Klaus-Michael Bogdal priča priču o civilizacijskoj oholosti.
"Evropa otkriva Cigane" je naziv njegove knjige za koju je odlikovan uglednom Lajpciškom književnom nagradom za evropsko sporazumijevanje.
Centralno vijeće njemačkih Sintija i Roma nedavno se obratilo saveznom predsjedniku Joachimu Gaucku sa molbom da utiče na političare kako bi bili umjereniji u aktuelnim raspravama o doseljavanju iz Bugarske i Rumunije. Vijeće smatra da se te rasprave vode agresivno i da su posebice usmjerene protiv Sintija i Roma. Tako se govori o "prevari kod socijalnih davanja", "zloupotrebi prava na azil" i "kriminalu". Predsjednik vijeća Romani Rose u pismu upućenom njemačkom predsjedniku piše da je kod političara vidljiv novi populizam.
Pripadnici naroda Sintija i Roma u Evropi žive već oko 600 godina. I skoro isto tako dugo su izolovani, progonjeni i nazivani divljacima, lopovima i lažljivcima. Kako je to uopšte moguće opisuje u svojoj knjizi "Evropa otkriva Cigane. istorija fascinacije i prezira" profesor književnosti na Univerzitetu u Bielefeldu Klaus-Michael Bogdal. Za to je djelo ovaj autor sada dobio jednu od najvažnijih književnih nagrada u Njemačkoj - Lajpcišku književnu nagradu za evropsko sporazumijevanje, dotiranu s 15.000 evra, koja se svake godine dodjeljuje na Sajmu knjiga u Leipzigu. U obrazloženju odluke o dodjeli nagrade se kaže da "Bogdalova epohalna studija upravo s obzirom na ponovno javljanje anticiganizma u Evropi dobija na aktualnosti i brizantnosti".
Oni su stigli u 15. vijeku. Na engleskom govornom području ih se nazivalo "Gypsies", na španskom "Gitanos", a na njemačkom govornom području je korišćen latinski pojam "gens Ciganorum". To su bili nepoznati stranci čiji preci, kako je danas poznato, potiču iz Indije. Na njih se gledalo s podozrenjem jer su bili drugačiji. U 15. vijeku se o njihovom porijeklu moglo samo špekulisati. Zbog svog nomadskog načina života smatralo ih se pustinjskim i stepskim narodima s kojima se povezivalo ne samo invazije i okupaciju tuđe zemlje, nego i zaostalost. U Evropi, koja se tada nalazila na prelazu između Srednjeg vijeka i Novog doba Cigane se smatralo, kako piše Bogdal, "nasukanicima iz prošlih vremena na ušću Moderne".
Od tih se ljudi trebalo ograditi kako bi se dokazala vlastita modernost. To je bilo još lakše zato što Romi nisu imali svoju pisanu kulturu, pa su time bili izloženi tuđim interpretacijama, projekcijama i klišejima.
Posebno dostignuće Klaus-Michaela Bogdalsa je to da pokazuje "kako Evropa određuje stepen vlastite kultiviranosti na temelju omalovažavanja Roma između mržnje, odbrane i romantičnog ciganskog folklora", ocijenio je žiri za dodjelu Lajpciške književne nagrade za evropsko sporazumijevanje.
Naime, ovaj profesor književnosti nije ispisao kulturnu istorija Sintija i Roma nego je analizirao njihovo doživljavanje u evropskoj literaturi i umjetnosti kroz protekla vijeka: od ranih hronika preko idealiziranja u doba romantizma u 19. vijeku pa sve do literature nakon Drugog svjetskog rata i prisjećanja Sintija i Roma na strahote holokausta. Bogdal u uvodu svoga djela piše: "Ova knjiga omogućava pogled u ogledalo, pa čak i ako govori o otkrivanju jednog sustanara evropskih naroda."
I stvarno: u ovoj knjizi se otkriva puno toga o načinu razmišljanja i osjećajima evropskog većinskog društva, o fantazijama o svemoći i civilizacijskoj oholosti. Duga istorija etničke diskriminacije još uvijek nije završena. Sintiji i Romi su progonjeni i diskriminirani sve do danas, kroz sva protekla vijeka i nezavisno o državnim granicama.
Književna nagrada za evropsko sporazumijevanje uručuje se 13. marta 2013. u okviru svečanosti otvaranja Lajpciškog sajma knjiga.