Muzej voštanih figura "Madam Tiso" svjetski je poznata institucija, sa zanimljivom istorijom koja se sve više razvija i napreduje, te je predmet zanimanja miliona turista širom svijeta.
Danas je jedna od najvećih turističkih atrakcija u Londonu. Ima svoje ogranke u Amsterdamu, Hong Kongu, Las Vegasu i Njujorku. Voštane figure obuhvataju istorijske i kraljevske ličnosti, filmske i sportske zvijezde i poznate ubice.
Skulpture oblikovane od voska svjetski su poznate zbog nepogrešivog izvođenja i nevjerovatne sličnosti s pravim osobama.
Muzej "Madam Tiso" ime je dobio po Mari Tiso, odnosno Mari Grošolc, koja je umjetnost izrađivanja voštanih figura naučila od majčinog šefa Filipa Kirtjisa.
Mari Tiso je rođena 1761. godine u Strazburu, u Francuskoj, a radila je kao kućna pomoćnica kod doktora Filipa Kirtjisa, koji je bio vješt u modeliranju. Kirtjis je naučio Tisoovu umjetnosti modeliranja, kada je 1765. godine napravio figuru Mari-Žan di Bari, ljubavnice Luja Petnaestog. Ovo je ujedno najstarija izložena figura.
Prva izložba Kirtjisovih figura postavljena je 1770. godine i privukla je veliki broj posjetilaca. Postavka je premještena u Kraljevsku palatu u Parizu 1776. Druga lokacija otvorena je na Boulevard du Temple 1782. godine.
Prva voštana figura koju je kreirala Mari Tiso bila je figura Voltera, 1777. godine.
Turistička atrakcija: Smisao postojanja ovog popularnog muzeja je dočaravanje budućim vijekovima najbolje iz prošlih vremena.
Dvorana strave je jedna od najvećih atrakcija ovog muzeja, a obuhvata figure žrtava Francuske revolucije, ali i nove kreacije ubica i raznih kriminalaca.
Figure većine poznatih ličnosti današnjice su izložene u ovom muzeju, od Džona Travolte, Madone, kraljice Elizabete, princa Čarlsa, Vejna Runija, Vladimira Putina, Džordža Buša, Tonija Blera i drugih, a prva porno zvijezda koja je dobila svoju voštanu figuru u muzeju je Džena Džejmson.
Od istorijskih ličnosti se ističu Sadam Husein, Adolf Hitler, Vinston Čerčil, Indira Gandi... Neka od muzičkih imena koja krase muzej "Madam Tiso" jesu Britni Spirs, Kajli Minog, Džastin Timberlejk, Elvis Prisli, Džon Bon Džovi, Bob Dilan, "Bitlsi", Paris Hilton, Dajana Ros, Šer...
Kada je riječ o poznatim glumcima, tu su figure Anđeline Džoli, Breda Pita, Arnolda Švarcenegera, Elizabet Tejlor, Merilin Monro, Toma Kruza, te još stotine poznatih lica iz svijeta filma i sporta.
U Londonu je izložena i voštana figura Baraka Obame uoči njegove inauguracije kao 44. američkog predsjednika. Voštana figura novog američkog predsjednika smještena je u prostoriju koja je kopija Ovalnog ureda Bijele kuće. Nedaleko od Obame su Ronald Regan, Džordž Vašington i Džordž Buš.
Osam potpuno identičnih Obaminih voštanih figura izloženo je u svakom od muzeja "Madam Tiso" širom svijeta.
Posljednja poznata osoba u nizu koju je muzej voštanih figura odlučio uvrstiti u svoju kolekciju je prva američka dama Mišel Obama.
Za izradu jedne voštane figure potrebno je više od 800 sati mukotrpnog rada, a proces počinje detaljnim mjerenjem i fotografisanjem ličnosti.
U pitanju je precizan posao za koji je potrebno više od 250 preciznih mjerenja i fotografija prije nego što se krene s izlivanjem figure.
Ukoliko je u pitanju osoba koja nije živa, vajar mora da radi svoj posao izrade figure na osnovu postojećih fotografija.
Sve figure su dva odsto veće nego što zaista jesu, a uvijek se tijelo pravi odvojeno od glave.
Muzej kroz istoriju: Prva izložbena postavka Kirtjisovih figura je postavljena 1770. godine, a premještena je u "Palais Royal" u Parizu 1776. godine.
Prvu voštanu figuru, Voltera, Tisoova je kreirala 1777. godine. Nakon Kirtjisove smrti, 1794. godine, Mari je pripala njegova kolekcija voštanih figura. Godine 1802. ona odlazi u London, a zbog francusko-engleskog rata onemogućen joj je povratak u Francusku. Zato je bila primorana da zajedno sa svojom kolekcijom putuje kroz Veliku Britaniju i Irsku. Ta turneja je trajala 33 godine, da bi 1835. kolekcija konačno dobila svoju stalnu postavku u Bejker Stritu u Londonu.
Marijin unuk Džozef Randel 1884. godine premješta kolekciju na današnju lokaciju u Merylebone Roadu. Četiri decenije kasnije muzej je skoro uništen u požaru i za obnovu su bile potrebne tri godine.
Tokom bombardovanja, 1940. godine, njemačka bomba je pogodila muzej, a figura Hitlera je ostala jedna od rijetkih neoštećenih.
Među eksponatima njemačkih istorijskih ličnosti u muzeju "Madam Tiso" u Berlinu izložena je danas i voštana figura Adolfa Hitlera, koja je izrađena u Londonu. Nacistički vođa je prikazan kao "slomljen čovjek u ruševinama bunkera", a figura se nalazi iza stola koji sprečava posjetioce da se s njom fotografišu.
I aktuelni svjetski prvak u Formuli 1 Luis Hamilton obezbijedio je sebi besmrtnost dobivši vjernu repliku u legendarnom muzeju voštanih figura.
Za izradu figure Meklarenove zvijezde, trebalo je proći 300 mjerenja, što je koštalo oko 230.000 dolara. Tamo neće biti sam jer prije njega u muzej su ušle legende poput Ajrtona Sene, Najdžela Mensela i Mihaela Šumahera.
Uskoro i u Holivudu
Ove godine je počela gradnja holivudskog muzeja "Madam Tiso", projekta vrijednog 55 miliona dolara, koji potpisuje arhitekta Majkl Rotondi iz Los Anđelesa.
Muzej će se prostirati na 40.000 kvadratnih metara površine, a njegova tačna lokacija će biti na Holivud bulevaru i Orandž drajvu.
Redklif najmlađi
Najmlađi glumac čija je figura postavljena u muzeju je Danijel Redklif, koji se proslavio ulogom Harija Potera.
I oskarovka Nikol Kidman nedavno se pridružila brojnim drugim slavnim ličnostima u muzeju u Londonu.
Cijena ulaznice je 22,50 funti za odrasle, a 18,50 funti za djecu.