Predsjednik Slovenačke demokratske stranke (SDS) Janez Janša predložen je danas, 19. maja, za mandatara za sastav nove slovenačke vlade, uz podršku 48 poslanika.
Kandidaturu Janše pored poslanika SDS podržali su i poslanici Nove Slovenije (NSi), Slovenačke narodne stranke (SLS), Fokusa, Demokrata Anžea Logara, kao i članovi pokreta Resnica (Istina) na čijem čelu je Zoran Stevanović, predsjednik slovenačkog parlamenta koji je srpskog porijekla.
Stevanovićeva stranka će formalno ostati u opoziciji.
Slovenačka novinska agencija (STA) objavila je da je za izbor mandatara potrebno 46 glasova poslanika, a glasanje bi moglo da bude održano najranije u petak, dok bi izbor vlade uslijedio početkom juna.
Janša četvrti put na čelu vlade?
Janša, koji je rođen 17. septembra 1958. godine, tako će najvjerovatnije postati predsjednik nove slovenačke vlade i to po četvrti put.
Vladu je prvi put vodio od 2004. do 2008, a zatim još dva puta u periodu od 10. februara 2012. do 20. marta 2013. godine i od 2020. do 2022. godine.
Za poslanika je izabran na prvim višestranačkim izborima u aprilu 1990. godine na listi Slovenačkog demokratskog saveza (SDZ) i od tada je na svim narednim izborima biran u Državni zbor (parlament).
SDS-u se pridružio 1992. godine, a za predsjednika je izabran u maju 1993. godine.
Janša je u bogatoj političkoj karijeri bio prvi slovenački ministar odbrane sve do 1994. godine, kada je smijenjen sa položaja usljed afere „Depala vas“.
Afere i politički padovi
Prva Janšina vlada obilježena je optužbama za političko postavljanje kadrova i ograničavanje medijskih sloboda, kao i konfliktima sa nevladinim organizacijama.
Pred kraj mandata, 2008. godine, politički prostor u Sloveniji obilježila je afera „Patria“, vezana za spornu kupovinu finskih tenkova, zbog čega je Janša kasnije završio u zatvoru.
Ustavni sud je poništio presudu, a slučaj je na kraju zastario.
Drugu vladu Janša je sastavio 2012. godine, nakon što to nije uspio pobjednik izbora tadašnji predsjednik Pozitivne Slovenije Zoran Janković.
Janšina vlada je godinu dana kasnije pala pošto joj je u parlamentu izglasano nepovjerenje.
Nova vlada početkom juna
SDS je pobijedio na izborima 2018. godine, ali je tada vladu sastavio predsjednik drugoplasirane stranke LMŠ (Marjan Šarec), da bi po njegovom odlasku 2020. godine Janša uspio da formira svoju treću vladu, koja se suočila sa pandemijom virusa korona.
Očekuje se da će nova slovenačka vlada imati 14 ministarstava, a najvažniji resori poput finansija, spoljnih i unutrašnjih poslova, pripašće SDS-u.
SDS je na izborima održanim 22. marta osvojio 28 mandata, jedan manje od lijevo-liberalnog Pokreta Sloboda, koji je vodio slovenačku vladu u prethodne četiri godine.
Koalicija Nove Slovenije, SLS-a i Fokusa osvojila je devet mandata, Demokrate šest, a Pokret Resnica pet mandata, prenosi Kurir.