BANJALUKA, LAKTAŠI - U dosadašnjim revizijama boračkih prava u RS nađeno je 2.112 lažnih ili manjkavih uvjerenja i podneseno sedam krivičnih prijava zbog nezakonitog korištenja ovlaštenja protiv odgovornih koji su uvjerenja izdavali.
Predstavnici Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite RS juče i danas borave na području opštine Laktaši, a informacije o nalazima u toj opštini biće objavljene za nekoliko dana. Do sada je pregledano 15 opština.
Prema riječima Duška Milunovića, načelnika Odjeljenja za vojne evidencije u Ministarstvu i predsjednika nedavno formirane Centralne revizione komisije, od 2.112 spornih uvjerenja 1.691 predmet se odnosi na utvrđene nepravilnosti pri ocjeni invalidnosti. Ostala do sada pronađena rješenja otpadaju na porodične invalidnine, od kojih je sporno 112 predmeta, te 309 nepravilno izvršenih kategorizacija.
Kategorizacije se odnose na boračku kategoriju koju uživaju nosioci, od kojih se prva kategorija odnosi na borce koji su u zoni borbenih dejstava proveli 32 mjeseca, te barem 42 mjeseca u ratu, dok se ostale odnose na borce sa manjim učešćem u ratu i manjem izlaganju zoni borbenih dejstava.
"Imali smo jedan slučaj u kojem je borac dobio lošiju kategoriju od one koju je zaslužio. U svim ostalim slučajevima radi se o uzimanju kategorije koju ne zaslužuju, odnosno koje su pomjerene naviše", objasnio je on.
U slučajevima invalidnina takođe se ogroman broj slučajeva odnosi na nepravilno dodijeljene veće invalidnine, dok je u dva slučaja u Oštroj Luci nosilac dobio osamdesetodstotnu invalidnost, a revizija je pokazala da je u pitanju devedesetodstotni invalid.
"Tim ljudima će biti vraćen onaj nivo koji zaslužuju", rekao je on.
Pored sedam lica protiv kojih je podnesena prijava, Milunović kaže da su u pripremi još barem dvije prijave. Od sedam podnesenih prijava četiri se odnose na zloupotrebu ovlaštenja lica u vojnim poštama, dvije na lica u opštinskim organima, dok se jedan slučaj odnosi na lice u bivšem ministarstvu odbrane RS.
Radojka Kela, zamjenik predsjednika Komisije, kaže da postoji nekoliko upadljivih primjera nepravilnosti koji se stalno ponavljaju. Revizori najčešće nailaze na kontradiktornosti u mjestu i vremenu pogibije, dok se veliki dio slučaja invalidnina odnosi na "bolesti nepoznatog porijekla", koje se, po pravilu, uglavnom ne dovode u vezu sa ratom. To se najčešće odnosi na psihičke bolesti, odnosno slučajeve u kojima su korisnici pokušavali dokazati psihičke smetnje koje su uzrokovane ratom i ratnim dejstvima.
"Naišli smo u opštinskim organima na puno takvih slučajeva. Na tome se puno griješilo i puno je nezasluženo ostvarenih prava na tome", kazala je ona. Bilo je slučajeva da je neko dobio invalidnost, a da se njegovo učešće u ratu ne uklapa u datum kada je uslijedila povreda, odnosno osoba se tada nije nalazila na ratištu.
Pored direktnih revizija koje obavlja Komisija, Kela ističe da je od velike pomoći Republička boračka organizacija i njeni članovi, od kojih dobijaju dosta indicija za pokretanje revizija.
"Primamo u prostorijama Opštinske boračke organizacije borce koji nakon uvida u knjige imaju potpunu informaciju ko to na području njihove opštine ostvaruje neko pravo", navodi ona i ističe da borci mogu iz prve ruke reći da li je neko zaslužio određenu povlasticu koju uživa.
Dušan Kosić, predsjednik Opštinske boračke organizacije u Laktašima, kaže da se pravi borci raduju što se obavlja revizija.
"Veliki interes postoji među borcima ovdje u Laktašima za revizijama, što nam daje za pravo da kažemo da je pokretanje ove aktivnosti bilo dobar potez", istakao je Kosić, koji je tokom rata bio pripadnik Šesnaeste brigade bivše Vojske RS.
Milunović kaže da ne znači svako rješenje da će neko ostati bez određenog prava.
"Prava će izgubiti, recimo, one porodice za koje se ne utvrdi uzročno-posljedična veza stradavanja člana porodice. Ali prava neće izgubiti oni invalidi za koje se utvrdi da imaju kategorizaciju koja im ne pripada, nego će se ona korigovati", pojasnio je on.
Vlada RS pokrenula je nedavno reviziju invalidnina jer postoji sumnja da je dio privilegija stečen nezakonito.
Rade Ristović, ministar rada i boračko-invalidske zaštite, nedavno je rekao da će postupak revizija biti završen za 150 dana, te da će biti pregledane sve opštine. Proces je počeo prošlog mjeseca.