BANJALUKA - Jedan od osnovnih preduslova za napredak svake zemlje na ekonomskom i svakom drugom planu su bezbjednost i stabilnost, a članstvo u Sjevernoatlantskoj alijansi (NATO) je garant za to.
Izjavila je to portparol NATO štaba u Sarajevu Ines Kuburović i naglasila da člastvo u ovoj organizaciji nudi i mnoge druge prednosti.
"NATO garantuje stabilnost i bezbjednost. Činjenica je da je BiH neminovno upućena na zemlje u okruženju, koje su već u procesu evropskih ili atlantskih integracija", istakla je Kuburovićeva.
NATO je nastao ugovorom koji je potpisan 4. aprila 1949. godine, sa osnovnim ciljem da se osigurava bezbjednost zemalja članica i zaštite demokratija, ljudske slobode, solidarnost, blagostanje, mir, te stabilnost i vladavina prava.
Idejni tvorac NATO-a bile su evropske zemlje, prije svega Velika Britanija i Francuska, ali je od samog početka predviđena značajna uloga SAD u okviru sistema kolektivne odbrane i suzbijanju komunizma.
Tokom i neposredno poslije završetka Drugog svjetskog rata, odnosi između "sila pobjednica" zasnivali su se na dogovorima koji su postignuti u Jalti, Teheranu i Potsdamu. Međutim, ti odnosi su ubrzo postali opterećeni međusobnim nepovjerenjem. Između država zapadne Evrope i SAD kao i država istočne Evrope i SSSR, prema riječima Vinstona Čerčila 1946. godine podignuta je "gvozdena zavjesa od Baltičkog do Jadranskog mora".
Prvi nagovještaj ideja na kojima će se, nešto kasnije, temeljiti NATO, može se naći u Atlantskoj povelji, kojom su bivši predsjednik SAD Frenklin Ruzvelt i predsjednik britanske vlade Vinston Čerčil, 14. avgusta 1941. objavili zajednička načela djelovanja dvije države u uređenju svijeta, poslije završetka Drugog svjetskog rata.
Osnivanju NATO-a prethodilo je i usvajanje Povelje Ujedinjenih nacija (UN), sporazuma o ekonomskoj, socijalnoj i kulturnoj saradnji i kolektivnoj samoodbrani (Briselski sporazum), kao i Vandenbergove rezolucije. Povelja UN-a, usvojena 26. juna 1945. godine, priznaje urođeno pravo na samoodbranu u slučaju oružanog napada.
NATO je nastao kao međudržavna organizacija u kojoj zemlje članice zadržavaju puni suverenitet i nezavisnost i koja služi kao forum za međusobno savjetovanje i donošenje odluka o pitanjima koja utiču na njihovu bezbjednost. Osnovni cilj NATO-a je da pruži zaštitu sloboda i bezbjednost članica u Evropi i Sjevernoj Americi u skladu sa principima Povelje UN-a.
Današnji NATO počeo je svoje oblikovanje 1991. godine, a strateški koncept usvojen od strane čelnika država i vlada članica NATO-a u novembru 1991. u Rimu.
NATO i danas nastavlja da čuva stabilnost širom evroatlantske regije i da se razvija, da bi spremno dočekala nove prijetnje, kao što su terorizam i drugi izazovi po bezbjednost, a sve odluke se donose konsenzusom.
Zašto NATO?
"Nezavisne novine" i "Glas Srpske" i u idućem periodu će objaviti seriju tekstova o ulozi NATO-a u izgradnji bezbjednosti i očuvanju mira na teritoriji koju čine zemlje članice, kao i šta BiH dobija pristupanjem NATO-u, koje su prednosti članstva u ovoj organizaciji te u kojoj fazi je proces priključivanja BiH NATO-u.