Doprinos Italije programu borbenih aviona šeste generacije GCAP narastao je sa šest milijardi evra na više od 18 milijardi evra - s malo toga što se očekivalo.
Dok se ludilo oko stelt ratnih aviona šeste generacije nastavlja vrtoglavom brzinom, a Kina i Sjedinjene Države vode ovu trku, u igri je i trostrani napor u Evropi (koji se sastoji od Ujedinjenog Kraljevstva, Italije i Japana).
Italija posebno u potpunosti podržava ovaj program. Naslovi širom svijeta obiluju tvrdnjama da Italijani grade najskuplji ratni avion šeste generacije ikad napravljen. A Evropljani očito vjeruju da im to daje određeni prestiž.
Zapravo, stvarnost je upravo obrnuta.
Evropa pokušava izgraditi najskuplji ratni avion na svijetu - i upravo je to razlog zašto je malo vjerovatno da će njena letjelica ikada poletjeti.
GCAP: Evropski pokušaj da ostanu relevantni
Poznat kao Globalni borbeni vazdušni program (GCAP), ovaj sistem se predstavlja kao nasljednik platformi poput kultnog Eurofightera Typhoona i japanskog Mitsubishija F-2.
Namijenjen je za postavljanje ratnih aviona sljedeće generacije s timskim letjelicama s posadom i bespilotnim sistemom (MUM-T), naprednim senzorima, vještačkom inteligencijom (AI) i mrežnim tehnologijama do otprilike 2035. godine.
Poput kineskog modela razvoja ratnih aviona šeste generacije, ovo je zamišljeno kao više od samo još jednog ratnog aviona. Dizajniran je kao "sistem sistema".
Projektovani finansijski doprinos Italije ranim fazama projektovanja i razvoja GCAP-a drastično je porastao od početka programa. Primjera radi, "Defense News" ističe da je izvorna procjena italijanskog učestvovanja za 2021. (Faza I) bila oko šest milijardi evra, što je koncept i preliminarni projekat plus potpuna razvojna komponenta projekta (Faza II).
Ipak, procjena za 2026. iznosi oko 18.6 milijardi evra, prema službenim izvještajima koja su dostavljena italijanskom parlamentu kao dio zahtjeva za odobrenje dugoročnog finansiranja.
Skladno tome, GCAP je zaista najskuplji vojni program Italije - ne samo u moderno doba, već u cijeloj istoriji italijanskog vojnog vazduhoplovstva!
Problem je u tome što Italija danas nema ekonomsku snagu da podrži tako gigantski račun... za ratni avion koji je toliko složen da možda nikada neće ući u upotrebu zbog tih pretjeranih troškova razvoja.
Ne samo to, već su ključni i troškovi koji će nastati zbog visokog održavanja, navodi "NationalInterest".