Stanko Stanić, rektor Univerziteta u Banjaluci, koji je nedavno ponovo izabran na ovu funkciju, ocijenio je da se za vrijeme njegovog prethodnog mandata moglo učiniti i više, ali da "popravnog više nema", te da se energično mora ići u jačanje Univerziteta i rješavanje tekućih i razvojnih pitanja. Novi mandat, kako je najavio, biće obilježen realizacijom promjena u radu obrazovnih i naučnoistraživačkih ustanova.
Stanić priznaje da na javnim fakultetima ima mnogo problema, a kao jedan od većih navodi neujednačenost primanja nastavnika i asistenata.
"S jedne strane imamo nastavnike i asistente koji nemaju punu normu, a primaju punu platu, a s druge strane imamo asistente i nastavnike koji primaju tu istu platu za punu normu", rekao je Stanić.
NN: Nedavno ste ponovo izabrani za rektora Univerziteta. Šta će Vam biti prioritet u ovom mandatu?
STANIĆ: Naredni mandatni period rektora i prorektora Univerziteta biće obilježen realizacijom promjena u radu obrazovnih i naučnoistraživačkih ustanova. Organizovanje naučnoistraživačkog rada obavićemo po jednom od sljedećih modela: organizovati institut Univerziteta kao posebnu organizacionu jedinicu, sa podorganizacionim jedinicama koje bi bili postojeći instituti (koji postoje u okviru fakulteta); organizovati institute kao organizacione jedinice po naučnim poljima; u okviru fakulteta ustanoviti dvije jedinice - za nastavu i nauku. Na osnovu dosadašnjih rasprava najizglednije je da se prihvati drugi model.
Razvijaćemo institute kao mjesta u kojima će se realizovati istraživanja za potrebe doktorskih i magistarskih studija, kao i praksa za studente prvog ciklusa. Za te potrebe razvijaćemo preduzetničke inkubatore u okviru Univerzitetskog centra za preduzetništvo. Planirano je unapređenje međunarodne saradnje, odnosno međunarodna razmjena akademskog osoblja i studenata.
Intencija nam je da se svi fakulteti i instituti našeg univerziteta smjeste na dvije lokacije i to Kampus I (stara lokacija) i Kampus II, odnosno Univerzitetski grad, dok bismo dio Medicinskog fakulteta izmjestili na Paprikovac.
NN: Da li ste zadovoljni svojim prethodnim mandatom? Da li se moglo uraditi više?
STANIĆ: Iskreno govoreći, nisam zadovoljan s onim što je urađeno na našem univerzitetu u mom prvom mandatu. Bilo je i objektivnih razloga zbog kojih nije urađeno više. Prvu godinu mog mandata smo izgubili u dokazivanju da ima potrebe da se mijenja Zakon o visokom obrazovanju RS. Kada je to urađeno, uslijedili su naši univerzitetski problemi i jedna vrsta unutrašnjeg otpora i nespremnosti da se ide u promjene. Došli su problemi sa konstituisanjem organa Univerziteta... Popravnog više nema. Energično se mora ići u jačanje Univerziteta i rješavanje tekućih i razvojnih pitanja. Mogli smo više. Više je do nas što nije ostvareno više nego do eksternih faktora.
NN: Slijede upisi na fakultete... Na koji način će biti stimulisani studenti da upisuju deficitarna zanimanja?
STANIĆ: Novom upisnom politikom predviđeno je da se promijeni broj studenata koji će se finansirati iz budžeta i samofinansirajućih studenata. Broj studenata koji se finansiraju iz budžeta u odnosu na broj onih koji se samofinansiraju će na tehničkim naukama i na studijskim programima matematike, fizike i hemije biti 80 naprema 20 odsto. Na drugim fakultetima taj odnos će biti 50 naprema 50 odsto. Bilo je prijedloga da se na nekim fakultetima, gdje se školuju kadrovi za struke u kojima ima mnogo nezaposlenih, potpuno ukine budžetsko finansiranje. Mislim da to nije dobro i da se i za takve studijske programe (geografija, stomatologija, ekonomija, pravo, poljoprivreda) treba ostaviti bar 20 odsto mjesta za finansiranje iz budžeta.
NN: Prosvjetna inspekcija uporno tvrdi da je samo Poljoprivredni fakultet ispunio uslove iz Uredbe o osnivanju visokoškolskih ustanova.
STANIĆ: To nije tačno. Svaki fakultet je posmatran posebno, kao da je pravno lice, i tako je rađeno u slučaju oba javna univerziteta, dok su privatne univerzitete posmatrali kao cjelinu. Uputili smo prigovore na svih 69 zapisnika o svim našim fakultetima. Očekujemo da će se ponovnim pregledom doći do zaključka da je stanje zapravo dosta bolje nego što su oni prvobitno utvrdili. Vjerujem da će biti zaključak da svih 45 naših studijskih programa ispunjava uslove za upis nove generacije.
NN: Ipak, evidentno je da se državni fakulteti suočavaju i sa brojnim problemima. Koji su najveći problemi?
STANIĆ: Problema, naravno, ima. Potrebno je da se više posvetimo studentima i istraživačkom radu. Imamo unutrašnjih problema u vezi sa neujednačenosti u primanjima nastavnika i saradnika. Plate na Univerzitetu u poređenju sa prošlom godinom jesu nominalno dosta bolje. Međutim, s jedne strane imamo nastavnike i asistente koji nemaju punu normu a primaju punu platu, a s druge strane imamo asistente i nastavnike koji primaju tu istu platu za punu normu. To je problem za koji se s resornim ministarstvom mora naći rješenje, jer ta neujednačenost stvara lošu klimu unutar Univerziteta. Takođe, potcijenjeno je i angažovanje, odnosno rad gostujućih profesora. Ako do početka nove školske godine ne nađemo bolje rješenje, bojim se da bismo mogli izgubiti gostujuće profesore.
Državni fakulteti neuporedivo kvalitetniji
NN: Šta savjetujete budućim brucošima i šta im državni fakulteti pružaju u odnosu na privatne?
STANIĆ: Prednosti državnog fakulteta su sigurno kvalitet, bolja organizacija, bolji nastavni kadar. Pored svih problema koje imamo neuporedivo je kvalitetniji studij na državnim fakultetima. Pored toga, školarina za studente koji su na samofinansiranju je skoro deset puta manja u odnosu na školarine privatnih fakulteta.