LONDON - "Bliskoistočni institut za medijsko istraživanje" (MEMRI) upozorava na uticaj vehabija i zagovornika radikalnih islamskih opcija u BiH.
U istraživanju pod nazivom "Pokret globalnog džihada u BiH - tempirana bomba u srcu Evrope" podsjeća se da je islam u BiH bio u nekoj vrsti ideološke izolacije i da su devedesetih godina prošlog vijeka nakon pada SSSR-a i raspada SFRJ vjersko-ideološki vakuum ispunili džihadisti, koji su se borili na strani tadašnje Armije BiH.
"Muslimanski propovjednici" pristigli su radi širenja radikalnijeg tumačenja islama, navodi se na intenet stranici Instituta.
Kako se navodi, danas u BiH postoji jasna podjela između "starih" muslimana, koji pokušavaju da očuvaju tradicionalno islamsko nasljeđe u BiH, a sadrži turske, sufističke i lokalne običaje, i "novih" muslimana, koji su pod uticajem islamizma i teže nametanju salafizma i vehabizma.
BiH je početkom devedesetih godina prošlog vijeka postala krajnja destinacija džihadskih dobrovoljaca, koji su se pridruživali Armiji BiH u ratu protiv Srba i drugih "nevjernika".
Sukob u BiH postao je pogodno tlo za islamske mudžahedine, jer je rat protiv Rusa u Avganistanu okončan pobjedom i njima su bili potrebna nova polja djelovanja.
Jedan od lidera džihadista u BiH, Saudijac Abu Abd al Aziz Barbaros, gledao je na rat u BiH kao na ostvarenje Muhamedovog proročanstva da će se "džihad nastaviti do sudnjeg dana".
Na ruku mudžahedinima išla je i činjenica da su SAD i nekoliko evropskih zemalja namjerno dozvolile njihov priliv u BiH, jer su ih na osnovu njihove borbe sa Sovjetima u Avganistanu smatrali legitimnim saveznicima koji bi mogli pomoći Armiji BiH i istovremeno bi ojačali američko-evropske interese.
Mudžahedini, koji su 1992. godine pristizali u BiH preko Hrvatske, bili su Arapi iz Egipta, Saudijske Arabije, Alžira i Jemena, te muslimani iz Afrike i Azije.
Po dolasku nisu se pridruživali Armiji BiH, već su djelovali nezavisno, koristeći svoje, a ne vojne metode. Napadali su položaje sprske vojske, otimali vojnike i snimali egzekucije.
Udružili su se sa kriminalnim elementima, koji su učestvovali u borbama, dok su pomagali u transportu naoružanja i boraca na front.
Mudžahedini su ustanovili svoje baze u udaljenim planinskim oblastima da bi izbjegli privlačenje pažnje javnosti, ali nakon što su uspješno preuzeli kontrolu nad određenim mjestima njihova prisutnost počela je da se osjeća i u urbanim dijelovima.
Amerikanci su pretpostavljali da je u ratu u BiH bilo između 1.200 i 1.400 mudžahedina, ali, prema pretpostavkama Armije BiH, bilo ih je oko 3.000.
Islamisti su ispočetka djelovali nezavisno od Armije BiH, ali tokom 1993. godine, poslije niza incidenata i izvještaja o ratnim zločinima nad srpskim i hrvatskim stanovništvom, ušli su u sastav tadašnje vojske kao odvojena jedinica "Al mudžahid".
Jedan od komandanata jedinice "Al mudžahid", Alžirac Abu al Mali (alijas Abd al Kadir Muktari - pripadnik alžirske džihadske organizacije GIA, koga su Amerikanci nazivali "malim Osamom bin Ladenom"), istakao je da je naređenja direktno primao od Alije Izetbegovića i komandanta Generalštaba Armije BiH generala Rasima Delića.
Ideološki i politički lider mudžahedina bio je Šeik Anvar Šaban, osnivač "Islamskog centra za kulturu u Milanu" i višerangirani član egipatske organizacije "Al gama al Islamija" i veteran rata u Avganistanu.
Njemu je 1991. godine odobren politički azil u Italiji i po izbijanju rata u BiH postao je ključni igrač u logističkom aparatu za regrutaciju, finansiranje i prevoz mudžahedina u BiH i snabdijevanje naoružanjem.
Ubijen je 1995. godine na kontrolnom punktu bh. Hrvata sa još trojicom višerangiranih lidera jedinice "Al mudžahid".
Autori istraživanja navode da treba pomenuti i to da su brojni dobrovoljci, koji su pristizali u BiH, djelovali a nisu bili svjesni vjersko-ideološke misije, jer su vjerovali da su problemi lokalnih muslimana proizašli zbog udaljavanja od islamskih korijena i da moraju biti vraćeni čistoj vjeri i praksi ranog islama (salafizma).
(Nastaviće se)