Svijet

Ko je ubijeni Inženjer, Sulejmanijeva desna ruka

Ko je ubijeni Inženjer, Sulejmanijeva desna ruka
Foto: Tanjug/AP | Ko je ubijeni Inženjer, Sulejmanijeva desna ruka
N.N.

BAGDAD - Abu-Mahdi al-Muhandis, zamjenik šefa iračke Narodne mobilizacijske snage, ubijen je u ranim jutarnjim udarima SAD-a u Bagdadu. Bio je poznat kao Inženjer.

Dva vozila u blizini aerodroma u Bagdadu pogođena su iz vazduha i tom prilikom je, pored drugog najmoćnijeg čoveka u Iranu Kasema Sulejmanija, ubijen i vrhovni vođa krovne šiitske organizacije Narodne mobilizacijske snage (PMF) Abu-Mahdi al-Muhandis.

Grupa kojom je rukovodio Muhandis tokom godina bila je optužena za likvidacije koje nisu bile predmet sudskih procesa u Iraku, i to prije nego što su započete operacije protiv ISIS-a 2017. godine. Bio je jedna od ključnih osoba u iračko-iranskom lancu akcija koje su se sprovodile na zapaljivoj teritoriji Bliskog istoka.

Ko je Abu-Mahdi al-Muhandis?

Džamal ​​Džafar Mohamed Ali Ebrahimi, poznat pod nadimkom Abu Mahdi al-Muhandis u Iranu, rođen je 1954. godine u Basri. Bio je iračko-iranski vojni komandant i političar oženjen Irankom.

Diplomirao je građevinsko inženjerstvo 1977. godine.

Takođe, diplomirao je političke nauke i stekao doktorat u istoj oblasti.

Tokom srednje škole, Muhandis se pridružio šiitskoj Islamskoj stranci Dava, zbog čega je 1980. godine morao da napusti Irak.

Tokom 1985. postao je član iračkog islamskog vrhovnog savjeta baziranog u Iranu i vojnik u elitnom Badr korpusu, gdje je vršio dužnost komandanta do kasnih devedesetih.

Nakon uspostavljanja Narodne jedinice za mobilizaciju, Muhandis je izabran za zamjenika komandanta snaga. Bio je otuživan da je izveo vansudska ubistva u Iraku prije nego što je učestvovao u operacijama protiv ISIS-a u ratu koji je pokrenut protiv ove terorističke grupe.

Sredinom 2014. godine ISIS je osvojio gotovo jednu trećinu Iraka, uključujući Mosul, a do kraja 2017. iračka vojska je uz pomoć vojne koalicije pod vođstvom SAD-a oporavila većinu ako ne i sve teritorije izgubljene od terorističke grupe.

Muhandis, osnivač milicije Kata'ib Hezbolaha koja je dio Narodne jedinice za mobilizaciju (PMF), imao je dugogodišnje iskustvo u uspostavljanju i obuci radikalnih iranskih milicija zbog kojih je radio kao savjetnik Kasima Sulemanija, komandanta snaga Kudsa Islamskog revolucionarnog gardijskog korpusa, koji je, takođe, ubijen u vazdušnom napadu u petak.

Al-Muhandis je zamjenik komandanta Narodnih mobilizacionih snaga (Hašd al Šabija), krovnog pokreta šiitskih milicija u Iraku koji je koordinirao, pod Suejmanijevom režijom, rat protiv Islamske države. Pokret uključuje Badr Organizaciju, Kataib Hezbolah, Asa'ib Ahl al-Hak i druge grupe. Al-Muhandis je bio i zamenik iračkog savjetnika za nacionalnu bezbjednost.

Bio je među najaktivnijim iračkim ličnostima koji su započeli saradnju sa Teheranom 2003. godine.

Muhandis je bio u lancu komande koja je naredila pripadnicima brigade Hezbolah da izvrše napade protiv antivladinih demonstranata na nedavnim masovnim demonstracijama u Iraku. Irak je pokrenuo masovne proteste početkom oktobra zbog loših životnih uslova i korupcije, zbog čega je premijer Adel Abdul-Mahdi bio primoran da podnese ostavku. Najmanje 500 ljudi je ubijeno, a 17.000 ranjeno u ovim protestima.

