BEOGRAD - Dan nakon protesta zbog nezavisnosti Kosova u Beogradu i nereda s kojima su protesti završeni, glavni grad Srbije vratio se u petak naizgled uobičajenom životu, saobraćaj je normalizovan, institucije i trgovine su radile, a ulice su bile očišćene.
Policija, specijalci i žandarmerija su, uz pomoć suzavca i oklopnih vozila, uspjeli kasno u noći da rastjeraju huligane sa ulica Beograda.
Policija je tokom nereda u Beogradu privela 192 osobe, saopšteno je juče iz MUP-a. U neredima je povrijeđeno 690 osoba - 78 građana i 52 policajca.
MUP je saopštio da se u četvrtak na protestnom skupu "Kosovo je Srbija" okupilo više od 500.000 ljudi. Oštećene su zgrade diplomatsko-konzularnih predstavništava SAD, Turske, Hrvatske, Velike Britanije, Belgije, Njemačke, BiH i Kanade, "Mekdonalds" restoran na Slaviji, kao i 90 trgovinskih objekata, više vozila, ulična rasvjeta i signalizacija. Pred zgradom Ambasade SAD juče je bilo nekoliko policajaca opremljenih šljemovima i pancirima. Pred obližnjom zgradom Ambasade Hrvatske, koja je takođe oštećena i juče se nalazio prevrnut i izgorio auto, a na zgradu je postavljena nova zastava. I na zgradi Ambasade Njemačke polomljeno je nekoliko prozora u prizemlju, a pred zgradom su bili policajci. Od nekoliko ambasada u Krunskoj ulici najteže je oštećena turska ambasada na kojoj su polomljeni prozori i klima-uređaji sa spoljne strane zgrade. Uništena je policijska kućica i skinuta ploča sa turskim državnim simbolima. Slična oštećenja pretrpjela je i zgrada Ambasade BiH na kojoj su polupani prozori, dok je ispred belgijske ambasade uništena policijska kućica. Niko od osoblja Ambasade BiH nije povrijeđen.
Ugljenisano tijelo pronađeno je u zgradi američke ambasade, čija su dva sprata bakljama zapalili nasilnici, a nadležni iz te ambasade u četvrtak naveče su saopštili da nije stradao niko od njihovog osoblja. Obdukcijom, iako je trajala 12 časova, utvrđeno je samo da je riječ o mlađem muškarcu. Kod povrijeđenih u neredima riječ je o lakšim povredama, saopšteno je iz beogradskog Urgentnog centra, osim jednog holandskog novinara, kome su slomljena tri rebra. Portparol Hitne pomoći Nada Macura kazala je da su ekipe te službe intervenisale više od 500 puta.
Nakon što su nerede u Beogradu odmah u četvrtak osudili predsjednik Srbije Boris Tadić, te čelnik Lige socijaldemokrata Vojvodine Nenad Čanak i predsjednik Liberalno-demokratske partije Čedomir Jovanović, koji nisu učestvovali u protestu, srbijanski ombudsman Saša Janković izjavio je u petak da neredi i nasilje nikoga nisu mogli iznenaditi.
Savjet bezbjednosti UN osudio je napade grupe demonstranata na ambasade u Beogradu. SB je, takođe, podsjetio na obavezu vlasti da preduzmu sve kako bi zaštitile diplomatske misije. Američki ambasador u Ujedinjenim nacijama Zalmaj Halilzad prethodno je zatražio od Savjeta bezbjednosti da osudi napade na diplomatska predstavništva u Beogradu. "Bijesan sam zbog napada rulje na ambasadu u Beogradu. Ambasada je suverena teritorija Amerike. Podsjećam srpsku vladu da mora da zaštiti diplomatske objekte", rekao je Halilzad. Na izjavu Halizada reagovao je portparol Demokratske stranke Srbije Branislav Ristivojević. On je ocijenio da "Sjedinjene Američke Države, a ne Srbija, brutalno krše međunarodno pravo".
Spoljnopolitički predstavnik Evropske unije Havijer Solana juče je izjavio da treba odlučno osuditi nemire koji su izbili u Srbiji nakon proglašavanja nezavisnosti Kosova. Komesar za proširenje EU Oli Ren oštro je osudio nerede u Beogradu, "koji su prouzrokovali veliku materijalnu štetu i ugrozili živote ljudi". Ruski ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov izrazio je juče žaljenje zbog incidenata do kojih je došlo tokom protesta u Beogradu i naglasio da takvi događaji negativno utiču na diplomatske napore Srbije i Rusije u svim međunarodnim organizacijama.
