AMSTERDAM - Holandija je danas, poslije više od jednog vijeka sa kraljicom na tronu, dobila kralja Vilijema-Aleksandra, prenosi B92.
Cijela zemlja je u narandžastom, boji kraljevske porodice.
Holandska kraljica Beatriks (75) danas je abdicirala, predajući krunu svom najstarijem sinu, Viljemu -Aleksandru (46), koji je postao prvi kralj Holandije poslije više od 120 godina.
Kraljica Beatriks bila je na prestolu 33 godine, tokom kojih je, po mišljenju njenih pobornika, transformisala kraljevstvo u modernu monarhiju.
Abdikacijom se Beatriks, poslije gotovo 33 godine na tronu, vratila na svoju raniju titulu princeze.
Na hiljade ljudi okupilo se na amsterdamskom trgu Dam još od ranog jutra, iščekujući da vidi i pozdravi novog kralja i njegovu suprugu kraljicu Maksimu, kada izađu na balkon kraljevske palate, javila je agencija Rojters.
Kralj Viljem - Aleksandr će biti krunisan u katedrali u centru Amsterdama.
On je prvi kralj holandske monarhije poslije više od jednog vijeka, koliko su na prestolu bile žene.
Novi kraljevski par ima tri kćerke, princeze devetogodišnju Katarinu-Amaliju, sedmogodišnju Aleksiju i petogodišnju Arijanu.
Holandija je ustavna monarhija, u kojoj je znatno smanjeno miješanje kraljevske porodice u politiku.
Ipak kraljica potpisuje zakone, a Beatriks je imala značajnu ulogu u holandskoj politici, budući da je redovno imenovala mandatare za formiranje koalicionih vlada poslije izbora.
Od te prakse je odstupila tek prošle godine kada je premijer Mark Rute izabran za drugi mandat.
Amsterdam je simbolično obojen u narandžastu boju, zvaničnu boju holandske kraljevske porodice.
Svečanoj ceremoniji prisustvovaće mnogobrojni uvaženi gosti, predstavnici 18 kraljevskih kuća, među kojima prestolonaslednici poput britanskog princa Čarlsa, španskog princa Felipea i japanskog princa Naruhita.
Oko 10.000 policajaca razmješteno je u gradu, a u rezervi je i oko 2.000 vojnika koji mogu da reaguju u svakom trenutku.
Kraljica Beatriks će u javnosti ostati zapamćena po težnji ka perfekciji, besprijekornoj odjeći i bogatoj kolekciji šešira.
Ko je novi kralj Holandije
Holandija dobija kralja prestolonasljednika Vilijema-Aleksandra, nekada raskalašnog Kazanovu, a danas ozbiljnog porodičnog čovjeka.
Novi holandski kralj Vilijema-Aleksandra, koji u subotu puni 46 godina, pripremao se za ovu ulogu tako što je preuzimao na sebe sve veći broj dužnosti kako bi odagnao reputaciju nezrelog muškarca i kraljevića.
Najstariji od tri sina kraljice Beatriks i zapadnonjemačkog diplomate Klausa fon Ambsberga, Vilijem-Aleksander je imao tešku ranu mladost, bio je poslat u Vels da završi visoku školu, a po povratku u Holandiju, gdje je služio vojni rok u mornarici, a potom studirao, mladi princ je stekao imidž “problematičnog kraljevića” i nadimak “princ Pils”, po vrsti piva.
Međutim, kada je diplomirao 1993. godine, počeo je da putuje po zemlji i da preduzima korake kako bi popravio svoj negativni imidž.
- Žalosno je da jedna fotografija u novinama na kojoj držim čašu piva ima veći uticaj na sliku o meni nego... godine obuke za budućeg kralja - rekao je on u intervjuu 1997. godine.
Budući holandski kralj je razvio interesovanje i za upravljanje vodenim resursima, što ga je 2006. godine dovelo na čelo Savjetodavnog odbora generalnog sekretara UN za vodu i javno zdravlje.
