku proceduru.
Takođe, sva resorna ministarstva imaju zadatak da analiziraju postojeće koncesione ugovore i da, ukoliko postoje uslovi, raskinu aranžmane i traže naplatu ugovorenih penala, kako bi se "zarobljene" lokacije oslobodile za ozbiljne investitore. Ministarstvo poljoprivrede zaduženo je da aneksira ugovore za sjetvene površine na način da se koncesija naplaćuje po jedinici površine, a ne po ostvarenim prihodima.
"Ministarstvo finansija i Poreska uprava RS zaduženi su da intenziviraju kontrole naplate koncesionih naknada, Komisija za koncesije da intenzivira provjeru rada koncesionara po zaključenim ugovorima, a Geodetska uprava da uspostavi ažurnost upisa koncesionih prava", naglasio je Džombić.
Premijer RS je izrazio očekivanje da će se od iduće godine, realizacijom usvojenih zaključaka, stvoriti uslovi za veće punjenje budžeta.
Nenad Opačić, predsjednik Upravnog odbora Udruženja koncesionara RS, ocijenio je pozitivnim namjere Vlade, ali smatra da vlasti po pravilu reaguju tek kada problemi eskaliraju, prije svega u domenu malih hidroelektrana.
"U RS je tek prošle godine dozvoljen prenos koncesija, a da je to urađeno 2007, mnogi finansijski nesposobni koncesionari bi odavno prodali svoj vlasnički udio ozbiljnim kompanijama i RS bi sada već osjećala efekte realizovanih investicija", uvjeren je Opačić.
Najneuređenija koncesiona oblast, ističe on, je raširena eksploatacija šljunka iz rijeka i jezera, smatrajući da tu država, adekvatnim kontrolama, ima prostora da ubere višemilionske prihode.
"Potrebna je daleko veća transparentnost u svim koncesionim procesima i kontrola ne samo direktnih javnih prihoda, već i sekundarnih efekata kao što je zaposlenost", kazao je Opačić.