Kosmolozi već decenijama pokušavaju da razriješe jednu od najvećih misterija univerzuma – kako zapravo funkcioniše vrijeme.
Naučnici iz Južnoafričke Republike sada su proučavali matematičke modele neutronskih zvijezda i uporedili ih sa teorijom „strijele vremena“, prema kojoj vrijeme neprekidno ide samo u jednom smjeru – unaprijed, a ne unazad ili kroz vremenske petlje.
Njihova analiza pokazala je da u određenim uslovima ekstremno snažna gravitacija neutronske zvijezde potpuno mijenja tu matematiku i stvara zasebnu strijelu vremena koja se kreće u suprotnom smjeru od uobičajenog.
Posmatrano kroz matematičke modele, takve neutronske zvijezde zapravo kolabiraju unazad kroz vrijeme.
Rezultati istraživanja objavljeni su u časopisu European Physical Journal C.
Naučnici analizirali zakrivljenost prostor-vremena
Naučnici su se fokusirali na takozvane epohalne funkcije, matematičke modele koji opisuju ključna svojstva prostor-vremena. Te funkcije pomažu i u razumijevanju strijele vremena jer mjere entropiju, odnosno postepeni prelazak sistema iz uređenog u neuređeno stanje.
U istraživanju su posebno analizirani parametri poput Ričijevog skalara zakrivljenosti, Ričijevog kvadrata, Krečmanovog skalara i Vajlovog tenzora. Upravo oni omogućavaju naučnicima da izračunaju kako se prostor-vrijeme savija, deformiše, širi ili skuplja pod uticajem ogromne gravitacije.
Da li u svemiru postoje regije u kojima vrijeme ide unazad?
Kosmolozi već dugo pokušavaju da objasne jednu od najvećih misterija svemira: kako je rani svemir mogao imati veoma nisku entropiju, dok danas živimo u kosmosu koji djeluje kao da se nalazi na „kasnijem“ kraju strele vremena.
Jedna od teorija jeste da u svemiru možda postoje procesi ili regije u kojima vrijeme lokalno protiče unazad.
Kako bi to provjerili, istraživači su matematički uporedili epohalne funkcije gravitacionog kolapsa sa funkcijama koje opisuju zakrivljenost i strukturu prostor-vremena.
Model su zasnovali na prethodnim istraživanjima u kojima je zakrivljenost prostor-vremena korišćena za proučavanje neobičnih faza neutronskih zvijezda.
Neutronske zvijezde spadaju među najekstremnije objekte u svemiru
Neutronske zvijezde predstavljaju jedne od najekstremnijih objekata u svemiru. Iako su zapravo jezgra mrtvih zvijezda, po mnogim osobinama ponašaju se slično crnim rupama.
Tolike su gustine da bi neutronska zvijezda široka svega nekoliko kilometara mogla imati veću masu od našeg Sunca.
Kada prolaze kroz aktivni kolaps, naučnici ih nazivaju „nestabilnim“, što se odnosi na njihovo energetsko stanje.
U ovom istraživanju naučnici su matematički smjestili nestabilnu neutronsku zvijezdu u model prostor-vremena i pratili kako se tokom vremena mijenjaju vrijednosti ključnih parametara, prenosi Danas.rs.