Svi oni koji u narednih nekoliko mjeseci posjete glavni grad Velike Britanije imaće izuzetnu priliku da, pored redovnih postavki londonskih muzeja i galerija, vide i jedinstvenu izložbu iz privatne kolekcije britanske kraljevske porodice.
Kraljičina galerija u sklopu Bakingemske palate nedavno je renovirana, a ovih dana je javnosti predstavljena izložba pod nazivom `Umjetnost Italije`. Postavka sadrži 90 slika i 85 crteža nastalih u 15. i 16. vijeku, a upotpunjena je i knjigama iz Kraljevske biblioteke pri dvorcu Vindzor. Svi eksponati su u vlasništvu kraljice Elizabete Druge i nalaze se u njenim ličnim palatama i rezidencijama širom Velike Britanije, a nisu predstavljani više od 40 godina. Smatra se da crteži dolaze iz Vindzora, dok se za većinu slika pretpostavlja da su iz Bakingemske palate te dvorca u Edinburgu.
Kustosima je sigurno bilo jako teško izabrati i tematski postaviti ovu izložbu, tako da su se ograničili na djela kasne renesanse i baroka, nastala u 16. i 17. vijeku. Velika imena poput Belinija, Rafaela (`Tri gracije`), Ticijana, Tintoreta ili Karavađa su zastupljena, ali i umjetnici vjerovatno poznati samo stručnjacima iz ove oblasti, kao što su Garofalo, Đirolamo, Savolado, Anastasio Fontebuoni ili Lodevijk Teput.
Tokom perioda srednjeg vijeka, pa sve do 1870. godine, Italija je bila podijeljena na brojne nezavisne teritorije. Leonardo, Mikelanđelo i Rafael radili su u Firenci početkom 16. vijeka, ali su kasnije prešli u Rim gdje su bili pod direktnim pokroviteljstvom vatikanskih mecena. Prvi dio izložbe predstavlja stvaraoce okupljene na ovom području i djela iz njihovih radionica.
Istovremeno, sjeverni italijanski gradovi Ferera, Bolonja, Mantua i Parma bili su povezani porodičnim, trgovačkim i kulturnim vezama, a njihove vladajuće porodice nesebično su podsticale umjetnike poput Koriđa, Romana, te njihove sljedbenike. Nasuprot njima nalazila se suverena Venecija, pomorska sila Evrope u kojoj su bogate porodice uživale u ekstravaganciji i bili pokrovitelji tadašnjih umjetnika. U ovom gradu stvarao je otac kasne renesanse, Đovani Belini, čiji su učenici Đorđone i Ticijan. Izložba završava sabranim djelima umjetnika koji su stvarali u 17. vijeku.
Londonska postavka je nevjerovatno bogata i raznovrsna. `Portret dame u zelenom` Angola Bronzinija, rađen između 1528. i 1532. godine, jedno je od centralnih djela. Još jedan od neprocjenjivih radova je i Belinijev `Portret mladića` iz 1505. godine, posljednji sačuvani portret ovog umjetnika. Posjetioci mogu vidjeti i Romanov `Portret Margarete Paleolođi`, nastao 1569. godine. Među značajnijima je, takođe, `Portret Andrea Odonija` iz 1527, venecijskog mecene i kolekcionara okruženog skulpturama i antikvitetima (rad slikara Lorenca Lota).
Izložba, koja će biti otvorena do januara 2008. godine, uključuje i veličanstvena djela Tintoretija. Dragocjeno djelo je ključna scena biblijske priče o Persijancima i Izraelcima, stvarana 1546. i 1547. godine, te `Muze` nastale 1578. godine, specijalno restaurirana za ovu postavku. Crteži maštovitog sadržaja, rađeni različitim tehnikama, otkrivaju nam nepoznato. Izloženo je, dodajmo, nekoliko skica Leonarda, Rafaela, Mikelanđela, Ludovika Karačija i Bendinelija, koje čak ni mnogi istoričari umjetnosti nisu imali priliku ranije da vide.
Rasprodaja
Izložena djela su dio velike kolekcije od 1.500 slika, crteža i skulptura iz perioda humanizma, renesanse i baroka, koje je tokom 17. vijeka sakupio britanski kralj Čarls Prvi. Nakon njegovog smaknuća i proglašenja republike Oliver Kromvel, predvodnik puritanaca, rasprodao je tokom engleske građanske revolucije cijelu kolekciju za 34.000 funti (današnja vrijednost bila bi oko sedam miliona evra). Većinu umjetnina britanskoj kraljevskoj lozi, po preuzimanju vlasti 1660. godine, vratio je njegov sin, kralj Čarls II, takođe veliki poklonik umjetnosti.
Otkrića
Istraživanja i pripreme oko izložbe rezultirali su značajnim otkrićem. Za dvije slike za koje se ranije smatralo da su bile naknadne verzije izgubljenih radova Karavađa ispostavilo se da su originali. Riječ je o slikama `Dječak koji ljušti voće` i `Pozivanje svetog Petra i Andrije`, nastalih između 1602. i 1604. godine. Radovi su neprocjenjivi ako znamo da je od ovog autora sačuvano samo pedesetak radova. `Dječak koji ljušti voće` vjerovatno je njegovo najstarije sačuvano djelo i vrijedan podsjetnik njegovog ranog rada u Rimu.