BEOGRAD - Američki Stejt department ocijeno je da se na Kosovu i Metohiji i dalje ozbiljno krše ljudska prava.
U izvještaju o stanju ljudskih prava u svijetu Stejt department je ocijenio da su na Kosovu ostali isti problemi i u 2010. godini, poput miješanja vlasti u pravosuđe, korupcije, zastrašivanja medija, diskriminacije i zlostavljanja pripadnika etničkih i seksualnih manjina, nasilje prema ženama i radna eksploatacija djece.
U izvještaju se, takođe, navode detalji optužbi izvjestioca Parlamentarne skupštine Savjeta Evrope Dika Martija o umiješanosti takozvane Oslobodilačke vojske Kosova /OVK/ u trgovinu ljudskim organima, te podsjeća da je sadašnji kosovski premijer Hašim Tači tada bio jedan od vođa te organizacije.
Stejt department, međutim, podsjeća da su istragu o tome već vodili Unmik i Haški tribunal, koji nemaju mandat da istragu o tome prošire i na Albaniju, te da su tada zaključili da nema dovoljno dokaza.
"Jedinica Euleksa za ratne zločine ima otvorenu istragu o optužbama za trgovinu organima. Ta jedinica kaže da nema dovoljno dokaza za pokretanje slučaja", konstatuje se u izvještaju Stejt departmenta i podsjeća da je upućen poziv Beogradu, Prištini i Tirani da sarađuju sa Euleksom po tom pitanju.
U izvještaju, koji je urađen odvojeno od istog takvog za Srbiju, navodi se da se, prema podacima Crvenog krsta, na Kosovu još 1 822 osobe vode kao nestale, od kojih 70 odsto Albanci, a 30 odsto Srbi i druge manjine.
Stejt department pominje i da zvaničnici, političari i poslovni ljudi zastrašuju kosovske medije.
Iako nema direktne cenzure, ima izvještaja o pritiscima političara i organizovanog kriminala, koji dovode do samocenzure. Neki novinari uzdržavaju se od kritičkog istraživačkog izvještavanja, zbog straha po sopstvenu bezbjednost ili gubitak posla, a bilo je i nekoliko nasilnih incidenata usmjerenih na medije.
"I pored zagarantovane slobode okupljanja, u nekoliko slučajeva policija je silom razbila demonstracije i tukla i hapsila njihove učesnike, a javljeno je i o pretjeranoj upotrebi sile policije Euleksa prilikom sukoba sa grupom Srba u septembru", navodi se u izvještaju Stejt departmenta.
Što se tiče slobode kretanja na Kosovu, koja je, takođe, garantovana, međuetničke napetosti i zabrinutost za bezbjednost ograničavaju tu slobodu u praksi. Policija i dalje ocjenjuje stanje na Kosovu kao stabilno, ali krhko.
"Iako nije bilo zabilježenih zločina u vezi sa slobodom kretanja, pripadnici svih etničkih zajednica uglavnom se kreću između oblasti gdje njihove grupe čine većinu", napominje Stejt department.
Procjena rizika i sporadični nasilni incidenti i zastrašivanja i dalje ograničavaju slobodu kretanja za kosovske Albance po sjeveru Kosova i za Srbe u ostalim dijelovima Kosova, navodi se u izveštaju.
Stejt department podsjeća da je, prema podacima UN, krajem 2010. godine na Kosovu bilo 18 196 raseljenih lica, 54 odsto Srba i 40 odsto Albanaca. Od oko 4 100 lica raseljeniih tokom nemira 2004. godine, njih oko 1 000 se još nisu vratili domovima. Oko 80 odsto raseljenih skoncentrisano je oko Kosovske Mitrovice.
Prema izvještaju, na Kosovu opstaje institucionalna i društvena diskriminacija prema Srbima i drugim manjinama u pogledu zapošljavanja, obrazovanja, društvenih usluga, upotrebe jezika, slobode kretanja, prava povratka i drugih osnovnih prava. Bilo je slučajeva uništavanja sprske imovine, od kojih su neki motivisani pritiskom na Srbe da je prodaju.
"Korupcija na Kosovu ostaje ozbiljan problem, a u javnosti je rašireno uvjerenje o korupciji u redovima vlade, čemu doprinosi nedostatak efikasne kontrole i opšta slabost vladavine zakona", ističe se u izvještaju američkog Stejt departmenta.