VAŠINGTON - Američke birače zaokupljaju prvenstveno unutrašnja pitanja poput ekonomije i nezaposlenosti (52 odsto), dok samo jedan odsto obraća pažnju na spoljnu politiku, ali bi pet događaja u svijetu mogli da imaju presudan uticaj na ishod predsjedničkih izbora u novembru, piše časopis "Forin polisi".
To su, kako se navodi, eventualni sukob sa Iranom, kolaps evrozone, opadanje kineskog privrednog rasta, eventualni teroristički napad na američkom tlu i na kraju nekakvo "oktobarsko iznenađenje", pred same izbore.
Ukoliko aktuelni diplomatski napori ne daju rezultate i Teheran ne odustane od nuklearnog programa, eventualni oružani sukob sa Iranom bi, prema tržištnim istraživanjima, mogao dovesti do skoka cijena benzina u SAD na 5 do 6 dolara po galonu a to bi bi izazvalo nezadovoljstvo birača i ugrozilo ekonomski oporavak, navodi se u tekstu.
Posljednjih pet puta, podsjeća autor, "porast cijena benzina tokom kampanje uvijek je negativno uticao na rejting aktuelnog predsjednika i njegove stranke".
S druge strane, 63 odsto Amerikanaca kaže da bi podržalo rat u Iranu ako bi to bilo neophodno da se Teheran spriječi da proizvede nuklerano oružja, tako da bi sukob sa Iranom Obamu stavio pred nemoguć izbor da "ili ugrozi ekonomski oporavak ili svoj imidž čvrstog lidera", piše Uri Fridman u analizi.
Takođe, ukoliko situacija u Grčkoj dovede do kolapsa evrozone to će imati katastrofalne poslednice i na Evropu i na SAD, dodaje Fridman, pozivajući se na eksperta Institucije Brukings Vilijama Galstona.
Rast američkog bruto-nacionalnog proizvoda bi bio usporen čak i ako evrozona opstane poslije izlaska Grčke, a "takav razvoj događaja bi Obami oduzeo argument da zemlja ide u dobrom pravcu", i vjerovatno doveo do pobjede Obaminog rivala republikanca Mita Romnija, iznosi se u tekstu.
Isto važi i za moguće posljedice koju bi po SAD imala eventualna ekonomska kriza u Kini, koja bilježi najniži ekonomski rast za posljednje tri godine.
"Da li kada Peking kija i Vašington dobije prehladu?", pita autor dodajući da je prema riječima profesora Kambela Harvija sa univerziteta Djuk, usporavanje stope rasta u Kini "znatan rizik i za SAD" u trenutku kada se približavaju izbori".
Jedna od stvari koje bi mogle uticati na ishod izbora je i eventualni teroristički napad, iznosi se u tekstu.
SAD nisu veći teroristički napad tokom Obaminog mandata, a administracija je osujetila nekoliko takvih napada i smatra ubistvo Bin Ladena jednim od svojih važnih dostignuća, podsjeća "Forin policy".
"Međutim eventualni napad na američkoj teritoriji bi uzdrmao Obamin oklop na planu nacionalne bezbjednosti i ponovo podstakao strahovanja javnosti zbog terorizma, što bi potpuno transformisalo kampanju", iznosi Fridman ukazujući da "takav scenario nije nemoguć" s obzirom da su bombaški napadi na Božić 2009. i na Tajms skver 2010. osujećeni prije svega "srećnim" sticajem okolnosti.
I na kraju, tu je, kako se navodi, i ono što se naziva "oktobarskim iznenađenjem," odnosno činjenica da se ponekad jednostavno ne zna šta može uticati na predizbornu trku do samog kraja.
Naziv potiče iz 1972. kada je tadašnji savjetnik za nacionalnu bezbjednost Henri Kisindžer samo dvije nedjelje prije izbora najavio da je mir u Vijetnamu "nadomak ruke" što je po mnogima presudno pomoglo Ričardu Niksonu da pobjedi na izborima.
U skorije vrijeme demokratski kandidat Džon Keri je smatrao da je video snimak Osame Bin Ladena samo par dana prije izbora presudno uticao na to da predsjednik Džordž Buš bude reizabran na izborima 2004. godine, podsjeća Forin polisi.
"Drugim riječima, ima još mnogo vremena do novembra a sve od bezbjednosti u Avganistanu do nasilja u Siriji i izbora u Venecueli (zlokobno zakazanih za oktobar) može promijeniti ishod izbora," zaključuje "Forin polisi".