SARAJEVO - Bosanski muslimani jesu evropski muslimani koji imaju snažnu žicu kosmopolitizma, ne samo prema drugim vjerama i nacijama nego i unutar sebe, kazao je u intervjuu za današnji Dnevni avaz profesor Džon Espozito (John Esposito), američki stručnjak svjetskog glasa za odnose islamske i zapadne civilizacije.
Espozito je nedavno postao i počasni doktor nauka Univerziteta u Sarajevu, a slovi za jednog od najbolji poznavalaca odnosa između islama i zapadnih, američkih i evropskih društava. On smatra da se u BiH treba razvijati takav evropski muslimanski identitet i spriječiti utjecaj stranih kultura iz arapskog svijeta.
- Kada sam počeo istraživati islam, on se posmatrao u svjetlu stereotipa „kamile i pijesak". Tek je iranska revolucija navela mnoge da se zapitaju kakva je to religija, i to ponajviše diplomate koji su te događaje posmatrali kao političku prijetnju, a oni nisu obučeni da se bave vjerom i kulturom.
Početni interes bio je vođen negativnim stavom, a u obrazovnim sistemima na Zapadu nije se učilo o islamu ili Bliskom istoku. Uslijedilo je i veliko zanimanje medija, a tu "krv" dobiva najviše pažnje. Ali, onda dolazi 11. septembar, koji donosi eksploziju interesa za arapski svijet i islam, još negativnije nego ranije - kao globalna prijetnja. Iz tih tenzija razvilo se ono što danas zovemo islamofobija. Ne samo da je vidimo kod vjerskih tvrdolinijaša nego i u politici, imamo antiislamske i antimuslimanske političke stranke u Evropi. Antiislamski i antiimigrantski pokreti su u porastu. To ja zovem rakom društva i to je velika opasnost - rekao je Esposito.
On smatra da je Balkan, kao i Turska, i geografski kombinacija Evrope i islamskog utjecaja.
- Postoji dojam o određenom pluralizmu, demokratičnosti i mogućnosti da se uspješno objedine obje civilizacije. Bosna i Hercegovina definitivno može to biti i igrati tu ulogu. Snažna žica kod islama u BiH je ne samo pluralizam prema drugim vjerskim i etničkim zajednica nego i unutar sebe. Ljudi mogu biti muslimani i biti različiti, nema vjerskog raslojavanja. Najbolje je što kod vjernika i vjerskih autoriteta postoji taj kosmopolitski mentalitet. Biti musliman u BiH znači biti evropski musliman. Bosanska kultura snažno je pod uticajem Evrope i taj identitet treba razvijati. Pa, vi imate izbore u Islamskoj zajednici, to je jedinstveno u svijetu - rekao je, između ostalog, za Dnevni avaz Džon Espozito američki stručnjak za odnose islamske i zapadne civilizacije.