PARIZ - Francuska banka Societe Generale otkrila je jednu od najvećih pronevjera u istoriji finansija, tešku 4,9 milijardi evra, koju je počinio njen broker iz Pariza.
Druga francuska banka po tržišnoj kapitalizaciji saopštila je da će je ova malverzacija koštati 4,9 milijardi evra zbog čega planira da prikupi 5,5 milijardi evra kroz povećanje kapitala da bi uravnotežila bilans. Skrivajući identitet brokera banka je objavila da je broker suspendovan i da će dobiti otkaz. Osim brokera, banku će napustiti i vodeći menadžeri uključujući i šefove timovea, koji su bili odgovorni za kontrolu nad finansijskim poslovanjem banke.
Izvor iz Societe Generalea je rekao da počinilac pronevjere nije bio jedan od njihovih vodećih bankara i da se bavio ugovorima o poslovanju na evropskim berzama.
Poslije izbijanja ovog skandala predsjednik i izvršni direktor Societe Generalea Danijel Buton ponudio je ostavku koju je Upravni odbor banke odbio.
"Menadžment banke otkrio je unutrašnju prevaru značajnog obima koju su izveli radnici Odjeljenja za finansije i investiranje", rekao je Buton prije nego što je Upravnom odboru stavio na raspolaganje svoj mandat.
Buton je istakao da su transakcije uz pomoć kojih je obavljena ova prevara bile prilično jednostavne.
"On je zloupotrijebio povlaštene pozicije prilikom rasta cijene akcija na evropskim berzama i fjučerse banke. Poenta je bila u tome da je broker prikrio svoje pozicije korištenjem različitih sofisticiranih tehnika", rekao je Buton.
Banka je saopštila da je njen broker izveo masivne nepropisne radnje u trgovini evropskim akcijama koja je bila izvan opsega njegovog rada, a zatim stvorio lažne transakcije da bi sakrio prevaru.
Trgovanje akcijama jedne od najvećih francuskih banaka je suspendovano, a francuska centralna banka objavila je da će Bankarska komisija sprovesti istragu o ovom događaju. Cijena akcija banke u srijedu je pala 4,1 odsto na 79,08 evra, što je njihova najniža vrijednost od maja 2005. godine čime je tržišna vrijednost banke pala na 36 milijardi evra. Od početka godine akcije banke su pale 20 odsto ponajviše zbog očekivanih otpisa dugovanja kao posljedice globalne kreditne krize.
Analitičari smatraju da će ovaj događaj nanijeti veliku štetu ugledu Societe Generalea, banke koja je osnovana 1864. godine i koja je jedna od najuglednijih francuskih banaka. Oni, takođe, kažu da ovaj slučaj neodoljivo podsjeća na prevaru čiji je autor bio Nik Lizon, britanski broker koji je za 1,5 milijardi dolara oštetio britansku banku Barings, što je na kraju dovelo do njene likvidacije 1995. godine.
Deset najvećih brokerskih prevara
Societe Generale
2008. godine - nakon što je broker zloupotrijebio ovlaštenja banka izgubila 7,1 milijardu dolara
Amaranth Advisors LLC
2006. godine - pogrešna procjena brokera o kretanju cijena prirodnog gasa prouzrokovala gubitak od 6,6 milijardi dolara
Long-Term Capital
1998. godine - pretrpljen gubitak od četiri milijarde dolara zbog lošeg upravljanja dugom
Sumitomo Corp.
1996. godine - zbog nedozvoljenog trgovanja bakrom izgubili 2,6 milijardi dolara
Orange County
1994. godine - izgubili 1,7 milijardi dolara zbog nepravilnog širenja svog investicionog fonda
Metallgesellschaft AG
1993. godine - prevarama u trgovini sirovom naftom izgubili 1,5 milijardi dolara
Barings Plc
1995. godine - proglasili bankrot nakon što je broker napravio dug od 1,4 milijarde dolara
Daiwa Bank
1995. godine - zbog nedozvoljenog trgovanja objavili gubitak 1,1 milijardu dolara
Allied Irish Banks Plc
2002. godine - broker prikrio gubitak od 691 milion dolara nastalog pri trgovanju valutama
Bank of Montreal
2007. godine - pogrešna procjena kretanja cijena prirodnog gasa dovela do gubitka 680 miliona dolara
Višestruki pad dobiti
Uz najveću prevaru u svojoj istoriji Societe Generale je objavio i novi otpis imovine u visini 2,05 milijardi evra, povezan s krizom na svjetskom tržištu kredita.
Zbog ovih problema dobit banke u 2007. godini biće višestruko manja i prema procjenama kretaće se između 600 i 800 miliona evra za razliku od 5,2 milijarde dolara čiste zarade iz 2006. godine.