Saudijska Arabija smanjila je isporuke nafte Evropi nakon što su napadi dronovima oštetili njen ključni izvozni naftovod prema Crvenom moru, rekli su izvori iz trgovine naftom za Rojters.
Kako navodi ovaj mediji, zbog toga su vodeći evropski kupci, prije svega Poljska, primorani da hitno traže alternativne izvore nafte na tržištu na kojem su cijene tereta već premašile 120 dolara po barelu.
Saudijska Arabija za napade krivi iračke paravojne grupe. Zbog oštećenja, kraljevstvo je u petak moralo da zatvori svoj pustinjski naftovod Istok-Zapad, koji mu je proteklih šest mjeseci služio kao glavni način da ublaži najteže posljedice blokade Ormuskog moreuza.
Saudijci otkazali dio septembarskih isporuka Evropi
Izvori iz sektora trgovine naftom i pomorskog transporta rekli su u utorak da je Saudijska Arabija obavijestila evropske kupce o otkazivanju dijela septembarskih isporuka sirove nafte, dok je utovar nafte u luci Janbu (Yanbu) na Crvenom moru privremeno zaustavljen.
Državna naftna kompanija Saudi Aramko (Saudi Aramco) odbila je da komentariše situaciju, prenosi Index.hr.
Prekid saudijskih isporuka preko Crvenog mora primoraće Rijad da pokuša da izveze više nafte kroz Ormuski moreuz putem takozvanih tajnih pošiljki, slično praksi koju već koriste Ujedinjeni Arapski Emirati i Irak, navode izvori iz trgovine naftom. Takav način transporta omogućio je zalivskim proizvođačima da održe izvoz na nivou od sedam do devet miliona barela dnevno, što čini između 30 i 40 odsto količina koje su izvozili prije izbijanja sukoba.
Cijena nafte u Evropi premašila 120 dolara
Novi poremećaj u snabdijevanju odmah je podigao cijene nafte. Terminski ugovori za sirovu naftu Brent kretali su se blizu 108 dolara po barelu, dok su cijene na fizičkom tržištu u Evropi još više, pa je referentna cijena Brenta dostigla oko 122 dolara po barelu, pokazuju podaci LSEG-a.
Prema podacima analitičke kuće Vorteksa (Vortexa), Saudijska Arabija je u sedmici od 7. do 13. septembra utovarila 22 miliona barela nafte na 12 tankera na terminalima Ras Tanura i Džajma (Juaymah), što je dvostruko više u odnosu na šest do sedam tankera sedmično tokom prethodne tri sedmice. Rojters za sada nije uspio tačno da utvrdi koliko će pošiljki za Evropu ukupno biti otkazano niti koliko će trajati obustava utovara u luci Janbu.
Poljska hitno traži zamjenu za saudijsku naftu
Poljska naftna kompanija Orlen užurbano pokušava da obezbijedi zamjenske pošiljke sirove nafte iz Sjevernog mora i drugih udaljenijih regiona kako bi nadoknadila iznenadni gubitak saudijskih isporuka, potvrdilo je pet izvora iz naftne industrije.
Aramko je postao glavni snabdijevač Orlena još 2022. godine i danas pokriva oko 40 odsto njegovih potreba. To je Poljskoj omogućilo da se oslobodi zavisnosti od ruske nafte, ali ju je istovremeno učinilo direktno zavisnom od saudijskog proizvođača.
Iz Orlena nisu željeli da iznose detalje pojedinačnih poslova, ali su poručili da aktivno upravljaju zalihama kako rafinerije ne bi ostale bez sirovine.
"Prilagođavanje i optimizacija nabavke redovni su dio poslovanja Orlen grupe, u zavisnosti od trenutnih proizvodnih potreba i stanja na tržištu", rekao je portparol kompanije za Rojters, dodavši da se isporuke sirovina njihovim rafinerijama za sada odvijaju bez ikakvih zastoja.
Kupuju se zalihe iz Sjevernog mora, SAD-a i Alžira
Izvori navode da je Orlen na hitno raspisanim tenderima u petak i ponedjeljak kupio nekoliko tereta sirove nafte. Prema riječima dvojice upućenih sagovornika, kupili su sjevernomorske vrste nafte Grejn (Grane), Johan Sverdrup (Johan Sverdrup) i Johan Kastberg (Johan Castberg). Dva izvora dodaju da je Orlen poslao ponude i za udaljenije vrste nafte, uključujući američku WTI Midlend (WTI Midland) i kazahstansku CPC Blend.
Jedan trgovac potvrdio je da je Orlen u utorak raspisao novi tender za kupovinu sjevernomorske ili alžirske nafte sa isporukom u oktobru, kao i nafte iz Gvajane za novembar, ali rezultati tog tendera još nisu poznati. Detaljnije informacije o ponudama nisu bile dostupne, a rezultate nije bilo moguće direktno potvrditi kod druge ugovorne strane.
Orlen sa svojim podružnicama upravlja rafinerijama nafte u Poljskoj, Litvaniji i Češkoj. Prema podacima analitičke kuće Kpler, poljska luka Gdanjsk na Baltičkom moru od početka ove godine primala je oko 160.000 barela saudijske nafte dnevno, dok je litvanska luka Butinge preuzimala oko 63.000 barela dnevno.
Pročitajte još:
Nafta ponovo skače: Ormuski moreuz i saudijski naftovod u fokusu
