LONDON - Evropski zvaničnici upozorili su Veliku Britaniju da bi mogla ugroziti pokušaj popravljanja odnosa sa Evropskom unijom ukoliko budući samit uslovi garancijama da britanske kompanije neće biti pogođene evropskom politikom "Made in Europe".
Brisel poručuje da takve garancije trenutno ne može dati jer Zakon o industrijskom ubrzanju (Industrial Accelerator Act), koji je dio šire politike zaštite i jačanja evropske industrije od snažne strane konkurencije, još nije završen, a jedan zvaničnik EU ocijenio je da bi povezivanje tog propisa sa samitom i njegovo odgađanje bilo "prilično kontraproduktivno".
Zašto je budući samit pod znakom pitanja?
Samit EU i Velike Britanije, prvobitno planiran za jul kako bi bili zaključeni pregovori o sporazumu za poljoprivredno-prehrambene proizvode, programu za mlade i povezivanju sistema trgovanja emisijama, odgođen je nakon pada vlade Kira Starmera, a novi datum još nije određen.
Ni sastanak novog britanskog premijera Endija Bernama i predsjednice Evropske komisije Ursule fon der Lajen na marginama Generalne skupštine UN nije donio datum novog samita, iako se ranije očekivalo da bi mogao biti održan u novembru.
Šta EU poručuje Londonu?
Jedan diplomata EU iz zemlje koja podržava uključivanje Velike Britanije u program "Made in Europe" savjetovao je Londonu da se "ne dovodi u ćošak" povezivanjem napretka u odnosima sa Zakonom o industrijskom ubrzanju, dok je drugi zvaničnik upozorio da Britanija igra rizičnu igru jer joj je, prema njegovim riječima, "Made in Europe potrebniji nego što je Britanija potrebna programu Made in Europe".
Prijedlog Evropske komisije trenutno bi omogućio Britaniji da u većini sektora bude tretirana kao dio evropskog sistema, dok bi automobilska industrija bila izuzetak, ali konačan oblik propisa nije poznat jer o njemu pregovaraju zemlje članice, Evropska komisija i Evropski parlament.
Ko traži stroža pravila?
Prema riječima diplomate EU, Francuska, Poljska, Italija i Grčka zalažu se za stroži pristup zemljama izvan Unije, dok London tvrdi da bi nove prepreke prekršile postojeći trgovinski sporazum nakon Bregzita i naglašava da ne traži poseban izuzetak, već poštovanje već postignutih dogovora navodi Politico.
Portparol britanskog premijera poručio je da London blisko razgovara sa EU o programu "Made in Europe" i želi da ostane pouzdan evropski partner u ekonomskoj i bezbjednosnoj saradnji, dok je bivši premijer Toni Bler pozvao Bernamovu vladu da ode korak dalje i u desetogodišnjem planu zacrta put ka ponovnom uspostavljanju formalnog odnosa sa reformisanom Evropskom unijom.