Knjiga i film dva su različita medija, ali jedan bez drugog teško možemo zamisliti.
Sličnosti su brojne, od strukture priče do razrade likova. U dosta slučajeva mnogim režiserima i scenaristima književna djela su bila osnova za scenario.
Ali nećemo se baviti najboljim adaptacijama, nego smo zavirili malo dublje i prisjetili se filmova čiji su glavni protagonisti sami pisci.
"Goli ručak" - U tinejdžerskom svijetu svaki klinac koji drži do svog intelektualnog statusa jednostavno je morao pročitati "Goli ručak".
U svim pregledima književnosti 20. vijeka Vilijam S. Burous zauzeo je mjesto jednog od najpoznatijih pisaca takozvane generacije bitnika, supkulturnog pokreta koji je pedesetih godina prošlog vijeka svojim radikalnim izazivanjem postojeće tradicije najavio burnu deceniju koja je tek dolazila. Zlobnici su znali reći da je inventivnost književnog djela više posljedica masovnog konzumiranja heroina nego samog Burousovog talenta, ali brojni književnici i rok muzičari su mu obezbijedili kultni status.
Ekranizacije se uhvatio Dejvid Kronenberg, koji je kultni status u filmskim vodama stekao SS filmovima za koje je bizarno preblaga riječ. Scenario je prerađen, tako da su u zaplet filma ubačeni detalji biografije samog pisca.
"Barton Fink" - Početkom osamdesetih godina 20. vijeka braća Koen bacila su se u filmski svijet. Na početku karijere Džoel se ponajviše bavio produkcijom industrijskih filmova i spotova, a tek nakon rada sa Semom Raimijem na filmu "Zla smrt" zajedničkim snagama počinju pisanje scenarija i hvataju se režiserske palice.
Iz filma u film ugled im je rastao, ali svjetsku scenu bacili su na koljena filmom o Bartonu Finku. Film ulazi u istoriji kao jedini koji je u Kanu osvojio tri nagrade, "Zlatnu palmu", kao i nagrade za najboljeg režisera i najboljeg glumca.
Ostvarenje govori o Bartonu Finku, mladom strastvenom i pomalo čudnom piscu drama o društvenoj realnosti s početka četrdesetih godina, čiji je razlog za življenje "stvoriti pozorište za običnog čovjeka", ali koji pati od blokade i nema baš doticaja s ljudskim rodom. Izvrsno ga je odglumio Džon Turturo. Lik Bartona temeljen je na Klifordu Odetsu, jevrejsko-američkom piscu ljevičarskih drama koji je otišao u Holivud kako bi pisao scenarije, a braća Koen filmom su odali jedan veliki omaž scenarističkoj struci u njenim samim povojima u kojim sigurno ima i nekih autobiografskih elemenata poput njihovog porijekla i satire holivudske scene.
"Zaljubljeni Šekspir" - Pitanja u vezi s najvećim svjetskim dramatičarom Vilijamom Šekspirom još mnogi postavljaju. Gotovo ni o jednom drugom piscu ne zna se tako malo, a njegova djela poznata su cijelom obrazovanom svijetu širom planete.
Upravo se u koštac s tim pitanjima uhvatio režiser filma Džon Maden, koji je dao svoju verziju poznatog pisca. Iako većini studenta anglistike Šekspir nije baš najomiljeniji, Maden je imao i te kakvu korist od njega - osvojio je mnoge nagrade, nominovan je za čak 13 "Oscara", od kojih je osvojio čak sedam. Treba izdvojiti nagradu za najbolji film i za najbolju glumicu, te za najbolju sporednu žensku ulogu.
Bila je to prva komedija koja je osvojila nagradu za najbolji film nakon legendarne "Annie Hall". Scenarista Mark Norman i dramatičar Tom Stopard osmislili su duhovitu priču o zamkama umjetničkog stvaralaštva sa Šekspirom u središtu, pri čemu su preplitali niz poznatih činjenica o piščevu životu i životu poznatih osoba elizabetanske Engleske.