Duga i krvava istorija trvenja SAD-a i Kataib Hezbolaha

Vjerovatni najvažniji strateški događaj 2020. na Bliskom Istoku dogodio se nekoliko dana prije nego što je godina i počela. Sjedinjene Američke Države napale su proiransku šiitsku miliciju Kataib Hezbolah rano u nedjelju ujutro. Američke bespilotne letjelice pogodile su pet meta milicije u zapadnom Iraku i istočnoj Siriji.

Portparol Pentagona rekao je da je ubijeno 25 pripadnika milicije. Bio je to masivan napad, jedan od najvećih u regionu u protekloj godini. Pitanje koje trenutno zanima većinu aktera koji djeluju u ovom regionu, uključujući možda naročito Izrael, da li napad ukazuje na promjenu američke politike.

Kataib Hezbolah jedna je od najvažnijih proiranskih šiitskih milicija koja djeluje u Iraku kao dio Narodnih mobilizacijskih snaga (PMF). Grupa prihvata vjersku pravnu vlast vrhovnog vođe Irana Ajatolaha Ali Hamneija i princip "Velaiat-e Fakih", vrhovno pravilo islamskog prava. Ovo je vodeći princip iranskog političkog sistema, prema kojem je politički vladar i viši vjerski vođa. Politička ideologija milicije izražena je u ekstremnoj suprotnosti sa Sjedinjenim Državama, Zapadom uopšte i Izraelom.

Milicija je pod okriljem Iranske revolucionarne garde snaga Kudsa, pod komandom generala Kasema Sulejmanija, čiji ljudi obučavaju i naoružavaju pripadnike milicije. Ne postoje precizne brojke o broju ljudi koji pripada grupi, ali prema procjenama obavještajnih podataka iz Izraela i zapadnih zemalja, vojnici i pomoćno osoblje grupe u prošlosti su brojili nekoliko hiljada - a posljednjih godina njena snaga je narasla na 25.000 ljudi.

Sjedinjene Države imaju dugu i krvavu istoriju sa Kataibom Hezbolahom. Nakon američke invazije na Irak pod Džordžom Bušom 2003. godine, borci Kataib Hezbolaha su usvojili gerilsku taktiku "udari i bježi". Ispaljivali su rakete, većinu improvizovanih, protiv američkih trupa i specijalizovali se za postavljanje improvizovanih eksplozivnih naprava i mina.  Obučeni su za to od strane Sulejmanijevih podređenih, usvajajući metode Hezbolaha u njegovim borbama protiv Izraelskih odbrambenih snaga u Libanu. Pentagon i Stejt Department procjenjuju da je milicija bila odgovorna za smrt više od 600 američkih vojnika tokom rata u Iraku od 2003. do 2011. godine.

S početkom građanskog rata u Siriji 2011. godine, Kataib Hezbolah većinu svojih napora prebacio je na Siriju i fokusirao se na pomaganje režima sirijskog predsednika Bašara al Asada u borbi protiv ISIS-a i drugih opozicionih grupa.

Miliciju je vodio 65-godišnji Džamal Džafar Ibrahimi, koji je rođen u Basri na jugu Iraka, po struci inženjer. Ibrahimi je poznat i kao Abu Mahdi al-Muhandis, a dobio je i nadimak "Inženjer".

Zapadna obaveštajna zajednica mu pripisuje direktnu umiješanost u terorističke napade na američku i francusku ambasadu u Kuvajtu, koje je izvela po nalogu snaga Kudsa. Nakon toga, pobjegao je u Iran, oženio se Irankom i dobio je iransko državljanstvo. Sud u Kuvajtu ga je u odsustvu osudio na smrt.

U utorak, 31. decembra, milicija al-Muhandisa predvodila je napad na američku ambasadu u Bagdadu u znak odmazde za američke vazdušne napade.

(B92)

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Najčitanije