Više od pola miliona Rusa stiglo je u Srbiju od početka rata u Ukrajini, a veliki broj njih i dalje je prije svega u velikim gradovima poput Beograda i Novog Sada gdje su napravili jedan pravi paralelni ruski svijet.
Iako se sada o ruskim emigrantima znatno manje priča nego prije dvije godine kada su izazvali potpuni haos na tržištu nekretnina, i cijene stanova napumpali do neba, gdje god da se okrenete nalijećete na ruski jezik na ulicama. Dok šetate centrom Beograda, pijete piće u omiljenom kafiću u centru, svratite do pekare po doručak ili riješite da se prošetate po Adi Ciganliji.
“Zabluda je da su se mnogi vratili”
“Rusi su svuda oko nas! Zabluda je da su mnogi otputovali i da ih je sada manje. Kod nas u lokal dolaze i na doručak, ručak, ili samo da popiju kafu. A ne treba zaboraviti da su u međuvremenu otvoreni mnogi ruski lokali”, kaže vlasnik jednog kafića u centru Beograda.
Sam pogled na pridošlice u srpskoj prijestonici jasno pokazuje da se uglavnom radi o mladim ljudima, između 20 i 35 godina, često čitavim porodicama sa malom djecom, dok je veoma malo sredovječnih, a stariji se mogu vidjeti samo kada dolaze svojoj djeci u posjetu.
Rusi su prema posljednjim podacima otvorili više od 10.000 firmi u Srbiji. Ako su se na početku mahom bavili IT poslovima, u svojim ili inostranim firmama, sada je sve više onih koji su se opredijelili za najrazličitije poslove. Ništa čudno, jer kako sami za sebe znaju da kažu, “mi smo neka vrsta zatvorene zajednice po Srbiji”.
Kupuju stanove
Određen broj Rusa koji su na početku iznajmljivali stanove odlučili su se za kupovinu nekretnina. Ruski državljani su u 2023. godini, prema dostupnim podacima, uložili novac u nepokretnosti u Srbiji u iznosu većem od 180 miliona evra.
“Oni koji izdaju stan na dan isprva su pričali da su im Rusi bili najčešće mušterije, ali to više nije slučaj. Sada Rusi uzimaju stanove na duže vreme, pa čak i kupuju, kako stanove, tako i kuće”, ispričala je jedna Novosađanka koja kaže da u svojoj zgradi ima čak tri ruske porodice i dodaje “da žene uglavnom čuvaju decu, a muževi rade”..
“Interesantno je da su sada mnogo “vidljiviji” nego tek po dolasku, čini mi se da su se malo oslobodili. Ada Ciganlija ih je prepuna, čak i tokom radne nedelje. Vole porodično da prošetaju, verovatno imaju i više vremena od naših ljudi”, kaže stalna gošća Beogradskog mora.
Imaju svoja kafiće, čajanke, koncerte
U prethodne dvije godine Rusi su uspeli da stvore svoj paralelni svijet u Srbiji. Počelo je sa otvaranjem par restorana u kojima su se služili ruski specijaliteti ili prodavnice sa popularnom robom u domovini, a nastavilo se otvaranjem specijalizovanih ruskih kozmetičkih i salona za masažu, kafića, privatnih ruskih vrtića, da bi sve bilo zaokruženo veoma bogatim ruskim kulturnim životom koji se ogleda u vidu dolaska ruskih muzičkih zvijezda, organizovanja, "stend up" predstava, književnih večeri, čajanki...
Uostalom, gdje god da se okrenete u Beogradu naletećete na plakate koji reklamiraju neki ruski kulturni događaj...
“Tačno se znaju restorani i kafići koje drže Rusi, i u njih u 90 odsto slučajeva dolaze samo ruski građani. Vole da budu među svojima. Najviše ih je na Dorćolu i Novom Beogradu, ali ih ima i u drugim delovima prestonice. Tako mnogi idu u Zemun na ruske palačinke”, priča dobro upućena Beograđanka koja ima dosta poslovnih prijatelja među Rusima.
Traže ruske ljekare, pa i vodoinstalatere
Kao i na početku, kada su tek pristizali u Srbiju, i dalje se najčešće organizuju preko svojih grupa na društvenim mrežama u kojima možete da dobijete sve informacije, od dokumenata neophodnih za sve one koji tek planiraju dolazak u Srbiju, cijena stanova za iznajmljivanje, propisa za prebacivanje automobila sa ruskim tablicama, mjesta gdje se zemljaci okupljaju, ali i gdje mogu da nađu adekvatan posao, naročito kod ruskih poslodavaca.
