BANJALUKA - Društvo za upravljanje Penzijskim rezervnim fondom /PREF/ u prethodnih godinu i po dana putem Banjalučke berze prodalo je pakete akcija u 90 preduzeća, dok se novac dobijen svakodnevnim trgovanjem na berzi ulaže u dužničke hartije od vrijednosti, izjavio je Srni direktor PREF-a Darko Lakić.
"Povećali smo učešće u dužničkim finansijskim instrumentima, odnosno u obveznicama, trezorskim zapisima i bankarskim depozitima na oko 30 miliona KM, što čini više od 11 odsto vrijednosti portfelja PREF-a" - precizorao je Lakić Srni.
Najbolju zaradu su, za sada, ostvarili na obveznicama Republike Srpske emitovanim po osnovu duga za ratnu štetu, koje su kupili u vrijednosti od 5,7 miliona KM.
Lakić naglašava da je sadašnja vrijednost tih obveznica 7,3 miliona KM, dodajući da bi, ako bi ih prodali po trenutnim cijenama, zaradili 1,6 miliona KM.
Lakić je naveo da se u ovoj godini očekuje ostvarenje prihoda od kamata po osnovu obveznica i bankarskih depozita u vrijednosti od oko milion KM.
"Drugim riječima, povećanjem učešća dužničkih hartija od vrijednosti u portfelju PREF-a utičemo na stabilizaciju vrijednosti portfelja i ostvarujemo cilj očuvanja i uvećanja vrijednosti imovine kojom upravljamo“, konstatovao je Lakić.
On navodi da je imovina PREF-a na kraju septembra iznosila 266,7 miliona KM, što je za oko 2,7 miliona, ili jedan odsto, više nego na kraju prošle godine, dok je u istom periodu Berzanski indeks Republike Srpske /BIRS/ izgubio na vrijednosti oko 5,4 odsto.
Lakić ističe da se, prema metodologiji koja se primjenjuje, akcije određenog broja preduzeća u portfelju PREF-a vrednuju po nominalnoj cijeni, što je daleko od stvarne vrijednosti.
"Tu, prije svega, mislim na akcije preduzeća koje se ni poslije 12 godina nisu registrovala kao akcionarska društva i koja ne rade, a koja u portfelju PREF-a imaju vrijednost od gotovo 30 miliona KM, tako da nas narednih godina očekuje pad vrijednosti imovine PREF-a po tom osnovu“, rekao je Lakić.
On smatra da, osim obveznica, određen broj preduzeća ima potencijal za rast vrijednosti, prije svega misleći na akcije preduzeća iz sistema "Elektroprivrede Srpske", koje se u portfelju PREF-a vrednuju po tržišnim cijenama na Banjalučkoj berzi.
Lakić je pojasnio da se tim akcijama na berzi trguje po vrijednosti od oko 20 odsto od knjigovodstvene vrijednosti, dok se na razvijenim tržištima akcijama preduzeća koja proizvode i distribuišu električnu energiju trguje po cijenama koje su veće od knjigovodstvene vrijednosti.
"Potencijal rasta tržišnih cijena tih akcija jeste razlog zbog kojeg kupujemo akcije tih preduzeća na Banjalučkoj berzi“, dodao je Lakić.
On je najavio da će PREF u narednom periodu detaljnije pristupiti analizi revizorskih izvještaja, prije svega u pogledu raspolaganja imovinom velike vrijednosti mimo Skupštine akcionara, te poslovanja sa povezanim licima, što smatraju jednim od većih problema u akcionarskim društvima u Republici Srpskoj.
Lakić smatra da institucionalni investitori raspolažu sa najkvalitetnijim izvorima finansiranja koji se mogu iskoristiti kao finansijska podrška profitabilnih projekata i izražava nadu da će u narednom periodu učestvovati i u finansijskoj podršci profitabilnih projekata u Srpskoj.
Docent na banjalučkom Ekonomskom fakultetu Goran Radivojac izjavio je Srni da PREF generalno zavisi od situacije i poslovanja na Banjalučkoj berzi, odnosno da njegovo poslovanje zavisi od poslovanja Banjalučke berze.
„Uzimajući u obzir da je naše tržište kapitala u krizi, ne treba previše očekivati od PREF-a, jer on radi u skaldu sa okolnostima i situacijom . On sam po sebi nije mogao, i neće moći da u nekoj velikoj mjeri da doprinos penzisjom sistemu što se tiče finansijskog djela“,rekao je Radivojac.
On je pojasnio da PREF praktično dijeli sudbinu Banjalučke berze, jer to društvo trguje i upravlja portfolijom hartija od vrijendosti iz domena čiji je vlasnik bio Fond PIO, odnosno njegova funkcija je bila da doprinese uspješnosti penzionog sistema Srpske.
Radivojac zaključuje da u svakom slučaju PREF ima svoje mjesto u penzionom sistemu Srpske.