Novo istraživanje Tutankamonove grobnice ukazuje na mogućnost da iza njenih poznatih prostorija postoje dodatne odaje i hodnik. Rezultati više geofizičkih metoda podržavaju pretpostavku o većem grobnom kompleksu, ali zasad ne potvrđuju ni sadržaj mogućih prostorija niti kome su bile namijenjene.
Studija objedinjuje ranija istraživanja i rezultate terenskih radova iz 2023. i 2024. godine. Prema predloženom modelu, kompleks bi mogao da se proteže još približno 25 do 30 metara sjeverno od poznatog dijela grobnice, navodi AM.
Zašto Tutankamonova grobnica dugo izaziva pitanja?
Grobnica poznata pod oznakom KV 62 godinama privlači pažnju arheologa zbog relativno malih dimenzija i neuobičajenog rasporeda prostorija, koji djeluju netipično za kraljevsku grobnicu namijenjenu faraonu.
Te osobine navele su arheologa Nikolasa Rivsa da 2015. godine iznese pretpostavku da bi iza zidova mogli postojati skriveni prostori.
Pojedini istraživači povezivali su moguće odaje s kraljicom Nefertiti, koja se često opisuje kao Tutankamonova maćeha. Međutim, nova studija ne dokazuje da je ona tamo sahranjena.
Ko je predvodio istraživanje i koje su metode korišćene?
Rad je predvodio bivši egipatski ministar za antikvitete Mamduh el Damati sa Univerziteta Ain Šams.
Istraživači kompanije GBG Group iz Kembridža i egipatskog Nacionalnog instituta za astronomiju i geofiziku sarađivali su s projektom Amarna Royal Tombs. Istraživanje je sprovedeno uz dozvolu egipatskog Vrhovnog savjeta za antikvitete.
Tim je koristio georadar, tomografiju električne otpornosti i mikrogravimetrijska mjerenja, kao i termalno snimanje i geološko kartiranje.
Analizirani su i arhitektura grobnice, oslikane scene i tekstovi. Umjesto oslanjanja na jednu vrstu snimanja, istraživači su upoređivali rezultate različitih metoda.
Unutar grobnice neinvazivni skeneri postavljani su uz oslikane zidove, dok je spolja ispitivana padina oko KV 62 u potrazi za zatrpanim strukturama.
Šta je otkriveno iza zapadnog i sjevernog zida?
Na zapadnom zidu grobne komore zabilježeno je više pokazatelja mogućeg zazidanog ulaza.
Snimci su pokazali vertikalne spojeve i pukotine nastale usljed naprezanja, kao i obris koji bi mogao odgovarati plafonu prostora iza zida.
Georadarska mjerenja kod sjevernog zida ukazala su na materijal koji više podsjeća na drevnu zidanu strukturu nego na kompaktnu stijenu.
Spoljna mikrogravimetrijska mjerenja istovremeno su otkrila nekoliko pravougaonih podzemnih anomalija u blizini sjevernog zida.
Posmatrani zajedno, ti nalazi, prema autorima studije, podržavaju mogućnost da se grobnica nastavlja izvan trenutno poznatih prostorija.
Kako bi mogao izgledati skriveni dio kompleksa?
Istraživači predlažu postojanje najmanje jedne dodatne ostave iza zapadnog zida grobne komore.
Iza sjevernog zida pretpostavljaju kraljevski grobni nastavak, s dugim hodnikom i još pet ili šest odaja.
Prema tom modelu, dodatni prostori protezali bi se približno 25 do 30 metara prema sjeveru.
Studija takođe iznosi pretpostavku da je KV 62 starija od Tutankamonove sahrane, odnosno da je prvobitno nastala kao dio većeg kraljevskog kompleksa prije nego što je mladi faraon u nju položen.
Da li nalazi potvrđuju postojanje Nefertitine grobnice?
Ne. Rezultati ne dokazuju da je Nefertiti sahranjena iza postojećih zidova, niti utvrđuju ko je koristio pretpostavljene prostorije i kada su one izgrađene.
Autori naglašavaju da bi samo neposredno istraživanje prostora iza zidova moglo razriješiti ta pitanja.
Prema studiji, najnovija geofizička ispitivanja dostigla su granice onoga što se može utvrditi metodama daljinskog istraživanja.
Šta novi rezultati znače za buduća istraživanja?
Od 2015. godine u grobnici i njenoj okolini sprovedeno je sedam velikih terenskih kampanja i ispitivanja.
Sezone 2023. i 2024. obuhvatile su najširi skup metoda korišćenih u toj potrazi dosad.
Objedinjeni rezultati podržavaju sliku Tutankamonove grobnice kao mogućeg dijela većeg kompleksa ispod litica Doline kraljeva. Ipak, namjena i sadržaj pretpostavljenih prostora ostaju pitanja za buduća istraživanja.