RIM - Njemački istoričar Bernd Roek tvrdi da je riješio misteriozno ubistvo iz doba renesanse dešifrujući jedno od najenigmatičnijih remek-djela u istoriji.
Istinsko značenje slike "Bičevanje Hrista" (The Flagellation) Pjera dela Frančeska, koja se čuva u Nacionalnoj galeriji "Marče" u italijanskom gradu Urbinu, bila je predmet rasprava već pet vijekova. Sama kompozicija je kompleksna i neobična, a o simbolici slike stvoren je niz različitih teorija.
Bernd Roek, profesor rane moderne istorije na Univerzitetu u Cirihu, tvrdi da djelo predstavlja dokaz o ubistvu Odantonija Montefeltra, vojvode od Urbina, koje je počinio njegov polubrat.
U knjizi "Piero della Francesca and the Assassin" (Pjero dela Frančeska i ubistvo), koja je nedavno objavljena u Italiji, profesor Roek piše da iako slika predstavlja bičevanje Isusa Hrista, muškarac zavezan za stub u stvari je ubijeni vojvoda, dok je osoba koja na slici sjedi krajnje lijevo, "poput Pontija Pilata", njegov polubrat Federiko da Montefeltro.
Federiko, nezakoniti sin vladajućeg vojvode od Urbina, dugo se sumnjičio za preuzimanje vlasti od Odantonija tako što ga je ubio. Slika "Bičevanje Hrista" nastala je 10 godina nakon tog ubistva.
Profesor Roek, takođe, tvrdi da je mladić između dvojice muškaraca u krupnom planu desnog dijela slike takođe Odantonio, kojeg je napala "grupa plaćenih ubica" dok je spavao u noći između 22. i 23. jula 1444. godine. Prema Roekovom mišljenju, ovo objašnjava zašto je mladić prikazan bosih nogu u haljini za spavanje crvene boje, koja simboliše krv. Osoba sa bradom i crnom kapom predstavlja "kobnog ubicu" Federika, koji je preuzeo vojvodstvo nakon ubistva. On je predstavljen sa bradom, smatra Roek, zato što je bio "izdajica poput Jude", čiji su portreti na renesansnim djelima slikani na ovaj način.
"Konačni zaključak je stub za koji je Hrist, odnosno Odantonio zavezan. Kako je njegova majka bila Katerina Kolona, što na italijanskom jeziku znači stub, sliku je možda naručila porodica Kolona, kako bi ponudila dokaze budućim generacijama", kaže istoričar Roek.
Italijanski naučnici su skeptični.
"Ovo je teorija tipa 'Da Vinčijev kod' Dena Brauna, neka vrsta koda Pjera dela Frančeska", kaže Pjerluiđi Panca, italijanski stručnjak za umjetnost.
Silvija Ronči, stručnjak za vizantijsku istoriju i umjetnost, koja namjerava da se u debati suoči s profesorom Roekom, stoji iza sopstvene interpretacije ovog djela, koju je dala u knjizi "Enigma Pjera", po kojoj slika predstavlja pad Vizantije pod tursku vlast 1453. godine.
"Jednostavno ne vjerujem u teoriju o ubistvu", izjavila je Silvija Ronči.
Italijanski mediji prenose da postoji najmanje 35 interpretacija Frančeskove slike "Bičevanje Hrista", koja se često naziva "najslavnijom malom slikom na svijetu".
Enigme u slikarstvu
* Nakon mačevanja koje je uslijedilo poslije pijančenja 1606. godine slavni Karavađo je optužen za ubistvo. Na njegovoj slici "David s glavom Golijata" pronađena je velika sličnost umjetnika sa odrubljenom glavom Golijata. Smatra se da je slika bila pokušaj umjetnika da dobije oprost pape.
* U julu 2007. godine italijanski istraživač Slavisa Pesci tvrdio je da se preklapanjem originalnog Da Vinčijevog djela "Posljednja večera" s njenim odrazom u ogledalu otkriva skrivena slika žene i djeteta odmah pored Isusa.
* Lasersko ispitivanje poznatog djela Leonarda da Vinčija otvorilo je mnoge rasprave o tome da li je model za slavnu sliku "Mona Liza" bila trudna zato što nosi tanki, prozirni pokrivač karakterističan za žene koje očekuju bebu.