BEOGRAD - Sutra se navršava 40 godina od smrti džez legende Luja Armstronga.
Poznat po nadimku koji je stekao još u najranijem detinjstvu - Sačelmaut (Vrećasta usta), popularni Sačmo rođen je u siromašnoj crnačkoj porodici 4. avgusta 1901. godine u Nju Orleansu.
Djetinjstvo je proveo u fizičkom i emotivnom smislu lišen svega. Ishrana mu se sastojala od crvenog pasulja i pirinča, a garderoba od par iznošenih pantalona i ispranih košulja.
Njegov dom se nalazio u središtu Stororvila, stjecišta prostitucije, pijanstava, droge, tuča i ubistava.
Poput ostalih pionira džeza, Armstrong je rastao okružen muzikom sa svih strana: regtajmom, hot muzikom, marševima, muzikom svake vrste.
Nije mogao da nabavi pravi muzički instrument, ali je zato bio član jednog kvarteta uličnih derana koji su pjevali po uglovima za novčić.
Do prekretnice u Armstrongovom životu došlo je uoči 1913. godine kada biva uhapšen, jer je ispalio jedan metak iz revolvera, i odveden u Dom za obojene.
Dom je imao limeni orkestar i vokalnu grupu. Armstrong se pridružio horu i počeo da svira tamburinu, a kasnije bubnjeve i alt hornu. Ubrzo postaje šef orkestra iako nije umio da čita note.
Dom je napustio poslije tri godine, pa nastavlja da živi sa majkom Mejen, svirajući kornet po barovima i lokalnim sjedeljkama.
U to vrijeme, jedno od važnijih mjesta za oprobavanje muzičke vještine bili su riječni parobrodi koji su kao saobraćajno sredstvo već počeli da padaju u zaborav, služeći kao mjesto za provod i razonodu.
Armstrong 1918. godine počinje da svira na njima i tada upoznaje melofonistu Dejvida Džonsa koji ga podučava elementarnom čitanju nota.
Godine 1922. Armstrong prihvata poziv Kinga Olivera i seli se za Čikago gdje je radio u lokalu "Linkoln Gardens" svirajući sa kreolskim džez bendom.
Ubrzo po njegovom dolasku grupa je načinila i prve gramofonske snimke.
U proljeće 1924. godine Armstrong se ženi Oliverovom pijanistkinjom Lilijan Hardin, koja ga je naučila brzom čitanju nota.
U ljeto iste godine napušta Oliverov ansambl i preuzma posao u lokalu ''Drimlend kafe", a u jesen iste godine Flečer Henderson je Armstrongu ponudio mjesto u svom njujorškom orkestru.
Armstrong prihvata upražnjeno mjesto snimivši i veći broj solo dionica, od kojih je najpoznatija ona na snimku "Sugar Foot Stomp", varijanti Oliverovog "Dipperrnouth Bluesa".
U jesen 1925. godine, Armstrong se vratio u čikaški lokal "Drimlend" da radi za 75 dolara nedjeljno, što je u to vrijeme bila nečuveno visoka suma za jednog crnačkog džez muzičara.
Iste godine počinje da snima u studiju gramofonske firme "Okeh", načinivši više od 60 snimaka koji će postati poznati kao "Hot Five" i "Hot Seven" snimci i koji će odigrati ulogu krupnih putokaza u istoriji džez muzike izmjenivši tokove razvoja džeza.
"Hot Five" i "Hot Seven" snimci, nastali izmedu 1925. i kraja 1928. godine, snimani su s neformalnim pik-ap grupama.
Do pjesme "West and Blues" iz 1928. godine, Armstrong je stekao slavu virtuoznog soliste u džezu.
U to vrijeme, Armstrong je počeo postepeno da prelazi s korneta na trubu, koju je počeo da svira zbog njenog blistavog tona prikladnog za veći prostor.
S vremenom, potpuno je napustio kornet.
Ženi se po treći put, Lusilom Vilson, lokalnom igračicom sa kojom ostaje do kraja života.
Umoran od svega 1931. odlazi za Evropu. Odmor i popularnost kojima je bio okružen koristili su Armstrongu jer počinje da se pojavljuje u mnogim filmovima - "Rapsodija u crnom i plavom", ''Novčići sa neba", ''Artisti i modeli", ''Atlantik siti"...
Bio je muzičar koji posjeduje izuzetan smisao za improvizaciju. Osim jedinstvene izvođačke tehnike, raspolagao je vrlo razvijenim smislom za fraziranje; od zadate teme zadržavao je samo osnovnu melodijsku liniju i na nju davao svoje varijacije kojima je stvarao novu, ljepšu i bogatiju melodiju od one koja mu je služila samo kao osnov.
Kao pjevač razvio je iste one muzičke ideje koje postiže trubom.
Promukao i hrapav glas daje svojstven utisak njegovim pjevačkim solima koja su manje grandiozna od njegovih instrumentalnih sola, ali sadrže u istoj mjeri emocije, inspiraciju i sving.
Armstrong je do 1946. godine svirao sa mnogim big bendovima, kada je sving muzika doživjela nagli kolaps.
Vraća se sastavima malog, diksilend formata, a njegovo pjevanje počelo je da se probija sve više u prvi plan.
Nastavio je da se pojavljuje pred publikom, sve do smrti, koja ga je zadesila 6. jula 1971. godine u njegovom domu u Kvinsu.
Beogradska publika je imala prilika da ga čuje daleke 1959. godine.