VAŠINGTON - Američki brodovi i avioni koji su stacionirani u Sredozemnom moru nisu učestvovali u početnim francuskim vazdušnim napadima na Libiju, ali su SAD spremne da raketama napadnu libijsku protivvazdušnu odbranu, rekli su američki zvaničnici.
Jedan od dva američka zvaničnika, koji nisu željeli da im se objavi ime, rekao je da SAD namjeravaju da ograniče svoje učešće, bar u početnim fazama, na pomaganje vazdušnim akcijama Francuza i drugih saveznika tako što će onemogućiti libijsku protivvazdušnu odbranu.
"Napad na libijsku protivvazdušnu odbranu tomahavk raketama je planiran za subotu kasno uveče", rekla su dva američka zvaničnika.
U operaciji koju je francuska vojska počela danas u Libiji učestvuje 20 aviona, a nosač aviona "Šarl de Gol" sutra će iz Tulona krenuti u pravcu Libije, najavila je francuska vojska.
Nosač aviona na nuklearni pogon, jedini kojim raspolaže francuska mornarica, bio je u Tulonu nakon završetka misije u Indijskom okeanu.
"Nosač 'Šarl de Gol' će krenuti ka Libiji u pratnji dvije fregate i jednim tankerom za gorivo", saopštio je portparol generalštaba francuske vojske Tjeri Burkhard.
Na nosaču aviona biće avioni tipa rafal i super.
Prema riječima portparola, u akciji je za sada angažovano 20 aviona, među kojima je osam rafala, dva miraža 2000-D, dva miraža 2000-5, kao i avioni tipa avaks i avioni-tankeri.
Ukoliko bude potrebno, borbeni avioni mogu da napadnu vojne ciljeve u Libiji koji bi "doveli u opasnost civile - tenkove", dodao je portparol.
I francuski predsjednik Nikola Sarkozi najavio je da će avijacija njegove vojske gađati libijske tenkove, rekavši poslije samita u Parizu posvećenog libijskoj krizi da su "od sada francuski avioni spremni da intervenišu protiv tenkova koji bi zaprijetili nenaoružanim civilima".
Odmah nakon samita u Parizu koji je završen oko 15 sati po srednjeevropskom vremenu, francuski avioni tipa rafal počeli su da nadlijeću Libiju.
Jedan francuski borbeni avion pucao je danas na vojno vozilo, što je prvi napad u međunarodnoj kampanji čiji je cilj da se uspostavi zona zabrane letova iznad Libije.
Portparol francuskog ministarstva odbrane Tijeri Burkhard (na slici) izjavio je da je napad izvršen oko 17.45.
On je rekao da je meta bila potvrđena kao vojno vozilo, ali bez detalja o kom tipu vozila je reč.
Savjet bezbjednosti UN usvojio je u noći između četvrtka i petka rezoluciju kojom se uspostavlja zona zabranjenih letova iznad Libije i otvara put ka vojnoj intervenciji čiji je cilj zaštita libijskih civila.
Uništena četiri libijska tenka
Francuski borbeni avioni uništili su četiri libijska tenka u vazdušnom napadu jugozapadno od Bengazija, grada na istoku Libije, javila je katarska tv stanica Al Džazira iz Kaira.
Francusko ministarstvo odbrane ranije je saopštilo da je francuski borbeni avion uništio prvi cilj u Libiji nakon što je otvorio vatru na libijsko vozilo u 16.45 po Griniču.
Čavez: Saveznike interesuje jedino nafta
Predsjednik Venecuele Ugo Čavez ocijenio je "neodgovornom" međunarodnu vojnu intervenciju koja je danas započeta protiv Libije i zatražio da odmah bude uspostavljen prekid vatre.
U izjavi koju je prenosila državna televizija, Čavez je osudio "vojnu akciju saveznika protiv Libije" koja, kako je rekao, predstavlja "miješanje u unutrašnje stvari jedne zemlje" i čiji je jedini cilj "dočepati se" libijske nafte.
"Mi tražimo (da bude uspostavljen) prekid vatre i da se ponovo krene putem mira u sjevernoj Africi", izjavio je Čavez koji je vodeći latinoamerički saveznik libijskog lidera Moamera Gadafija.
Pojačana aktivnost u italijanskim bazama
Pokreti aviona su danas primjećeni u nekoliko vazduhoplovnih baza na sjeveru i jugu Italije uoči vazdušnog napada na snage režima Moamera Gadafija u Libiji, registrovali su fotografi agencije AFP.
Prema italijanskoj novinskoj agenciji Ansa, tri aviona iz sistema za osmatranje i komandovanje avaks spremna su za uzlijetanje u bazi Trapani (zapadna Sicilija).
U toj bazi su se okupili i italijanski borbeni avioni tornado ECR, koji su obično stacionirani u Pjaćenci (sjever Italije), a specijalizovani su za uništavanje protivavionske odbrane i radara, kao i borbeni avioni tornado IDS iz baze Gedi (sjever Italije) i lovci eurofighter iz baze Groseto (centralna Italija).
Pored toga, šest danskih lovaca-bombardera F-16 stiglo je u bazu Sigonela (jugoistočna Sicilija), dok je najavljen i dolazak američkih aviona u bazu Aviano.
Rusija žali zbog vojne akcije
Rusija je izrazila žaljenje zbog odluke zapadnih zemalja da preduzmu vojnu akciju u Libiji.
"Vazduhoplovne snage niza zemalja počele su vojnu akciju u Libiji 19. marta", saopštio je predstavnik Ministarstva spoljnih poslova Rusije Aleksandar Lukaševič i dodao: "Moskva žali zbog ove vojne akcije."
Ranije danas Moskva je razriješila svog ambasadora u Libiji Vladimira Čamova, javio je Itar-tass, ne precizirajući zbog čega je to učinjeno.
List "Moskovske novosti", međutim, navodi da je odluka donijeta nekoliko sati prije glasanja o rezoluciji UN o Libiji, u kojem je Rusija bila uzdržana, zajedno sa Kinom i Njemačkom.