Međutim, njegovu reputaciju je definitivno promijenilo poznanstvo sa Argentinkom Maksimom Soregijeta 1999. godine, sa kojom se i vjenčao tri godine kasnije, što mu je donijelo popularnost u očima Holanđana koji su počeli da ga smatraju ozbiljnim članom kraljevske porodice i porodičnim čovjekom, vrijednim holandskog trona.
- Vilijem-Aleksandar je inteligentan, nježan i snažan i objema nogama stoji na zemlji - tim riječima je Maksima opisala svog supruga u jednom intervjuu.
Buduća kraljica Maksima (41), bivši investicioni bankar, sve je popularnija u Holandiji uprkos mutnoj ulozi njenog oca kao zvaničnika argentinske hunte tokom 1970-ih.
Argentinici su ponosni što će njihova zemljakinja dobiti titulu kraljice, ali je to potencijano i veoma kontroverzna situacija budući da je njen otac bio ministar tokom “prljavog rata”.
Slično breme nosi i prestolonasljednik, budući kralj, čiji je otac bio član Hitler jugenda.
Maksiminom ocu nije bilo dozvoljeno da prisustvuje kćerkinom vjenčanju u Holandiji, ni njena majka nije bila prisutna na tom važnom događaju u znak solidarnosti sa suprugom, a njena porodica neće prisustvovati ni ceremonijalnom krunisanju u 600 godina staroj katedrali u centru Amsterdama.
Maksima je brzo našla svoje mjesto u srcima Holanđana, zahvaljujući naporima da nauči da tečno govori holandski i želji da dopre do običnih građana, čak je i plivala Amsterdamskim kanalom u dobrotvorne svrhe, a posvećena je razvojnim projektima i emancipaciji žena imigrantskog porijekla.
Viđen kao čak još progresivniji i bliži običnim ljudima nego što je to njegova majka, Vilijem-Aleksander je dodatno unio elemente modernog doba u kraljevsku palatu čestim putovanjima u inostranstvo i otvaranjem bloga na internetu.
On ima licencu za vojnog i civilnog pilota, što znači da može da upravlja avionima i na komercijalnim letovima.
Ipak, životni stil kraljevske porodice izaziva i izvjesne kritike, pa je tako Vilijem-Aleksander 2009. godine prodao svoju luksuznu kuću za odmor, dok je još bila u izgradnji, na obali Mozambika, pod pritiskom javnosti koja je to smatrala upadljivom građevinom u siromašnoj afričkoj zemlji.
U intervjuu koji je dao uoči stupanja na presto, Vilijem-Aleksander je rekao da želi da bude kralj “koji se drži tradicije”, ali ne i “protokolarni fetišista”, i da mu je cilj da “ujedini, predstavlja i podstiče” društvo.
Princ, koji smatra da je parlament najviše tijelo u Holandiji, jasno je stavio do znanja da bi za njega bilo prihvatljivo kada bi poslanici odlučili da uloga monarha bude samo ceremonijalna.
Na pitanje po čemu bi želio da ga pamte na kraju vladavine, kaže da je za kralja i monarha najvažnije da “shvati da se njegova uloga mijenja ali da pri tome uspije da ostane simbol kontinuiteta i jedinstva”.
Analitičari ocjenjuju da ovakvim izjavama princ želi da pokaže da on i njegova supruga “znaju gde im je mjesto”.
U međuvremenu, ankete javnog mnjenja pokazuju da tri četvrtine Holanđana ne dovodi u pitanje opstanak monarhije.
Dvije trećine ima povjerenje u budućeg kralja dok samo 12 odsto ima povjerenje u političare.
Kraljica Beatriks je u januaru najavila da će abdicirati, rekavši da odlazi sa prestola ne zato što je njena funkcija previše teška, već zato što smatra da je treba prepustiti mlađima, a vjeruje da je njen sin spreman da postane kralj Holandije.