BEOGRAD - Poslije najave kandidature Srbije za članstvo u Evropskoj uniji, još se ne zna sa sigurnošću kakav će odjek ovaj potez imati u Briselu.
Predsjednik Srbije Boris Tadić kandidaturu svoje zemlje predaće sutra Švedskoj, koja predsjedava Evropskom unijom do kraja godine.
Šef Delegacije Evropske unije u Srbiji Vensan Dežer izjavio je da bez obzira na to kada će Savjet ministara EU od Evropske komisije zatražiti mišljenje o aplikaciji Srbije za članstvo u EU, oni žele da to mišljenje bude pozitivno.
Dežer je rekao i da je Vladi Srbije savjetovano da procijeni koji je najbolji trenutak da podnese kandidaturu za EU, jer je važno da na taj zahtjev uslijedi pozitivan odgovor, ističući da je Srbija već ostvarila dva velika uspjeha, ukidanje viza i deblokadu Prelaznog sporazuma. "Pozitivno mišljenje znači odobravanje Srbiji statusa kandidata i stvaranje uslova za otvaranje pregovora o članstvu. To su koraci koji slijede i mi već moramo o tome da razmišljamo i da se pripremamo. To podrazumijeva reforme u oblasti vladavine prava, pravosuđa, ali i svakako raditi i na ekonomskim reformama, jer to su pitanja u kojima se mora napredovati", kaže Dežer.
Direktorka Kancelarije za evropske integracije Milica Delević rekla je da ovaj čin dokazuje da je Srbija spremna da ispuni sve obaveze koje joj nameće buduće članstvo u EU. Ona kaže da bi to trebalo da bude pozitivno prihvaćeno u Evropskoj uniji. Delevićeva još kaže da se poslije ovog koraka ne treba baviti rokovima.
Profesor Fakulteta za ekonomiju, finansije i administraciju Vladimir Todorić ocijenio je da je Beograd dobro odabrao trenutak za podnošenje kandidature za članstvo u Evropskoj uniji. On je rekao da je podnošenje zahtjeva pažljivo pripremano uz konsultacije sa Švedskom kao predsjedavajućom Evropske unije i poslije razgovora sa predstavnicima Holandije.
Todorić navodi i da u Evropskoj uniji ne postoji zvanično pravilo po kome je kandidatura neke zemlje povezana sa ratifikacijom Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju. Prema uobičajenoj proceduri, zahtjev se predaje zemlji koja predsjedava Evropskom unijom, u njenom glavnom gradu.
Sastanku srpske delegacije i zvaničnika Švedske, koja predsjedava Evropskom unijom do 1. januara 2010. godine, prisustvovaće osim premijera Frederika Rajnfelta i šef diplomatije Karl Bilt, kao i evropski komesar za proširenje Oli Ren. Zeleno svjetlo iz Stokholma da Srbija može da podnese kandidaturu za članstvo u Evropskoj uniji uslijedilo je u subotu naveče, svega nekoliko sati nakon što su zahtjev i memorandum za članstvo Srbije u ime Vlade potpisali predsjednik Boris Tadić i premijer Mirko Cvetković.
Kandidatura za članstvo u Evropskoj uniji prvi je korak u procesu evropske integracije poslije Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju. Podnosi se obično po njegovom stupanju na snagu ili tokom procesa ratifikacije.
"Švedska je tokom svog predsedavanja forsirala kandidaturu Srbije za članstvo u Evropskoj uniji, a to je sada urodilo plodom", izjavio je u Stokholmu ambasador Srbije Ninoslav Stojadinović.
Rok za odgovor iz Brisela nije precizno definisan i zavisi od zemlje kandidata, ali je sudeći po zemljama u regionu, najmanje godinu dana. Članicama EU je za to trebalo od tri do čak četrnaest godina. Od pet zemalja zapadnog Balkana koje se nalaze u procesu stabilizacije i pridruživanja, status kandidata za članstvo imaju Hrvatska i Makedonija, dok su Crna Gora i Albanija podnijele zahtjeve, ali još nisu dobile konačan odgovor.
Nakon što stigne u Brisel, zahtjev za članstvo u EU treba da bude proslijeđen Evropskoj komisiji na izradu mišljenja. Zatim zemlja koja želi da postane kandidat dobija upitnik sa pitanjima na koja treba da odgovori, a tek poslije toga može da očekuje odgovor, odnosno prihvatanje kandidature.
Zahtjev Srbije za članstvo biće u Stokholmu svega nedjelju dana, jer od Švedske predsjedavanje Evropskom unijom preuzima Španija.