SARAJEVO Direkcija za ceste FBiH je 2005. godine, u kojoj je raspolagala sa više od 76 miliona KM, bez posebnih provjera i mimo obaveza iz ugovora sklopljenog 2002. godine sa 11 preduzeća, odobrila povećanje cijena usluga održavanja cesta, iako po ugovoru nije imala tu obavezu, utvrdio je Ured za reviziju budžeta FBiH. Revizori su utvrdili da je ovih 11 kompanija samo 2005. godine dobilo oko 30 miliona KM.
`Bez javne provjere cijena predmetnih usluga nemoguće je utvrditi da li je ovo povećanje opravdano`, pišu revizori, uz napomenu da su ove usluge 2004. godine povećane za oko 11 odsto, uz obzrazloženje da je poskupjela nafta. U izvještaju piše i da je oko 3,2 miliona KM dato BIHAMK-u iz Sarajeva i HAKBI-ju iz Mostara, za besplatne informacije i tehničku pomoć na cesti za motorizovane učesnike u prometu. No, ova dva saveza nisu učinila dovoljno da učesnici u prometu saznaju za ovu mogućnost, nego su se više bavili omasovljenjem svog članstva, pišu revizori.
Dalje su uočili da najveći dio troškova odlazi na administraciju i plate zaposlenih, te da direktor Direkcije ima menadžerski ugovor poput direktora javnih preduzeća koja ostvaruju dobit, a članovi Nadzornog odbora, koji je tokom 2005. godine održao tri sjednice, dobijaju mjesečne nadoknade od po 500 KM.
Upozoravaju i da su sredstvima za gradnju dionice autoputa od Sarajeva do Zenice raspolagali isključivo ministar prometa i komunikacija u Vladi FBiH i direktor Direkcije.
Ured je utvdio da završene ceste nisu uvrštene u bilans Direkcije, prvenstveno završena dionica Zenica - Sarajevo, pa je imovina Direkcije, koja se trenutno procjenjuje na oko 1,7 milijardi KM, procijenjena daleko ispod stvarne vrijednosti, jer je samo u 2005. godini u ceste uloženo 28,6 miliona KM. Na isti način je utvrđeno da je kod evidencije cesta, koje su obnovljene sredstvima Direkcije i sredstvima iz kredita Svjetske banke u ukupnom iznosu oko 45 miliona KM, u bilans vlasnišva Direkcije uvrštena vrijednost `proizvedena` samo za dio novca koji je uložila sama Direkcija, te da je nejasno da li će ovaj kredit vraćati budžet FBiH, ili Direkcija iz vlastitih sredstava.
Ova sredstva dolaze od maloprodajne cijene goriva i nafte i dijela sredstava koja se plaćaju pri registraciji vozila, što je tokom 2005. godine dostiglo 56 miliona KM. Revizori pišu da Direkcija nema pouzdanu bazu podataka o imovini koju posjeduje, a bez koje je nemoguće napraviti strategiju razvoja saobraćajnica koju bi, u skladu sa Zakonom o cestama u FBiH, morao odobriti parlament FBiH.
`Neusvajanje strategije za razvoj cesta govori da se ulaganja i planiranja vrše bez zakonom predviđenih pretpostavki`, zaključuju revizori. U izvještaju dalje piše da se projekti za koje je Direkcija zadužena rješavaju sporo, a problemi koji su uzrok za ovu sporost se ne otklanjaju. Revizori upozoravaju da je Direkcija za ceste dugo bila registrovana kao preduzeće koje ostvaruje dobit, što ona nije.
Poseban račun otvorili netransparentno
Posebni račun kod Hypo Alpe Adria banke, na koji je položen novac od GSM licence, predviđen za izradu dokumentacije za gradnju koridora 5c i rekonstrukciju cesta u FBiH, otvoren je netransparentno, tvrde u Uredu za reviziju budžeta FBiH. Ocjenjuju da je nejasno da li novcem s ovog računa, na kojem je trenutno više od 37 miliona KM, ministar prometa i komunikacija FBiH, te direktor i izvršni direktor Direkcije za ceste FBiH, raspolažu pojedinačno ili kolektivno.
Utvrdili su da je račun otovren u martu 2005. godine, da bi Direkcija, po nalogu ministara finansija i prometa i komunikacija FBiH, 8,5 miliona KM od sredstava za gradnju autoputa Zenica - Sarajevo `posudila` za garanciju za kredit `Air Bosni`. Kada je novac vraćen, jer je ova garancija obezbijeđena kroz rebalans budžeta FBiH za 2005. godinu, pišu revizori, Direkcija je uz saglasnost Ministarstva prometa i komunikacija ovaj račun zadržala kao poseban račun za sredstva od GSM licence, te je odlukama Vlade na njega kasnije prebačen sav novac od GSM licence, koji je ranije bio na računu kod UPI banke, gdje su i drugi Vladini računi.