“Mnogi Rusi su veoma zatvoreni. Kada im se dijete razboli prvo gledaju privatne klinike gdje radi neki ruski ljekar, između ostalog i zbog jezičke barijere. Čak i kada biraju agente nekretnina gledaju ako ima negdje zemljaka ili barem da se radi o nekom koji govori ruski jezik. Interesuju ih stanovi gdje ima kablovska sa ruskim kanalima”, kaže Ruskinja koja se prije dvije godine doselila u Beograd.
Na ruskim grupama na Fejsbuku možete pronaći veliki broj grupnih tečajeva za učenje srpskog jezika, ruskih zanatlija koji nude najrazličitije usluge zemljacima, a i Srbi su se dobro snašli i shvatili da je ovo prilika za dobru zaradu, pa se čak i u domaćim restoranima sve češće mogu naći jelovnici na ruskom jeziku, a u Kosovskoj ulici gdje se prodaju polovne knjige takođe su se odomaćili natpisi na ruskom.
Nude čak i ruske trenere za fitnes
Korak dalje bila je izrada portala lifeserbia.ru na kojem možete da nađete kozmetičke ili salone za masažu, doktore, zubare, prevodioce, trenere, psihologe, vozače... Naravno - Ruse! Tako pojedini ruski emigranti nude časove boks treninga, atletike i fitnesa, bodibildinga, dok je jedan Nikolaj stigao u Beograd kako bi bio zemljacima bio “majstor za sve”, i rješavao probleme sa zapušenim lavaboima, mijenjao bojlere ili nudio usluge ugradnje namještaja.
A koliko je Rusa u Srbiji moglo se vidjeti i sredinom marta ove godine kada je u Beogradu organizovano glasanje na izborima za predsjednika Rusije, kada su tokom cijelog dana viđeni kilometarski redovi ruskih građana koji su mirno i strpljivo čekali da obave svoju građansku dužnost.
Put, ručak i nova viza za 25 evra
Jedna od najinteresantnijih stavki ruskim doseljenicama je čuveni “vizaran”. Riječ je o praksi napuštanja zemlje pred istek perioda predviđenog za bezvizni boravak, a zatim povratak u zemlju u kratkom roku, kako bi se stekla mogućnost da se u njoj ponovo boravi turistički. Ruski državljani, koji pribjegavaju vizaranu, napuštaju Srbiju jednom u 30 dana, a najčešće biraju izlet do Bosne i Hercegovine, Rumunije, Mađarske, Sjeverne Makedonije...
“Sve se odvija preko Telegrama ili Fejsbuka, postoji nekoliko grupa u kojima se nude ovakve usluge. Negdje taj posao vode Srbi, negdje Rusi, a negdje zajednički. I grupe su prepune. Potrebno je rezervisati datum, vrijeme i sedište u automobilu. Vozilo dolazi po vas, prevedu vas preko granice i vrate. Uz obezbijeđen obrok, i sve za 25 evra po čovjeku”.
„Figaro“: Imaju svoje žurke, čajanke, škole
“Većinu Rusa u Srbiji čine liberalniji ljudi, sa diplomama, takozvani digitalni nomadi, koji imaju veliku kupovnu moć. Tako je stvorena potpuno nova kulturna scena kao odgovor na njihove potrebe. Sada se u koncertnim salama pojavljuju ruske muzičke grupe i "stendap" predstave, dok su knjižare postavile police na knjigama na ruskom. Nastao je čitav jedan paralelni svijet, jer Rusi organizuju svoje sopstvene žurke, sastaju se na čajankama, u novootvorenim plesnim školama i kozmetičkim salonima“, opisao je nedavno u članku poznati francuski list “Figaro”.
Rusi pod srpskom zastavom na Olimpijskim igrama
U Srbiju je stigao veliki broj običnih ruskih građana, ali i - sportista. I mnogi od njih su odlučili da se, pošto to ne mogu zbog sankcija da čine pod ruskom zastavom, nadmeću pod srpskom trobojkom. To je Srbiji donijelo nekoliko medalja sa velikih takmičenja, prije svega u boksu i rvanju.
Uostalom, o tome najbolje svjedoči podatak da je od 80 i kusur srpskih sportista koji su izborili vizu za Olimpijske igre u Parizu ove godine, čak njih šestoro bivših Rusa!?
Turisti ili emigranti?
Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku (RZS) u prva tri mjeseca u Srbiju je došlo 38.967 ruskih turista koji su ostvarili 139.104 noćenja. To je za 4,4 odsto manje turista i čak 23 odsto manje noćenja.
Ipak, otvoreno je pitanje da li se radi o klasičnim turistima ili ruskim emigrantima koji su samo koristili “Vizaramn” da bi produžili boravak u Srbiji, prenosi Blic.