Ambasadoru Srbije u Hrvatskoj Radivoju Cvetićaninu u hrvatskom Ministarstvu spoljnih poslova u Zagrebu uručena je protestna nota zbog napada na zgradu hrvatske ambasade u Beogradu. Hrvatska strana traži da nadležni organi Srbije pronađu i kazne počinioce i nadoknade štetu. Predsjednik Slovenije Danilo Tirk potvrdio je da je tražio odštetu za demoliranu zgradu Ambasade Slovenije u Beogradu. Šef britanske diplomatije Dejvid Miliband osudio je napade na ambasade u Beogradu, među kojima je bila i Ambasada Velike Britanije i ocijenio da nema opravdanja za to.
Osude i kritike stigle su i iz Francuske, Španije i Njemačke, čija je ambasada u Beogradu saopštila da do daljeg neće izdavati vize građanima.
Ministar spoljnih poslova Srbije Vuk Jeremić ocijenio je neprhvatljivim napade na ambasade i strane firme u Beogradu, koje su počinili ekstremisti. "Oni su naudili slici Srbije u inostranstvu i ne predstavljaju kolektivno osećanje srpskog naroda", rekao je Jeremić.
Predsjednik Vlade Srbije Vojislav Koštunica ocijenio je juče da je narod Srbije na "veličanstvenom skupu i molebanu rekao šta misli o Kosovu i Metohiji i šta misli o brutalnom nasilju koje se sprovodi nad Srbijom".
"Mladost Srbije je poručila da je Srbija za pravo, pravdu i slobodu i da odbacuje politiku sile zapadnih zemalja. Srbija u ovom trenutku braneći Kosovo i Metohiju, pokazuje i da čvrsto brani najviše vrednosti na kojima počiva demokratski svet. A to znači da je Kosovo Srbija", navodi se u saopštenju Koštunice. Premijer je dodao da se "nažalost, juče desila i velika nesreća da je u nasilju koje je izbilo izgubljen i jedan ljudski život".
To nije bila Srbija
Predsjednik Srbije sazvao je juče sjednicu Savjeta za nacionalnu bezbjednost zbog nereda u Beogradu. On je zatražio izvještaj svih nadležnih institucija. Tadić je najoštrije osudio nasilje, pljačku i paljenje koje se dogodilo na ulicama Beograda u kojem je izgubljen jedan ljudski život.
"Za nasilje nema opravdanja, niko ne sme nijednom rečju da opravdava ono što se dogodilo", naveo je Tadić.
Tadić je ocijenio da to nije bila Srbija i da "takva Srbija neće biti".
"U državi mora da vlada red i mir i nasilje koje se dogodilo i Beogradu više nikada i nigde ne sme da se ponovi", naveo je predsjednik Srbije.
Ambasade tražile zaštitu dva dana prije protesta
Diplomatski kor u Srbiji je dva dana prije održavanja velikog protesta u Beogradu tražio od Vlade Srbije da preduzme sve potrebne mjere da se zaštiti strano diplomatsko osoblje ambasada i diplomatskih predstavnštava, saznaje se iz diplomatskih izvora. Predstavnici svih ambasada u Beogradu, saglasili su da doajen diplomatskog kora, papski nuncije u Srbiji Euđenio Zbarbaro prenese ovaj zahtjev Ministarstvu spoljnih poslova Srbije. Prema istom izvoru, nuncije se 19. februara sastao sa državnim sekretarom Ministarstva spoljnih poslova Srbije Rajkom Bogojevićem, kojem je prenio zabrinutost i zatražio da Vlada Srbije preduzme sve potrebne mjere da se zaštiti diplomatsko osoblje i ambasade u Beogradu.
Ambasada SAD se povlači
Američka vlada naredila je privremeni odlazak dijela osoblja Ambasade u Beogradu. "Stejt department je naložio privremeni odlazak porodica diplomata iz američke ambasade. Odlazak je privremen. Ambasador i glavno osoblje Ambasade ne odlaze, već ostaju u zemlji, u Ambasadi", rekla je Rajan Haris, portparol Ambasade SAD.