Društvo

Na današnji dan preminuo Alija Sirotanović: Srce, ruke i lopata

Na današnji dan preminuo Alija Sirotanović: Srce, ruke i lopata
Na današnji dan preminuo Alija Sirotanović: Srce, ruke i lopata
Vijesti.me

Na današnji dan 1990. godine preminuo je jedan od najpoznatijih rudara, ponos poslijeratne Jugoslavije, Alija Sirotanović.

Rođen u Trtorićima, selu u Bosni i Hercegovini, nepoznatog datuma, ovaj heroj Jugoslavije u obnovi je cio život proveo u rodnom selu, a radni vijiek u Rudniku mrkog uglja "Breza", u kome je, 24. jula 1949. godine, u Jami 1, sa svojih osam kamerata, u jednoj osmočasovnoj smeni iskopao 158 tona uglja – 253 rudnička vagoneta. Time je za 215 odsto prebacio brigadnu normu od 50 tona za šihtu i oborio dotadašnji rekord Alekseja Stahanova iz 1936. godine – 102 tone uglja, iskopanih doduše za 5 sati i 45 minuta.

Alija je zbog ovog poduhvata odlikovan četvrtim po važnosti ordenom u FNRJ/SFRJ – Junak socijalističkog rada. Štampa je naširoko pisala o ovom podvigu, a o Aliji su se vremenom isprele mnoge legende koje su, samo delimično tačne, a neke apsolutno netačne, kao ona o veličini lopate sa kojom je radio, o tome šta je rekao Titu, na kojoj novčanici je njegov lik...

Kako je obaranje rekorda bilo dogovoreno dan ranije sa rukovodstvom rudnika, Alija je sebi iskovao lopatu kojom je mogao da zahvati 50 kilograma uglja u jednom cugu. Međutim, Alija lopatom nije ni radio jer je bio kopač i njegova alatka je bila pneumatska bušilica, a radio je sa dvije u isto vrijeme, dok su lopatali kamerati. Otuda u Bosni izraz za veliku lopatu - "sirotanovićka".

Alija je, opet legenda kaže, na prijemu, na Titovo pitanje treba li mu štogod odgovorio da mu ne treba ništa do veće lopate.

Jedna od čestih zabluda kada je ovaj neimar u pitanju jeste i pojaljivanje njegovog lica na novčanicama. Naime, njegovo lice se nije nalazilo na novčanicama od 10.000, a onda, poslije denominacije, i onoj od 10 dinara. Nasmijani rudar se zvao Arif Karalić radnik Zeničke Željeznice, "skinut" sa dokumentarnog filma o pomenutoj željeznici. Alijino lice se, ipak, našlo na novčanici od 20.000 dinara puštenoj 1987. godine.

Četiri dana pošto je Alija postavio rekord, premašio ga je kolega iz istog rudnika, Nikola Škobić koji je sa svojom brigadom iskopao 14 tona više od Alijine. Time je otpočela serija obaranja rekorda u Jugoslaviji.

Alija će, ipak, ostati legenda jugoslovenskog rudnika, lice nove Jugoslavije.

Video

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Najčitanije