DRVAR - Učenici Osnovne škole "Nikola Tesla" u Drvaru pravo na izučavanje nacionalne grupe predmeta, koja obuhvata srpski jezik, istoriju, geografiju i pravoslavnu vjeronauku, ostvarili su još 2003. godine. Ipak, i nakon više od dvije decenije od uvođenja ove nastave, prostora za unapređenje uslova školovanja i očuvanja maternjeg jezika i te kako ima.
Direktorica ove obrazovne ustanove Bojana Zorić navodi za "Glas" da školu trenutno pohađa oko 290 učenika, od kojih veliku većinu čine djeca srpske nacionalnosti.
Prema njenim riječima, kadrova za izvođenje nastave iz nacionalne grupe predmeta trenutno ima dovoljno, a obezbijeđeni su i neophodni udžbenici.
- Trenutno imamo dovoljno kadra i nemamo problema kada je riječ o tom pitanju. Takođe, imamo i sve potrebne udžbenike za nacionalnu grupu predmeta, koje nam je ove godine obezbijedio Kanton 10. Istina, ta nabavka je malo kasnila, pa su roditelji u međuvremenu već sami kupili knjige za svoju djecu, ali će nam ovi udžbenici svakako dobro doći za iduću školsku godinu - pojasnila je Zorićeva.
Ona dodaje da se u školi ne osjećaju ugroženo kada je riječ o samom izvođenju nastave iz nacionalne grupe predmeta, ali da osjećaju određenu institucionalnu udaljenost kada je riječ o stručnoj podršci i povezivanju sa Republikom Srpskom.
Edukacija i takmičenje
Kako ističe direktorica drvarske osnovne škole, nastavnom kadru i učenicima najviše nedostaje veća uključenost u obrazovne procese, takmičenja i stručne seminare koje organizuju institucije u Srpskoj.
- Možda bi vlasti iz Republike Srpske trebalo da posvete više pažnje našoj školi, jer nas gotovo niko ne obilazi. Bilo bi veoma značajno kada bi našoj djeci bila pružena šansa da učestvuju na takmičenjima znanja u Srpskoj. Osim toga našem nastavnom kadru nedostaju seminari i stručne edukacije, kada je riječ o tome nekako smo ostali zaobiđeni - naglašava Zorićeva.
Ona dodaje da je svjesna administrativnih prepreka i pitanja nadležnosti između dva entiteta te da ne zna u kojoj je mjeri formalno izvodljivo da institucije Republike Srpske direktno organizuju obuke za prosvjetne radnike koji rade u FBiH, ali smatra da bi svaki vid stručne saradnje bio dragocjen.
- U školi trenutno imamo tri nastavnika srpskog jezika, od kojih je jedan već duže vrijeme na bolovanju, ali nastava se odvija redovno. Takođe, nemamo nikakvih poteškoća ni kada je riječ o izučavanju srpskog jezika u razrednoj nastavi, odnosno od prvog do petog razreda - istakla je Zorićeva.
Nastava
Iako je nacionalna grupa predmeta dugogodišnja praksa, u svakodnevnoj nastavi iz opštih predmeta učenici se suočavaju sa terminološkim razlikama koje im otežavaju savladavanje gradiva. Na to ukazuje i načelnica opštine Drvar Dušica Runić, podsjećajući da su srpski jezik, istorija, geografija i vjeronauka u ovu povratničku opštinu u FBiH uvedeni 2003. godine, ali da je ostatak nastavnog procesa ostao u vezi sa udžbenicima na hrvatskom jeziku.
- Djeci srpske nacionalnosti dostupni su predmeti iz nacionalne grupe na srpskom jeziku, međutim, svi ostali predmeti i prateći udžbenici štampani su na hrvatskom jeziku. Roditelji su do sada u više navrata podnosili zvanične inicijative nadležnom kantonalnom ministarstvu da ti udžbenici budu prevedeni i prilagođeni, da djeca ne bi dolazila u jezičku zabunu prilikom učenja - kazala je Runićeva za "Glas".
Prema njenim riječima, ovaj problem nije samo formalne prirode, već se direktno odražava na razumijevanje stručnih pojmova, što je najizraženije u prirodnim naukama, poput matematike i hemije, ali i u drugim opštim predmetima, gdje se stručna terminologija značajno razlikuje.
Inicijativa bez odgovora
Uprkos višegodišnjim apelima roditelja i lokalne zajednice, konkretnog pomaka kada je riječ o ovom pitanju još nema. Kako navodi načelnica Drvara, nadležni se najčešće pozivaju na finansijske razloge.
- Nažalost, još nismo dobili pozitivan odgovor na te inicijative. Obrazloženje nadležnih uglavnom se svodi na to da nema dovoljno novca za štampanje posebnih udžbenika. Ono što bi nama u ovom trenutku bilo najznačajnije, a vjerujem da bi nam se u tom zahtjevu pridružili i Bosansko Grahovo, koje je iste godine uvelo nacionalnu grupu predmeta, kao i Glamoč, gdje je ona uvedena tek prošle godine, jeste da bude urađen autentičan prevod udžbenika iz opštih predmeta sa hrvatskog na srpski jezik. To bi u velikoj mjeri olakšalo školovanje našoj djeci i otklonilo jezičke nedoumice u nastavi - zaključila je Runićeva.
Jedan od najvećih problema svakako je i taj što osnovci u Drvaru tek u trećem razredu počinju da uče ćirilicu upravo zbog knjiga koje su štampane latinicom.
- Jednostavno djeci bi bilo previše da odjednom uče dva pisma. Sa druge strane engleski počinju da uče od prvog razreda osnovne škole, tako da je trenutno najbolje rješenje da od trećeg kreće ćirilica - navode u Osnovnoj školi u Drvaru.
Popis
Prema posljednjim podacima popisa stanovništva 2013. godine Drvar je imao 7.036 stanovnika. Od tog broja najviše je Srba i to 6.420 ili 91,2 odsto, dok je Hrvata 552 ili 7,8 odsto. Prije proteklog rata Drvar je imao 15.343 stanovnika, a nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma ta opština je pripala FBiH, a manji dio je izdvojen u Republiku Srpsku, kao Istočni Drvar, koji je 2013. godine imao svega 79 stanovnika.