Osim Šekspira i kraljice Elizabete, tu su još i stvarni vlasnik pozorišta Rouz Filip Henslou, Ričard Burbadž, najpoznatiji glumac svoga vremena i Flip Marlou, do tada najpoznatiji engleski dramatičar, koji i daje Vilu ideju za novu dramu.
"Strah i prezir u Las Vegasu" - Dugi niz godina čekalo se na režisera koji bi mogao vjerodostojno prenijeti iskustva Hantera S. Tompsona na filmsko platno.
Krajem devedesetih godina te priče uhvatio se poznati Teri Giliam, koji je u eri Monti Pajtona bio najmanje ispred kamere, a od svih je članova napravio najblistaviju karijeru, kao režiser.
Za one koje nisu gledali film, ni čitali knjigu, radnja prati Raula Djuka, sportskog novinara, koji dobija zadatak da napiše članak o motociklističkoj trci u Las Vegasu, a kasnije i o tamošnjoj policijskoj konvenciji o narkoticima.
Na putovanju mu se pridružuje njegov advokat doktor Gonzo, poludjeli Samoanac. Opremivši se velikim količinama raznih droga i alkohola, odlučuju se provesti u gradu. I luda zabava počinje.
"Strah i prezir u Las Vegasu" ispunjen je iskustvima na drogama koje u pozadini prati rok muzika Vejna Nejutoa i Toma Džonsa do "Dead Kennedysa". Giliam je za glave uloge odabrao dvojac Dep i Del Toro, a danas većina ljudi ne može zamisliti nikog drugog na njihovom mjestu.
"Korak do slave" - Lijepo je imati priliku vidjeti kako je jedan režiser i scenarista proživio svoju mladost.
Upravo to nam je pružio Kameron Krou u svom filmu "Korak do slave". Radnja filma vrti se oko inteligentnog klinca koji spoznaje stvarni svijet, svjedoči iz prve ruke o njegovoj surovosti i razočarenjima, te uprkos svemu nalazi mjesta za nadu.
Iako je tema rokenrol, to nije film o roku, već o jednom putovanju koje smo svi imali u životu, a zove se odrastanje. Glavni protagonist Vilijam Miler, nastao je po uzoru na režisera Kroua, koji je poput mladog Vilijama, u svojoj tinejdžerskoj dobi imao tu ludu sreću da piskara za najeminentniji muzički časopis sedamdesetih i osamdesetih godina, čuveni "Rolling Stone".
"Sati" - Jedan od najupečatljivijih filmova početkom novog milenijuma sigurno su "Sati" Stivena Daldrija. Film je baziran na istoimenoj noveli Majkla Kaningama, koja je 1999. osvojila prestižnu nagradu "Pulicer". Radnja filma i knjige vrti se oko tri žene, smještene u različite gradove u različito vrijeme kojima je glavna poveznica roman Virdžinije Vulf "Gospođica Dalovej". Tri glavne uloge vrhunski su utjelovile Meril Strip, Džulian Mur i Nikol Kidman, koja je za potrebe filma nosila lažni nos kako bi što više ličila na Virdžiniju Vulf.
"Kapote" - Možemo vam nabrojati barem 20 filmova koji su snimljeni prema novelama ili scenarijima koje je napisao Truman Kapote.
Pamtimo ga po klasicima kao što su "Doručak kod Tifanija" i po istinitoj priči "In cold blood", koju je napisao uz pomoć prijatelja Harpera Lija. Upravo to djelo iskoristili su režiser Benet Miler i pisac Kapoteove biografije Džerald Klark za film "Capote".
Film je snimljen u samo 36 dana, a prikazan na Kapoteov 81. rođendan. Glavnu ulogu preuzeo je Filip Sejmur Hofman, koji je osvojio nekoliko nagrada za tu ulogu među kojima je i zlatni kipić za najboljeg glumca.
Knjiga i film utemeljeni su na istinitoj priči o brutalnom ubistvu uspješnog farmera iz Kanzasa i većeg dijela njegove porodice. Prije nego što je policija uhvatila krivca, Kapote i Li su se uputili u Kanzas istražiti zločin. Nakon šest godina knjiga je bila gotova i postala jedan od najprodavanijih krimića.