BANJALUKA - Nacrt zakona o izmjenama Zakona o lokalnoj samoupravi, koji je u srijedu usvojen u Narodnoj skupštini RS, izazvao je velike podjele unutar većine političkih partija u RS.
Naime, kako smo nezvanično saznali, stranke su unutar sebe podijeljene oko toga treba li načelnici opština da dobiju mnogo veća ovlaštenja u odnosu na skupštine opština, kao što je predviđeno ovim zakonom. Najvažnija novina u novom zakonu je da načelnik opštine bira načelnike odjeljenja, a ne skupština, kao što je bilo do sada. Osim toga, načelnici opština mogu lakše otpustiti načelnike odjeljenja ukoliko nisu zadovoljni njihovim radom, a odobrenje za to ne moraju tražiti od skupštine.
Mirko Kojić, predsjednik Odbora za lokalnu samoupravu i poslanik SNSD-a, mišljenja je da načelnici opština treba da imaju veća ovlaštenja od dosadašnjih, ali da u javnoj raspravi treba pažljivo odrediti do koje mjere.
"U ovom momentu sam bliži varijanti koja je predložena ovim zakonom, imajući u vidu obaveze koje načelnici imaju, mislim da im treba dati da sami izaberu svoje saradnike. Ali, namjerno smo se odlučili na javnu raspravu od tri mjeseca da uzmemo sve činjenice u obzir i da donesemo najbolja rješenja u konačnoj verziji zakona", rekao je on.
Spomenka Stevanović, predsjednik Kluba DNS-a, u čijem resoru je Ministarstvo uprave i lokalne samouprave, smatra da je zakon dobar. Osim što smatra da načelnici sami treba da biraju svoje saradnike, mišljenja je i da se ovim zakonom jasno definiše šta je čija nadležnost.
Velimir Sakan, poslanik PDP-a, smatra da je zakon pun nedorečenosti i propusta, od kojih su mu najspornije odredbe o načelnicima opština.
"U slučaju da se usprotivi načelniku opštine, načelnik odjeljenja može dobiti negativnu ocjenu i otkaz. Nije sporno da načelnik ocjenjuje saradnike, ali to ne može da bude imperativna norma za prestanak radnog odnosa", rekao je Sakan i istakao da se ovim povećava pritisak na načelnike odjeljenja.
Tomica Stojanović, član Odbora ispred SDS-a i šef jednog od odsjeka u bijeljinskoj opštini, kaže da zakon ima i pluseva i minusa, ali da pluseva ima više. Njemu se naročito dopadaju odredbe o pravima načelnika.
"Načelniku se daje veća operativna sloboda, što je dobro. Praksa je pokazala da se često načelnicima vezuju ruke kada skupština odbija da imenuje načelnike odjeljenja i onda posljedice trpe i građani i opština", smatra on.
Nikola Kragulj, načelnik opštine Gradiška, kaže da ovaj zakon donosi operativniji pristup, a da se ništa suštinski ne mijenja i kaže da je lažna dilema i netačna interpretacija da načelnici sad imaju samovolju.
"Načelnik opštine je uvijek mogao smijeniti načelnika odjeljenja, ako je htio, prema tome to su lažne dileme. To je samo operativniji sistem da, kad smijeniš načelnika odjeljenja, ne moraš čekati skupštinu nego odmah postaviš novog i nastaviš s radom", rekao je on.
Mićo Mićić, načelnik opštine Bijeljina, kaže da načelnici dobijaju više moći, ali da nije velika razlika u odnosu na dosadašnje rješenje.
"Ovo rješenje sigurno smanjuje mogućnost da neki drugi ljudi koji nemaju povjerenja građana utiču na izvršnu vlast. Ako načelnici odjeljenja odgovaraju skupštini, to je politička osnova i ako hoćete politiku, onda ovaj novi zakon nije dobar, ali ako hoćete efikasnu izvršnu vlast, onda ovaj zakon donosi dobra rješenja", rekao je Mićić.
Zdravko Petrović, član SDS-a i predsjednik Skupštine opštine Doboj, govori da će poslanici SDS-a izanalizirati zakon i iznijeti primjedbe koje imaju.
"Činjenica je da ima određenih stvari na koje će se morati uticati", rekao je on.
Veselin Savić, predsjednik Skupštine opštine Trebinje, kaže da bi načelnici opština trebalo da biraju svoje saradnike. Po njegovom mišljenju, opštine se mogu zaštititi od samovolje načelnika kroz bolji sistem izvještavanja o svom radu i uvođenja veće odgovornosti od strane skupštine za rezultate koje postiže.
Novine u nacrtu zakona:
- Veća ovlaštenja načelnicima;
- Više prava za mjesne zajednice;
- Ocjenjivanje načelnika odjeljenja;
- Novi načini regulisanja radno-pravnog statusa zaposlenih u opštini;
- Reguliše se disciplinska odgovornost za rad.
"Bunkerisanje vlasti"
Nova zakonska regulativa u oblasti lokalne uprave ne bi trebalo ni u kom slučaju da obuhvata mjere koje dalje jačaju položaj načelnika opština, smatra Rajko Vasić, izvršni sekretar SNSD-a.
"Njihov položaj je dovoljno ojačan direktnim izborom, pa im se ne može dati da na konkursu oni biraju načelnike odjeljenja, mimo volje lokalne skupštine. Time bi se načelnicima dala mogućnost četvorogodišnjeg bunkerisanja svoje vlasti, odvojene i od birača i od odbornika koji ih predstavljaju", rekao je Vasić Srni.
Pokušaj uređenja sistema
Lejla Rešić, ministar uprave i lokalne samouprave RS, izjavila je u Narodnoj skupštini, da se ovim zakonom pokušava urediti sistem lokalne samouprave u RS u skladu sa proklamovanim principom jačanja pozicije i uloge jedinica lokalne samouprave.
"U višegodišnjoj primjeni postojećeg zakona identifikovano je više pitanja koja su se pokazala kao nepotpuno regulisana ili sporna, a zakon je u međuvremenu pretrpio i dvije manje izmjene. Izmjenama se uvode nove nadležnosti skupštine jedinice lokalne samouprave i načelnika opštine, odnosno gradonačelnika, nov pristup u regulisanju radno-pravnog statusa načelnika odjeljenja, sekretara skupštine, tehničkih i pomoćnih radnika i pripravnika, kao i disciplinska odgovornost službenika", rekla je ona.