Astronomi su na udaljenosti od oko 12.000 svjetlosnih godina od Zemlje, u dijelu Mlječnog puta zaklonjenom međuzvjezdanom prašinom, otkrili binarni sistem koji sadrži crnu rupu sposobnu da stvara snažne mlazeve materije.
Najvažnije informacije
- Astronomi su otkrili binarni sistem s crnom rupom na udaljenosti od oko 12.000 svjetlosnih godina od Zemlje.
- Jedan od dva snažna mlaza materije usmjeren je gotovo direktno ka našoj planeti.
- Materija u mlazevima dostiže brzine od oko 75 odsto brzine svjetlosti.
- Sistem bi mogao predstavljati rijedak primjer mikroblazara, objekta koji naučnicima omogućava proučavanje ekstremnih procesa u svemiru.
- Otkriće ne ukazuje na neposrednu opasnost za Zemlju, već pruža novu priliku za istraživanje crnih rupa i relativističkih mlazeva.
Jedan od mlazeva usmjeren je gotovo direktno ka našoj planeti, pokazuju najnovija istraživanja u kojima su učestvovali i italijanski radio-teleskopi, prenijela je danas agencija Adnkronos.
Otkriće mogućeg mikroblazara u Mlječnom putu
Ova jedinstvena konfiguracija mogla bi da potvrdi fenomen predviđen prije više od trideset godina, a koji je do sada bilo teško dokazati posmatranjem. Riječ je o postojanju takozvanih „mikroblazara“, umanjenih verzija nekih od energetski najmoćnijih objekata u svemiru. Ovaj izvor koji stvara snažne mlazeve materije, označen kao IRAS 18293−0941, proučavao je međunarodni tim predvođen astrofizičarem Žozepom Martijem sa španskog Univerziteta u Haenu, a rezultati će biti objavljeni u časopisu Astronomy & Astrophysics (zasad su dostupni na serveru arXiv).
Crna rupa i masivna zvijezda u orbiti od 11,38 dana
Uočeni sistem sastoji se od masivne zvijezde i crne rupe koje kruže jedna oko druge u periodu od 11,38 dana, pri čemu materija koja se odvaja od zvijezde istovremeno napaja dva suprotno usmjerena mlaza, koji dostižu brzine bliske 75 odsto brzine svjetlosti.
Jedan mlaz usmjeren ka Zemlji, drugi otkriven posredno
Kako se navodi, mlaz usmjeren ka Zemlji je vidljiv, dok se suprotni mlaz otkriva samo zahvaljujući „vrućoj tački“ nastaloj njegovim udarom u molekularni oblak.
Šta su blazari, mikrokvazari i mikroblazari?
Blazari su aktivna galaktička jezgra koja pokreću supermasivne crne rupe, sposobne da stvaraju mlazeve čestica koji se kreću kroz svemir brzinama bliskim brzini svjetlosti. Kada je jedan od tih mlazeva usmjeren ka Zemlji, zračenje djeluje znatno pojačano usljed relativističkih efekata, što ove izvore čini posebno sjajnim i zanimljivim za proučavanje visokoenergetskih fenomena. Astrofizičari već decenijama pretpostavljaju da bi sličan mehanizam mogao da se odvija u binarnim sistemima u našoj galaksiji, gdje crna rupa zvjezdane mase oduzima materiju od prateće zvijezde.
Ovi objekti, poznati kao mikrokvazari, klasifikuju se kao mikroblazari kada je jedan od njihovih mlazeva usmjeren gotovo direktno ka posmatraču.
Italijanski radio-teleskopi učestvovali u istraživanju
U posmatranjima su učestvovale i antene prečnika 32 metra italijanskog Nacionalnog instituta za astrofiziku, smještene u mjestu Medičina blizu Bolonje, kao i u Notu na Siciliji, navela je agencija.
Da li mlaz crne rupe predstavlja opasnost za Zemlju?
Naučni značaj ovog otkrića ne leži u potencijalnoj opasnosti po Zemlju, budući da orijentacija mlaza prvenstveno odražava geometrijsku konfiguraciju koja pojačava uočeno zračenje, već u mogućnosti da se prouče procesi u našoj galaksiji koji su analogni onima što pokreću aktivna galaktička jezgra, često udaljena milijardama svjetlosnih godina. Ukoliko se potvrdi priroda objekta IRAS 18293−0941, astronomi će dobiti pristup rijetkoj „prirodnoj laboratoriji“ za proučavanje ponašanja crnih rupa, nastanka relativističkih mlazeva i mehanizama odgovornih za ubrzavanje nekih od najenergičnijih čestica u Mlječnom putu, prenosi Telegraf.
Možda vas zanima:
Sofi Adeno se vratila na Zemlju poslije 235 dana: "Molim vas, pošaljite me nazad"
