SARAJEVO - Nakon više od 30 godina koliko je prošlo od zadnje evidencije stećaka u BiH nedavno je započeo projekt evidencije stećaka kojim rukovodi Dubravko Lovrenović, profesor opšte istorije srednjeg vijeka na Filozofskom fakultetu u Sarajevu, u saradnji sa studentima arheologije, a uz finansijsku pomoć opština u kojima se obavlja popis.
Posljednji popis stećaka u BiH obavio je 80-ih godina prošlog stoljeća Šefik Bešlagić, koji je, prema nekim izvorima, zabilježio 687 lokaliteta s 59.593 stećka.
Cilj projekta je prikupiti podatke o današnjem broju stećaka, srednjovjekovnih kamenih spomenika u Bosni i Hercegovini, kao i utvrditi njihovo stanje očuvanosti radi moguće zaštite.
Za sada je popis urađen u opštinama Zenica i Jajce.
Kako u razgovoru za Fenu navodi profesor Lovrenović, na području opštine Zenica stanje sa stećcima je katastrofalno. Na području ove opštine je ostalo samo 47 stećaka.
"Najveći broj stećaka je uništen, devastiran, nestao, utonuo u zemlju. To je više nego kritično stanje", kaže Lovrenović opisujući situaciju u kojoj se nalaze stećci u BiH.
Na području opštine Jajce evidencija se radila uz puno podršku Opštine, te saradnji lokalnog Društva za zaštitu kulturno-istorijskih i prirodnih vrijednosti Jajca.
"Među stećcima koji su pronađeni ima takvih oblika, ukrasa koji su, očigledno je, specifični samo za to područje. Prije evidencije, po nekoj našoj procjeni, očekivali smo između 550 i 600 stećaka. Međutim, iako su otkrivene neke nove nekropole koje prije nisu bile evidentirane, taj broj iznosi oko 350 stećaka", kaže Lovrenović.
Istraživanja su trebala biti održana i na području opštine Ključ, ali je zasad odgođeno.
Lovrenović smatra da bi evidenciji o broju i stanju stećaka trebalo pristupiti na cijeloj teritoriji BiH, u svim opštinama na kojima se nalaze stećci.
Izrazio je nadu da bi se do zime mogla obraditi bar još koja opština.
Među opštinama za koje bi, po Lovrenovićevom mišljenju, u što skorije vrijeme trebala biti urađena evidencija je Opština Konjic, koja je među opštinama na čijem području se nalazi značajan broj stećaka.
"Opština Konjic se rijetko spominje, a posjeduje značajan broj stećaka, veliki broj proglašenih nekropola. Nalazi se među dvije-tri opštine koje imaju najveći broj stećaka", ističe profesor Lovrenović.