Uloga Ministarstva nauke i tehnologije je da osigura uslove u pogledu strateškog razvoja, zakonodavnog okvira, razvoja ljudskih resursa i stvaranja temeljne infrastrukture u Republici Srpskoj, uvažavajući potrebu usklađivanja naučnotehnološkog razvoja.
Vizija Ministarstva nauke je izgradnja Republike Srpske kao inovativnog društva, zasnovanog na znanju u kojem su NI rad, nove tehnologije, inovacije, originalnost i znanje primarni faktori ekonomskog, društvenog i kulturnog razvoja.
Ključni preduslov konkurentnosti naših istraživača jeste podizanje kvaliteta naučnoistraživačkog rada. Ministarstvo nauke i tehnologije podstiče podizanje kvaliteta stvaranjem modernog institucionalnog okvira koji definiše kriterijume za sufinansiranje NI projekata, publikovanje naučnih publikacija, obezbjeđivanje naučnoistraživačke opreme, razvoj ljudskih resursa i slično. Radili smo na stvaranju preduslova za uspostavljanje Centra za scijentometriju koji će nam pomoći da utvrdimo gdje se nalazimo u evropskom istraživačkom prostoru. Misija Centra treba da bude podsticanje naših istraživača prilikom objavljivanja naučnih radova u međunarodno relevantnim naučnim publikacijama. Ministarstvo na čijem sam čelu u godini na izmaku za programske aktivnosti izdvojilo je ukupno 4,6 miliona maraka, od toga 1.795.000 KM za grantove nauke, 598.000 KM za grantove tehnologije, 750.000 izdvojeno je za programske aktivnosti Fonda "Dr Milan Jelić" i 1.463.000 KM za transfere.
I u oblasti zakonodavstva ove godine su učinjeni pomaci. O čemu se radi?
Tako je. Usvojeni su Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o elektronskom potpisu i Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o elektronskom dokumentu, čime su dopunjena određena postojeća zakonska rješenja i uvedena nova. Usvojena je i Informacija o realizaciji Strategije naučnog i tehnološkog razvoja RS 2012-2016. godine, kao i Izvještaj o realizaciji programa očuvanja biljnih i genetičkih resursa RS 2012-2014. godine.
Koliko se na godišnjem nivou izdvaja novca za podršku inovatorima?
Dodjela novca inovatorima i organizacijama inovatora vrši se u skladu sa Pravilnikom o finansijskoj podršci inovatorstvu u RS, a Ministarstvo podržava inovatorstvo i kroz Takmičenje za najbolju tehnološku inovaciju. Za podršku inovatorima i organizacijama inovatora na godišnjem nivou se izdvaja oko 150.000 KM. Pored toga, podsticaj razvoja inovativnih ideja realizuje se i kroz Fondaciju Inovacioni centar Banjaluka.
Šta je posebno važno za perspektivan održivi razvoj jednog društva?
Ono što bih posebno želio istaknuti u cilju oslobađanja energije inovativnosti jeste podsticajno djelovanje svih segmenata društva. To se naročito odnosi na obrazovanje, gdje se moraju iznaći modaliteti da se u većoj mjeri apostrofiraju inovativnost i preduzetništvo u programima svih nivoa obrazovanja. S druge strane, važno je snaženje apsorpcione moći privrede njenom koncentracijom, centralizacijom, kooperacijom, partnerstvom i na druge načine. Veće uključivanje akademske i istraživačke zajednice sa naglašenom orijentacijom na primijenjena istraživanja i svojevrsnom patentnom pristupu treba da upotpuni cjelinu nastojanja na ovom planu. Ovo je kompleksan i težak zadatak, a njegovo rješavanje je formula za perspektivan održivi razvoj i nema alternativu.
Učestvovali ste i u radu ministarske konferencije o uspostavljanju regionalnog Centra za istraživanje i inovacije zapadnog Balkana (WISE).
Uspostavljanje WISE je dio realizacije regionalne strategije istraživanja i inovacija jugoistočne Evrope. Konferenciji su prisustvovati resorni ministri zemalja regiona, kao i predstavnici EU komesarijata za nauku i istraživanje, te predstavnici Svjetske banke. WISE je nezavisna organizacija u regionalnom vlasništvu, osnovana s ciljem jačanja saradnje na regionalnoj, EU i međunarodnoj osnovi.
Koliko je studenata do sada podržano putem Fonda "Dr Milan Jelić" i koliko novca je za te namjene uloženo?
Od njegovog nastanka iz Fonda "Dr Milan Jelić" u mlade talentovane ljude investirano je ukupno više od 7,9 miliona KM. Izraz investirano je pravi izraz jer je ulaganje u nauku, a posebno u mlade ljude, investicija za budućnost. Prepoznavanjem značaja studiranja naših studenata na prestižnim svjetskim univerzitetima kroz izmjene pravilnikâ o stipendiranju studenata primjetan je i porast broja naših studenata na prestižnim univerzitetima.
Koje događaje organizujete u cilju promocije nauke?
Želio bih prije svega da istaknem da se ovdje radi o podsticajnoj promociji, pa mogu reći i kompetitivnoj. To se posebno odnosi na Takmičenje za najbolju tehnološku inovaciju, jer ono traje oko osam mjeseci i uključuje niz obuka i treninga za izradu poslovnih modela u kreiranju biznis planova i marketing strategije. To je dodatni podsticaj inovativnosti, nagrada na kraju nije jedini cilj. I Festival nauke ima komponente koje upućuju na kompetitivnost. Ponosni smo na organizaciju 5. Festivala nauke, koji je proteklog novembra u Banjaluci okupio 18 izlagača i privukao nekoliko hiljada posjetilaca. Krajem septembra Fakultet za proizvodnju i menadžment u Trebinju je četvrti put bio domaćin "Noći istraživača", a drugu godinu zaredom bili smo organizatori i "Dana matematike". Posebno bih izdvojio časopis "Infiniti", jedini takve vrste u RS i BiH, koga uređuje tim iz Ministarstva, koji u formi magazina popularizuje nauku i tehnologiju.
Želja mi je da se ponovo pokrenu emisije o nauci "Infiniti", koje smo prije dvije godine radili zajedno sa RTRS, koja nas posebno prilježno prati u promotivnim aktivnostima, kao i "Nezavisne novine".
Ove godine je počelo s radom Odjeljenje za informacionu bezbjednost (OIB).
Tako je! Primarni zadatak OIB-a je koordinacija prevencije i zaštita od računarskih bezbjednosnih incidenata. Odjeljenje je preduzelo niz akcija od značaja za zaštitu kibernetičke infrastrukture RS. OIB u svom radu usko sarađuje sa MUP-om RS. Koordinaciju prevencije i zaštitu od računarskih bezbjednosnih incidenata na internetu vrši AIDRS putem posebne organizacione jedinice za djelovanje u hitnim slučajevima: CERT-om, jedinim ovakvim tijelom u BiH.
Partnerstvo Vlade i "Microsofta"
Ove godine Vlada RS je potpisala Memorandum o razumijevanju o osnivanju Microsoft inovacionog centra (MIC).
Potpisivanjem ovog memoranduma partnerstvo između Vlade RS i kompanije "Microsoft" podignuto je na viši nivo. Svrha MIC-a ogleda se u povećanoj upotrebi informaciono-komunikacionih tehnologija i uspostavljanju saradnje s akademskom zajednicom radi razvoja i veće upotrebe IT tehnologija. Microsoft inovacioni centri imaju za cilj kreiranje novih radnih mjesta, kompanija i inovativnih rješenja, a ciljna grupa su mladi.
(PR)